Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 15, Chapter 30

Text kindly provided by Perseus

[1] Laurus triumphis proprie dicatur, vel gratissima domibus[2], ianitrix Caesarum pontificumque. sola et domos exornat et ante limina excubat. duo eius genera tradidit[3] Cato[4] , Delphicam et Cypriam. Pompeius Len a e u s adiecit quam mustacem[5] appellavit, quoniam mustaceis subiceretur: hanc esse folio maximo flaccidoque[6] et[7] albicante ; Delphicam aequali colore viridiorem, maximis bacis atque e viridi rubentibus ac[8] victores Delphis coronare[9] ut[10] triumphantes Romae; Cypriam esse folio brevi[11], nigro, per margines imbricato crispam.

[12] postea accessere genera[13] : tinus[14] — hanc silvestrem laurum aliqui intellegunt, nonnulli sui generis arborem[15] — differt colore[16]; est enim caerula[17] baca.

accessit et regia, quae coepit Augusta appellari, amplissima et arbore et folio, bacis gustatu quoque non asperis[18]. aliqui negant eandem esse et suum genus regiae faciunt longioribus foliis latioribusque. iidem in alio genere bacaliam appellant hanc quae[19] vulgatissima est bacarumque fertilissima, sterilem vero earum,

quod maxime miror, triumphalem eaque dicunt triumphantes uti, nisi[20] id[21] a Divo Augusto coepit, ut docebimus, ex[22] ea lauru quae ei missa e caelo est, minima[23] altitudine, folio crispo, brevi[24], inventu rara[25] . accedit in topiario opere Thasia[26] , excrescente in medio[27] folio parvola[28] veluti lacinia folii, et sine ea spadonina[29], mira opacitatis patientia , itaque quantalibeat[30] sub umbra solum implet.

[31] est et chamaedaphne[32] silvestris frutex et[33] Alexandrina, quam aliqui Idaeam[34] , alii hypoglottion[35] , alii danaen[36], alii carpophyllon, alii hypelaten[37] vocant. ramos spargit a radice dodrantales, coronari i[38] operis, folio acutiore quam myrti ac[39] molliore et candidiore, maiore[40], semine inter folia rubro, plurima in Ida et circa Heracleam[41] Ponti, nec nisi in montuosis.

[42] id quoque quod daphnoides[43] vocatur genus in nominum ambitu est; alii enim Pelasgum, alii eupetalon[44] , alii[45] stephanon[46] Alexandri [47] vocant. et hic frutex est ramosus, crassiore ac molliore quam laurus folio, cuius gustatu accendatur os[48] , bacis e nigro rufis. notatum antiquis, nullum genus laurus in Corsica fuisse, quod nunc satum et ibi provenit.

[49] Ipsa pacifera, ut quam praetendi etiam inter armatos hostes quietis[50] sit indicium. Romanis praecipue laetitiae victoriarumque[51] nuntia additur litteris[52] et militum lanceis pilisque, fasces imperatorum decorat.

[53] ex iis[54] in gremio Iovis optimi[55] maximique[56] deponitur, quotiens laetitiam nova victoria adtulit, idque non quia perpetuo viret nec quia[57] pacifera est, praeferenda ei[58] utroque olea, sed quia spectatissima in monte Parnaso[59] ideoque etiam grata Apollini visa[60], adsuetis eo dona mittere, oracula inde repetere[61] iam et regibus Romanis teste L. Bruto, fortassis etiam in argumentum, quoniam ibi libertatem publicam[62] is meruisset lauriferam tellurem illam osculatus ex responso et quia manu satarum[63] receptarumque in domos fulmine sola non icitur[64].

[65] ob has causas equidem crediderim honorem ei[66] habitum in triumphis potius quam quia suffimentum sit caedis hostium et purgatio, ut tradit Masurius[67], adeoque in profanis usibus pollui laurum et oleam fas non est, ut ne propitiandis quidem[68] numinibus accendi ex iis[69] altaria araeve debeant. laurus quidem[70] manifesto abdicat ignes crepitu et quadam[71]detestatione[72], interaneorum etiam vitia et nervorum ligno torquente. Ti[73]. principem tonante caelo coronari[74] ea solitum ferunt contra fulminum metus.

[75][76] Sunt et[77] circa Divum Augustum eventa eius digna memoratu . namque Liviae Drusillae, quae postea Augusta[78] matrimonii nomen accepit, cum pacta[79] esset illa[80] Caesari[81], gallinam conspicui candoris sedenti aquila ex alto abiecit in gremium[82] inlaesam, intrepideque miranti accessit miraculum. quoniam teneret[83]in rostro laureum ramum onustum suis bacis, conservari[84] alitem et subolem iussere haruspices ramumque eum seri ac rite custodiri:

quod factum est in villa Caesarum fluvio Tiberi inposita iuxta nonum lapidem Flaminiae [85] viae, quae ob id vocatur Ad Gallinas, mireque silva[86] provenit. ex ea triumphans postea Caesar laurum in manu tenuit[87] coronamque capite gessit, ac deinde imperatores Caesares cuncti. traditusque mos est ramos quos tenuerunt serendi, et durant silvae nominibus suis discretae, fortassis ideo mutatis triumphalibus.

[88] unius arborum Latina lingua[89] nomen inponitur viris, unius folia distinguntur appellatione; lauream enim vocamus. durat et in urbe inpositum loco, quando Loretum[90] in Aventino[91] vocatur ubi silva laurus[92] fuit. eadem purificationibus adhibetur, testatumque sit obiter[93] et ramo eam seri, quoniam dubitavere Democritus atque[94] Theophrastus.

Nunc dicemus silvestrium naturas.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation