Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 24, Chapter 19

Text kindly provided by Perseus

[1] Herba in capite statuae nata, collecta in vestis alicuius pannum[2] et inligata lino[3] rufo, capitis dolorem [4] confestim sedare traditur.— Herba quaecumque e[5] rivis aut fluminibus ante solis ortum collecta ita[6], ut nemo[7] colligentem videat, adalligata[8] laevo bracchio ita, ut aeger quid sit illud ignoret, tertianas arcere traditur, — Lingua herba nascitur circa fontes. radix eius conbusta et trita cum adipe suis—adiciunt ut nigra sit[9] et sterilis—alopecias emendat unguentium in sole.—

[10] Cribro in limite abiecto[11] herbae intus extantes decerptae [12] adalligataeque gravidis partus adcelerant.— 110) Herba, quae gignitur super[13] fimeta ruris, contra anginas efficacissime pollet ex aqua pota.— Herba, iuxta quam canes urinam fundunt, evulsa ne ferro attingatur , luxatis celerrime[14] medetur.

Rumpotinum arborem demonstravimus inter arbusta . iuxta hanc viduam[15] vite nascitur herba, quam[16] Galli rodarum[17] vocant. caulem habet[18] virgae ficulneae[19] modo geniculatum, folia urticae in medio exalbida[20], eadem procedente tempore tota rubentia, florem argenteum, praecipua contra tumores fervoresque et collectiones cum axungia vetere[21] tusa ita, ut ferro non attingatur. qui perunctus est, despuit[22] ad suam dexteram terna[23]. efficacius remedium esse aiunt, si tres trium[24] nationum homines[25] perungant dextrorsus.

Herba impia vocatur incana, roris marini aspect[26], thyrsi modo[27] vestita atque capitata. inde alii ramuli exsurgunt sua capitula gerentes; ob id impiam appellavere, quoniam liberi super parentem excellant. alii potius ita appellatam[28], quoniam nullum[29] animal eam attingat, existimavere .

haec inter duos lapides trita fervet praecipuo adversus anginas suco, lacte[30] et vino admixto. mirum traditur , numquam eo[31] morbo temptari qui gustaverint; itaque et subus[32] dari, quaeque[33] medicamentum id noluerint haurire, eo morbo interimi. sunt qui avium nidis[34] inseri aliquid ex ea putent atque ita non strangulari pullos avidius devorantes .

Veneris pectinem appellant a similitudine pecti- 5 num, cuius radix cum malva tusa omnia corpori infixa extrahit.— Veterno liberat quae exedum vocatur, —Notia[35] herba[36] coriariorum officinis familiaris[37] est aliis[38] aliisve[39] nominibus[40] ; efficacissimam[41] adversus scorpionem esse potam e[42] vino aut posca reperio.

[43] Philanthropon herbam Graeci appellant nasute[44], quoniam vestibus adhaerescat. ex hac corona inposita[45] capitis dolores[46] sedat.—Nam quae canaria[47] appellatur lappa, cum plantagine et[48] milifolio[49] trita ex vino carcinomata sanat, ternis diebus soluta. medetur et subus[50], effossa sine ferro, addita[51] in colluviem poturis vel ex lacte ac vino. quidam adiciunt effodientem[52] dicere oportere: haec est herba argemon, quam Minerva repperit subus remedium , quae[53] de illa gustaverint[54].

[55] Tordylon[56] alii semen silis[57] esse dixerunt, alii herbam per se, quam et syreon[58] vocaverunt. neque aliud de[59] ea proditum[60] invenio quam in montibus nasci, conbustam potu ciere menses et pectoris excreationes, efficaciore etiamnum radice; suco eius ternis[61] obolis hausto renes sanari; addi radicem eius et in malagmata.

[62] Gramen ipsum inter herbas vulgatissimum geniculatis serpit internodiis crebroque ab his et ex[63] cacumine novas radices spargit. folia eius in reliquo orbe in exilitatem fastigantur[64], in Parnaso tantum hederacia[65] specie[66] densius quam usquam fruticant[67], flore odorato candidoque. iumentis herba non alia gratior, sive viridis sive in feno[68] siccata et[69], cum detur[70], adspersa aqua.

sucum quoque[71] eius in Parnaso excipi tradunt propter ubertatem; dulcis hie est. in vicem eius in reliqua parte terrarum succedit decoctum ad vulnera conglutinanda, quod et ipsa herba tusa praestat tueturque[72] ab[73] inflammationibus[74] plagas[75]. adicitur[76] decocto vinum ac mel, ab aliquis et turis, piperis, murrae[77] tertiae portiones, rursusque coquitur[78] in aereo vase ad dentium dolores[79],

[80] epiphoras. radix decocta in vino torminibus medetur et urinae difficultatibus ulceribusque[81] vesicae [82], calculos frangit. semen vehementius urinam inpellit, alvum vomitionesque sistit. privatim autem draconum morsibus [83] auxiliatur. sunt qui genicula VIIII vel unius[84] vel e duabus tribusve herbis ad hunc articulorum numerum involvi lana sucida nigra iubeant ad remedia strumae panorumve [85].

[86] ieiunum esse debere qui colligat; ita ire[87] in domum absentis, cui medeatur, supervenientique ter dicere, ieiuno ieiunum medicamentum dare, atque ita adalligare triduoque[88] id facere. quod e graminum genere VII internodia habet, efficacissime capiti contra dolores adalligatur. quidam propter vesicae cruciatus decoctum ex vino gramen ad dimidias a balineis[89] bibi iubent.

[90] Sunt qui[91] et[92] aculeatum gramen vocent trium generum. cum in cacumine aculei sunt plurimum quini, dactylon[93] appellant. hos convolutos naribus inserunt extrahuntque sanguinis ciendi gratia. altero, quod[94] est aizoo[95] simile, ad paronychia[96] et pterygia unguium[97] et, cum caro unguibus increvit, utuntur cum axungia, ideo[98] dactylon[99] appellantes, quia digitis medeatur.

[100] tertium genus dactyli, sed[101] tenuis[102], nascitur in parietinis aut[103] tegulis. huic caustica[104] vis est. sistit ulcera, quae serpunt. gramen capiti circumdatum sanguinis e naribus[105] fluctiones sistit. camelos necare traditur in Babylonis regione id, quod iuxta vias nascitur.

[106] Nec faeno[107] Graeco minor auctoritas, quod telin vocant, alii carphos[108], aliqui buceras[109], alii aegoceras[110], quoniam corniculis[111] semen est simile, nos siliciam[112]. quomodo sereretur [113], docuimus suo loco. vis eius siccare, mollire, dissolvere.[114] sucus decocti feminarum pluribus malis subvenit[115], sive duritia sive tumor sive contractio[116] sit vulvae: foventur , insidunt[117] ; infusum quoque prodest.

[118] furfures in facie extenuat[119]. spleni addito nitro decoctum et inpositum medetur , item ex aceto. sic et[120] iocineri[121] decoctum. Diodes difficile parientibus semen eius dedit acetabuli mensura tritum[122] in VIIII cyathis sapae, ut[123] tertias partes biberent[124], dein[125] calida[126] lavarentur, et in balineo[127] sudantibus[128] dimidium ex relicto iterum dedit, mox a[129] balineo[130] relicum[131], pro summo auxilio.

[132] farinam faeni[133] cum hordeo aut lini semine[134] decoctam aqua mulsa contra vulvae cruciatus subiecit[135] idem[136] inposuitque[137] imo[138] ventri. lepras, lentigines sulpuris pari portione[139] mixta farinae[140] curavit, nitro ante praeparata cute[141], saepius die inlinens perunguique prohibens[142]. Theodorus faeno[143] miscuit quartam partem purgati[144] nasturci[145] acerrimo aceto ad[146] lepras.

Timon[147] semen feni acetabuli dimidii mensura[148] cum sapae et aquae VIIII cyathis ad[149] menses[150] ciendos dedit potui[151]. nec dubitatur, quin decoctum eius utilissimum sit vulvis interaneisque[152] exulceratis, sicuti semen articulis atque praecordiis; si vero cum malva decoquatur postea addito mulso, potus[153] ante cetera vulvis interaneisque laudatur[154], quippe cum vapor quoque decocti plurimum prosit. alarumque[155] etiam graveolentiam[156] decoctum faeni[157] semen[158] emendat[159]. farina porrigines capitis furfuresque cum vino et nitro celeriter tollit.

[160] in hydromelite autem decocta addita axungia genitalibus medetur, item pano, parotidi , podagrae, chiragrae[161], articulis, carnibus[162] quae[163] recedunt ab ossibus, aceto vero subacta luxatis. inlinitur et lieni decocta in aceto et melle tantum. carcinomata subacta ex vino purgat, mox addito melle persanat. sumitur et sorbitio e[164] farina ad pectus exulceratum[165] longamque tussim. decoquitur[166], donec amaritudo desinat; postea mel additur.—Nunc ipsa claritas herbarum dicetur.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation