Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 4, Chapter 12

Text kindly provided by Perseus

[1] Et maria quidem gentesque[2] in tertio Europae sinu ad hunc modum se habent; insulae autem ex adverse Thesprotiae[3] a Buthroto XII p., eadem ab Acrocerauniis L???, cum urbe eiusdem nominis Corcyra liberae[4] civitatis et oppido Cassiope temploque Cassi[5] lovis[6], XCVII in longitudinem patens, Homero dicta Scheria[7] et Phaeacia[8], Callimacho etiam Drepane. circa eam aliquot, sed ad Italiam vergens Othronos[9], ad Leucadiam Paxos[10], Subotae[11] duae, V??? discretae a Corcyra.

[12] nec procul ab iis ante Corcyram Ericusa, Marathe[13], Elaphusa[14], Malthace[15], Trachie[16], Pythionia [17], Ptychia[18], Tarachie[19] et a Phalacro[20], Corcyrae promunturio , scopulus in quem mutatam Vlixis navem a simili specie fabula est. ante[21] Leucadiam[22] autem et Aetoliam[23] permultae , quarum Teleboides eaedemque[24] Taphiae ab incolis[25] ante Leucadiam[26] appellantur Taphias[27], Carnos, Oxia[28], Prin oessa[29], ante Aetoliam Echinades[30] Aegialia, Cotonis[31], Thyatira , Geoaris[32], Dionysia[33], Cyrnus, Chalcis, Pinara[34], Nystrus[35].

[36]ante eas[37] in alto Cephallania[38], Zacynthus, utraque libera, Ithaca, Dulichium, Same[39], Crocyle[40]. a Paxo[41] Cephallania[42], quondam Melaena[43] dicta, X[44] p. abest, circuitu patet XCIII[45]. Same[46] diruta a Romanis adhuc tamen oppida tria habet. inter hanc et Achaiam cum oppido magnifica et fertilitate praecipua Zacynthus[47], aliquando appellata Hyrie, a[48] Cephallaniae meridiana[49] parte XXV abest. mons Elatus ibi nobilis ;

[50] ipsa circuitu colligit XXXVI[51]. ab ea Ithaca XV distat , in qua mons Neritus[52]; tota vero circuitu patet XXV. ab ea[53] Araxum[54], Peloponnesi promunturium, XV[55]. ante hanc in alto Asteris[56], Prote[57], ante Zacynthum XXXV in eurum ventum Strophades duae, ab aliis Plotae dictae, ante Cephallaniam Letoia, ante Pylum III Sphagiae[58], totidem ante Messenen[59] Oenussae[60].

[61] in Asinaeo[62] sinu tres[63] Thyrides, in Laconico Theganusa[64], Cothon[65], Cythera[66] cum oppido[67], antea Porphyris appellata. haec sita est a Maleae[68] promunturio V??? passuum, ancipiti propter angustias ibi navium ambitu. in Argolico[69] Pityusa[70], Arine[71], Ephyre. contra Hermionium[72] agrum Tricarenus[73], Aperopia[74], Colonis, Aristera, contra Troezenium Calauria[75], L???[76] distans[77] Plateis, Belbina[78], Lasia, Baucidias[79],

[80] contra Epidaurum Cecryphalos[81], Pityonesos[82]VI a[83] continente. ab hac Aegina[84] liberae condicionis XV[85], cuius XVIIII[86] praenavigatio[87] est; eadem autem a Piraeo[88] Atheniensium portu XX[89] abest, ante[90] Oenone[91] vocitata. Spiraeo promunturio obiacent Eleusa[92], Adendros[93], Craugiae[94] duae, Caeciae [95] duae, Selacosa[96]; et a Cenchreis[97] Aspis[98]VII[99] et in Megarico sinu Methurides[100]IIII[101], Aegila autem XV a Cythera[102], eademque a Cretae Phalasarna[103] oppido XXV.

[104][105] Ipsa Creta[106], altero latere ad austrum, altero ad septentrionem versa, inter ortum[107] occasumque porrigitur centum urbium clara fama. Dosiades eam a Crete nympha , Hesperidis[108] filia, Anaximander a rege[109] Curetum, Philistides Mallotes[110]et Crates[111] primum[112] Aëriam dictam, deinde postea Curetim[113]; et Macaron[114] nonnulli a temperie caeli appellatam existimavere. latitudine[115] nusquam L??? excedens et circa mediam sui partem maxime patens longitudine [116] implet CCLXX, circuitu[117]DLXXXVIIII[118], flectensque se in Creticum pelagus ab ea dictum, qua longissima est, ad orientem promunturium Samonium[119] adversum Rhodo, ad occidentem Criu[120] Metopon Cyrenas versus expellit.

[121] oppida eius insignia Phalasarna[122], Elaea[123], Cisamon, Pergamum, Cy- [124]donea[125], Minoium[126] Apteron[127], Pantomatrium, Amphimala[128], Rhithymna [129], Panhormum[130], Cytaeum[131], Apollonia[132], Matium, Heraclea, Miletos, Ampelos[133], Hierapytna[134], Lebena[135], Hierapolis, et in mediterraneo Gortyna[136], Phaestum, Gnosus[137], Polyrrhenum[138], Myrina, Lycastos[139], Rhamnus[140], Lyctus[141], Dium[142], Asium[143], Pyloros, Rhytion, Elatos[144], Pherae[145], Olopyxos[146], Lasos[147], Eleuthernae[148], Therapnae[149], Marathusa, Tylisos[150]; et aliorum circiter LX oppidorum memoria extat. montes Cadistus[151], Idaeus, Dictynnaeus[152], Corycus[153].

[154] ipsa abest promunturio suo, quod vocatur Criu[155] Metopon, ut[156] prodit Agrippa, a Cyrenarum promunturio Phycunte CXXV[157], item Cadisto[158].... a Malea[159] Peloponnesi LXXX[160], a Carpatho[161] insula promunturio Samonio[162]LX in favonium ventum. haec inter ear et Rhodum interiacet ;

[163] reliquae[164] circa eam ante Peloponnesum duae Corycoe [165], totidem Mylae, et latere[166] septentrionali dextra Cretam habenti contra Cydoneam[167] Leuce et duae Budroe[168], contra Matium[169] Dia[170], contra Itanum promunturium Onysia[171], Leuce, contra Hierapytnam[172] Chrysea[173], Gaudos[174]. eodem[175] tractu Ophiussa , Butoa[176], Ramnus circumvectisque Criu[177] Metopon tres[178] Acusagorus[179] appellatae. ante Samonium[180] promunturium Phocoe[181], Platiae, Syrnides[182], Naulochos[183], Harmedon[184], Zephyre.

[185]At in Hellade, etiamnum in Aegaeo, Lichades[186], Scarphia , Corese[187], Phocasia[188] conpluresque aliae ex adverso Atticae [189], sine oppidis et ideo ignobiles. sed contra Eleusina clara Salamis. ante eam Psyttalia[190], a[191] Sunio vero Helene V??? distans. dein Ceos ab ea totidem, quam nostri quidam dixere Ceam, Graeci[192] et Hydrusam[193], avolsam[194] Euboeae[195]. quingentos[196] longa stadios fuit quondam, mox quattuor fere partibus, quae ad Boeotiam vergebant, eodem mari devoratis oppida habet reliqua Iulida[197], Carthaeam[198]; intercidere Coresus[199], Poeeessa[200]. ex hac profectam delicatiorem[201] feminis vestem auctor est Varro.

[202] Euboea, et ipsa avolsa Boeotiae[203], tam modico interfluente Euripo, ut ponte iungantur[204], ad meridiem promunturiis duobus, Geraesto[205] ad Atticam vergente et ad Hellespontum Caphereo[206], insignis, a septentrione Cenaeo[207], nusquam latitudinem ultra[208]XL[209] extendit, nusquam intra MM contrahit, sed in longitudinem universae Boeotiae ab[210] Attica[211] ad[212] Thessaliam usque praetenta in CL, circuitu vero CCCLXV.

[213]abest ab Hellesponto parte Capherei CCXXV, urbibus[214] quondam Pyrrha, Porthmo[215], Neso[216], Cerintho[217], Oreo, Dio, Aedepso[218], Oechalia[219], nunc Chalcide, cuius ex adverso in continente[220] Aulis est, Geraesto[221], Eretria, Carysto[222], Oritano[223], Artemisio, fonte Arethusa[224], flumine Lelanto[225] aquisque calidis quae Ellopiae [226] vocantur nobilis, notior tamen marmore[227] Carystio. antea vocitata est Chalcodontis[228] aut Macris, ut[229] Dionysius et Ephorus tradunt, ut Aristides[230], Macra, ut Callidemus, Chalcis aere ibi primum reperto, ut Menaechmus, Abantias [231], ut poetae vulgo, Asopis[232].

[233] Extra eam in Myrtoo multae, sed maxime inlustres Glauconnesos et Aegilia[234] et a promunturio Geraesto circa Delum in orbem sitae, unde et nomen traxere, Cyclades . prima earum Andrus cum oppido abest a Geraesto X???, a Ceo XXXVIII[235]. ipsam Myrsilus Cauron, deinde Antandron[236] cognominatam tradit, Callimachus Lasiam[237], alii Nonagriam, Hydrusam, Epagrim[238]; patet circuitu LXXXXIII[239]. ab eadem Andro passus mille et a Delo XV Tenos cum oppido in XV porrecta, quam propter aquarum abundantiam Aristoteles Hydrusam[240] appellatam ait, aliqui Ophiusam . ceterae Myconus cum monte Dimasto[241] a Delo XV[242], Siphnus,

[243] ante[244] Meropia[245] et Acis appellata, circuitu[246]XXVIII, Seriphus XV Prepesinthus[247], Cythnos[248] ipsaque longe clarissima et Cycladum media ac templo Apollinis et mercatu celebrata Delos[249], quae diu fluctuata, ut proditur, sola motum terrae non sensit ad M. Varronis aetatem; Mucianus prodidit bis concussam. hanc Aristoteles ita appellatam tradit[250], quoniam repente apparuerit enata, Aglaosthenes[251] Cynthiam , alii Ortygiam[252], Asteriam, Lagiam, Chlamydiam[253], Cynethum [254], Pyrpylen[255] igne ibi primum reperto. cingitur V??? passuum, adsurgit Cynthio[256] monte.

[257] proxima ei Rhene[258], quam Anticlides [259] Celadusam[260] vocat, item Artemiten[261], Celadinen[262]. Syros, quam circuitu patere XX prodiderunt veteres, Mucianus CLX, Olearos[263], Paros[264] cum oppido, ab Delo XXXVIII, marmore nobilis, quam primo Platean[265], postea Minoida[266] vocarunt. ab ea VII[267]. D Naxus, a Delo XVIII, cum oppido, quam Strongylen, deinde Dian[268], mox Dionysiada a vinearum fertilitate , alii Siciliam minorem aut Callipolim appellarunt. patet circuitu LXXV p. dimidioque maior est quam Parus.

[269] Et hactenus quidem[270] Cycladas servant, ceteras quae secuntur Sporadas. sunt autem Helene[271], Phacusa[272], Nicasia[273], Schinusa, Pholegandros[274] et a Naxo XXXVIII[275] p. Icaros, quae nomen mari dedit, tantundem ipsa in longitudinem patens, cum oppidis duobus tertio amisso, antea vocitata Doliche et Macris et Ichthyusa[276]. sita est ab exortu solstitiali Deli L???[277] eademque a[278] Samo XXXV, inter Euboeam et Andrum X???[279] passuum freto[280], ab ea[281] Geraestum[282]CXII D passuum.

[283] nec deinde servari[284] potest ordo; acervatim ergo ponentur reliquae. Scyros, los a Naxo[285]XVIII[286], Homeri sepulchro veneranda, longitudine[287]XXII[288], antea Phoenice appellata , Odia[289], Oletandros[290]. Gyara[291] cum oppido, circuitu XV[292] p.[293], abest ab[294] Andro LXII, ab ea Syrnos LXXX, Cynethus[295], Telos unguento nobilis, a Callimacho Agathusa[296] appellata, Don usa[297],

[298] Patmus[299] circuitu XXX, Corassiae[300], Lebinthus, Gyrus[301], Cinara, Sicinus[302] quae antea Oenoe[303], Heraclia[304] quae Onus, Casos[305] quae Astrabe, Cimolos quae Echinusa[306], Melos cum oppido, quam Aristides Mimblida[307] appellat, Aristoteles Zephyriam, Callimachus Mimallida[308], Heraclides Siphin[309] et Acytan[310]; haec insularum rotundissima est. Buporthmos[311], Machia[312], Hypere[313], quondam Patage, ut alii, Platage, nunc Amorgos, Polyaegas[314], Sapyle[315], Thera, cum primum emersit, Calliste dicta. ex ea avolsa postea Therasia, atque inter duas enata mox Automate, eadem Hiera, et in nostro aevo Thia[316] iuxta easdem[317] enata[318]. distat Ios a Thera XXV p. secuntur Lea[319], Ascania, Anaphe[320], Hippuris[321].

[322] Astypalaea[323], liberae civitatis, circuitus[324]LXXXVIII[325], abest a Cadisto[326] Cretae CXXV, ab ea Platea LX, unde Caminia[327]XXXVIII, Azibintha [328], Lamse[329], Atragia[330], Pharmacusa, Thetaedia[331], Chalcia[332], Calymna [333], in qua oppidum, Coos, Eulimna[334], a qua Carpathum, quae nomen Carpathio mari dedit, XXV. inde Rhodum[335] Africo[336] vento L???, a Carpatho Casum[337]VII, a Caso[338] Samonium[339], Cretae promunturium, XXX. in Euripo[340] autem Euboico primo[341] fere introitu Petaliae[342] IIII insulae et in exitu Atalante . Cyclades et Sporades ab oriente litoribus Icariis[343] Asiae, ab occidente Myrtois Atticae, a septentrione Aegaeo [344] mari, a meridie Cretico et Carpathio inclusae per DCC[345] in longitudinem et per[346]CC in latitudinem[347] iacent.

[348]Pagasicus sinus ante se habet Euthiam[349], Cicynethum[350], Scyrum supra dictam, sed Cycladum et Sporadum extimam,[351] Gerontiam, Scandiram[352], Thermaeus Iresiam[353], Solymniam[354], Eudemiam[355], Neam, quae Minervae sacra est, Athos ante se IIII[356], Peparethum[357] cum oppido, quondam Euoenon[358] dictam, novem milia, Sciathum[359]XV, Imbrum cum oppido LXXXVIII[360]. eadem abest a Mastusia[361] Cherronesi[362]XXII[363] p., ipsa circuitur[364]LXII[365]. D; perfunditur amne Ilisso[366].

[367] ab ea Lemnos XXII, quae ab Atho LXXXVII[368]; circuitu patet CXV[369] D p.[370], oppida habet Hephaestiam[371] et Myrinam, in cuius[372] forum solstitio Athos eiaculatur umbram[373]. ab ea Thasos[374] libera VI[375] p.[376], olim Aëria[377] vel Aethria[378] dicta. inde Abdera continentis XXII[379], Athos LXII[380].D, tantundem insula Samothrace[381] libera ante Hebrum, ab Imbro XXXII, a Lemno XXII.D p., a Thraciae ora XXXVIII[382]; circuitur[383]XXXV, attollitur[384] monte Saoce[385] X??? p. altitudinis[386], vel inportuosissima[387] omnium. Callimachus eam antiquo nomine Dardaniam vocat.

[388] inter Cherronesum et Samothracen[389], utrimque fere XV, Halonesos[390], ultra Gethone, Lamponia, Alopeconnesus haud[391] procula Coelo[392], Cherronesi portu, et quaedam ignobiles. desertis quoque reddantur in hoc sinu quarum modo inveniri potuere nomina: Avesticos[393], Sarnos[394], Cissyros[395], Charbrusa, Calathusa, Scyllia[396], Dialeon, Dictaea, Melanthia, Dracanon[397], Arconesos[398], Diethusa, Ascapos[399], Capheris[400], Mesate[401], Aeantion[402], Pateronnesos, Pateria[403], Calathe, Neriphus[404], Pelendos[405].

[406][407] Quartus e magnis Europae sinus ab Hellesponto incipiens Maeotis ostio finitur. sed totius[408] Ponti forma breviter conplectenda est, ut facilius partes[409] noscantur. vastum mare, praeiacens Asiae et ab Europa[410] porrecto Cherronesi litore expulsum, angusto meatu inrumpit in terras, VII stadiorum, ut dictum est, intervallo Europam[411] auferens Asiae. primas angustias Hellespontum vocant; hac Xerxes[412] Persarum rex constrato in[413] navibus[414] ponte[415][416] duxit exercitum. porrigitur deinde tenuis[417] Euripus LXXXVI spatio ad Priapum urbem Asiae, qua[418] Magnus Alexander transcendit .

[419] inde exspatiatur aequor rursusque[420] in artum coit. laxitas Propontis appellatur[421], angustiae Thracius Bosporus, latitudine[422] quingentorum passuum, qua Darius pater Xerxis copias ponte transvexit[423]. tota[424] ab Hellesponto longitudo CCXXXIX[425]. dein vastum mare[426] Pontus Euxinus[427], qui quondam Axenus, longe refugientes occupat terras magnoque litorum flexu retro curvatus in cornua ab iis utrimque porrigitur, ut sit[428] plane[429] arcus Scythici[430] forma. medio flexu iungitur ostio Maeotii[431] lacus. Cimmerius Bosporus id os vocatur, II[432] quingentorum passuum[433] latitudine.

[434] at inter duos Bosporos Thracium et Cimmerium[435] derecto[436] cursu, ut auctor est Polybius[437], D??? intersunt. circuilus[438] vero totius Ponti viciens semel L,[439] ut auctor est Varro et[440] fere veteres[441]. Nepos Cornelius CCCL adicit, Artemidorus vicies novies[442] decem[443] novem[444] milia facit, Agrippa |XXVI|[445]XL, Mucianus |XXIIII| XXV. simili modo de Europae latere mensuram alii |XIIII|[446].LXXVIIII[447] determinavere, alii |XI|[448]. M. Varro ad hunc modum metitur:

[449] ab ostio Ponti Apolloniam CLXXXVII.D[450] p., Callatim tantundem, ad ostium Histri CXXV, ad Borysthenem[451]CCL, Cherronesum Heracleotarum oppidum CCCLXXV[452] p., ad[453]Panticapaeum[454], quod aliqui Bosporum vocant, extremum in Europae ora, CCXII.D, quae summa efficit |XIIII|[455]. XXXVII[456].D. Agrippa a Byzantio ad flumen Histrum DLX, inde Panticapaeum DCXXXVIII[457]. lacus ipse Maeotis[458], Tanain amnem ex Ripaeis[459] montibus defluentem accipiens, novissimum inter Europam Asiamque finem, |XIIII|. VI circuitu patere traditur, ab aliis |XI|. XXV. ab ostio eius ad Tanais ostium derecto[460] cursu CCLXXV[461] esse constat. accolae sinus eius in mentione Thraciae[462] dicti sunt Histropolin usque. inde ostia Histri. [463]

[464]Ortus hic in Germania iugis montis Abnouae[465] ex adverso Raurici[466] Galliae oppidi, multis ultra Alpes milibus ac per innumeras lapsus gentes Danuvi[467] nomine, inmenso aquarum auctu et unde primum Illyricum adluit Hister appellatus[468], LX amnibus receptis, medio ferme eorum nu- [469]mero navigabili, in Pontum vastis sex fluminibus evolvitur. primum ostium Peuces, mox ipsa Peuce[470] insula, in qua[471] proximus alveus[472] appellatus[473]XIX p. magna palude sorbetur[474]. ex eodem alveo et super Histropolim lacus gignitur LXIII passuum ambitu; Halmyrin[475] vocant. secundum ostium Naracustoma[476] appellatur, tertium[477] Calon[478] Stoma[479] iuxta insulam Sarmaticam, quartum Pseudostomon[480] et[481] insula Conopon Diabasis, postea Borion Stoma[482] et Psilon Stoma[483]. singula autem ora sunt tanta[484], ut prodatur in XL[485] passuum longitudinis vinci mare dulcemque intellegi haustum.

[486] Ab eo in[487] plenum quidem omnes[488] Scytharum sunt[489] gentes, varie[490] tamen litori[491] adposita tenuere, alias Getae, Daci[492] Romanis[493] dicti, alias Sarmatae, Graecis Sauromatae , eorumque Hamaxobii[494] aut Aorsi[495], alias Scythae degeneres et a servis orti aut[496] Trogodytae[497], mox Alani et Rhoxolani[498]; superiora autem inter Danuvium et Hercynium[499] saltum usque ad Pannonica[500] hiberna Carnunti Germanorumque ibi confinium, campos et plana Iazyges Sarmatae, montes vero et saltus pulsi ab iis Daci ad Pathissum[501] amnem ,

[502] a Maro[503], sive[504] Duria est[505] a Suebis[506] regnoque Vanniano 81 dirimens eos[507], aversa[508] Basternae[509] tenent aliique inde Germani . Agrippa totum eum tractum ab Histro ad oceanum bis ad[510] decies centenum[511] milium passuum in longitudinem , quattuor[512] milibus[513] minus[514]CCCC[515] in latitudinem, ad flumen Vistlam[516] a desertis[517] Sarmatiae prodidit. Scytharum nomen usquequaque transiit[518] in Sarmatas atque Germanos. nec aliis prisca illa duravit appellatio quam qui extremi gentium harum, ignoti prope ceteris mortalibus, degunt[519].

[520] Verum ab Histro[521] oppida[522] Cremniscoe[523], Aepolium[524], montes Macrocremni, clarus amnis Tyra, oppido nomen inponens ubi antea Ophiusa dicebatur. in eodem insulam spatiosam incolunt Tyragetae; abest a[525] Pseudostomo[526] Histri ostio CXXX. mox Axiacae[527] cognomines[528] flumini, ultra quos Crolyzi[529], flumen Rhode[530], sinus Saggarius[531], portus Ordesos[532] et a Tyra[533]CXX[534] flumen[535] Borysthenes lacusque et gens eodem nomine et oppidum ab mari recedens XV[536] passuum, Olbiopolis et Miletopolis antiquis nominibus.

[537] rursus[538] litore[539] portus Achaeorum, insula Achillis, tumulo eius viri clara, et ab ea CXXV passuum paeninsula[540] ad formam gladii in transversum porrecta, exercitatione eiusdem cognominata Dromos Achilleos, cuius longitudinem LXXX tradidit[541] A grippa . totum eum tractum tenent Sardi[542] Scythae et Siraci[543]. inde silvestris regio Hylaeum mare, quo[544] adluitur, cognominavit [545]; Enoecadioe[546] vocantur incolae. ultra[547] Panticapes amnis[548], qui Nomadas et Georgos disterminat, mox Acesinus . quidam Panticapen confluere intra Olbiam cum Borysthene tradunt, diligentiores Hypanim, tanto errore eorum, qui illum in Asiae parte prodidere.

[549]Mare[550][551] subit magno recessu[552], donec V??? passuum intervallo absit a Maeotide, vasta ambiens spatia multasque gentes. sinus Carcinites[553] appellatur. flumen Pacyris[554]; oppida Navarum, Carcine[555]. a tergo lacus[556] Buces[557], fossa[558] emissus in mare. ipse Buces a Coreto[559], Maeoti[560] lacus[561] sinu, petroso discluditur dorso. recipit amnes Bucem[562], Gerrhum[563]. Hypanim[564], ex diverso venientes tractu. nam[565] Gerrhus Basilidas[566] et Nomadas separat, Hypanis[567] per Nomadas et Hylaeos fluit, manu facto alveo in Bucen[568], naturali in Coretum. regio Scythiae[569] Sindica[570] nominatur.

[571]Sed a Carcinite Taurica incipit, quondam mari circumfusa et ipsa qua[572] nunc campi iacent; dein vastis attollitur[573] iugis. triginta sunt eorum populi, ex iis mediterranei XXIII[574]; VI oppida Orgocini[575], Characeni[576], Assyrani[577], Stactari[578], Acisalitae[579], Caliordi[580]. iugum ipsum Scythotauri tenent; cluduntur ab oceidente Cherroneso Nea[581], ab ortu[582] Scythis Satarcis[583]. in ora a Carcine[584] oppida Taphrae[585] in ipsis angustiis paeninsulae, mox Heraclea Cherronesus, libertate a Romanis donatum; Megarice[586] vocabatur[587] antea, praecipui nitoris, in[588] toto eo tractu custoditis Graeciae[589] moribus, V??? passuum ambiente[590] muro.

[591] inde Parthenium promunturium, Taurorum civitas Placia, Symbolum portus, promunturium Criu[592] Metopon adversum Carambico[593] Asiae promunturio[594], per medium[595] Euxinum procurrens[596]CLXX intervallo, quae maxime[597] ratio Scythici arcus[598] formam efficit[599]. ab eo Taurorum portus multi et lacus. oppidum Theodosia[600] a Criu[601] Metopo CXXV[602] p., a Cherroneso vero CLXV. ultra fuere oppida Cytae, Zephyrium, Acrae[603], Nymphaeum, Dia.

[604] restat longe validissimum in ipso Bospori introitu Panticapaeum Milesiorum , a Theodosia LXXXVII[605]. D p., a Cimmerio vero oppido trans fretum sito[606] MM. D[607], ut diximus, passuum[608]. haec[609] ibi latitudo Asiam ab Europa separat[610], eaque[611] ipsa pedibus plerumque pervia glaciato freto. Bospori Cimmerii[612] longitudo[613]XII. D passuum. oppida habet Hermisium[614], Myrmecium et intus insulam Alopecen. per Maeotim autem ab extremo Isthmo, qui locus Taphrae[615] vocatur, ad[616] os Bospori CCLX[617] longitudo colligit[618].

[619][620]A[621] Taphris per continentem introrsus tenet Auchetae[622], apud quos Hypanis[623] oritur, Neuroe[624], apud[625] quos Borysthenes, Geloni, Thyssagetae[626], Budini[627], Basilidae et caeruleo capillo Agathyrsi[628]. super eos Nomades, deinde Anthropophagi, a[629] Buce[630] vero[631] super Maeotim Sauromatae et Essedones. at per oram ad Tanain[632] usque Maeotae[633], a quibus[634] lacus nomen accepit[635], ultimique a tergo eorum Arimaspi[636]. mox Ripaei[637] montes et adsiduo nivis casu pinnarum similitudine Pterophoros[638] appellata regio, pars mundi damnata a rerum natura[639] et densa mersa caligine neque[640] in alio quam rigoris opere gelidisque Aquilonis conceptaculis.

[641]Pone[642] eos montes[643] ultraque Aquilonem gens felix, si credimus, quos Hyperboreos appellavere, annoso degit[644] aevo, fabulosis celebrata miraculis. ibi creduntur esse cardines mundi[645] extremique siderum ambitus semenstri luce [et una die] solis adversi[646], non, ut imperiti dixere, ab aequinoctio verno in autumnum[647]: semel in anno solstitio oriuntur iis[648] soles[649] brumaque semel occidunt. regio aprica, felici temperie , omni adflatu noxio carens. domus iis nemora lucique , et deorum cultus viritim gregatimque, discordia[650] ignota[651] et aegritudo omnis. mors non nisi satietate vitae epulatis[652] delibutoque[653] senio[654] luxu e[655] quadam rupe in mare salientibus[656]; hoc genus[657] sepulturae beatissimum.

[658] quidam eos in prima parte Asiae litorum posuere, non in Europa, quia[659] sunt ibi similitudine[660] et situs[661] Attacorum[662] nomine. alii medios fecere eos inter utrumque solem, antipodum occasus[663] exorientemque[664] nostrum, quod[665] fieri nullo modo potest tam vasto mari interveniente. qui[666] alibi quam in semenstri luce constituere eos, serere[667] matutinis, meridie metere, occidente fetus arborum decerpere, noctibus in specus condi tradiderunt.

[668] nec licet[669] dubitare[670] de gente ea[671]: tot[672] auctores produnt frugum primitias solitos Delum[673] mittere Apollini, quem praecipue colunt. virgines ferebant eas, hospitiis gentium per annos aliquot venerabiles, donec violata[674] fide in proximis accolarum finibus deponere sacra ea instituere iique[675] ad conterminos deferre atque ita[676] Delum usque. mox et hoc ipsum exolevit. Sarmatiae, Scythiae, Tauricae omnisque a Borysthene amne tractus[677] longitude DCCCCLXXX[678], latitudo DCCXVI[679] a M. Agrippa tradita est. ego incertam in hac terrarum parte mensuram arbitror.

Verum instituto ordine reliqua huius sinus dicantur[680], et maria quidem eius nuncupavimus[681].

[682]

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation