Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 24, Chapter 11

Text kindly provided by Perseus

[1][2] Harundinis genera XXVIII[3] demonstravimus, non aliter evidentiore illa naturae[4] vi[5], quam continuis[6] his voluminibus tractamus, siquidem harundinis radix contrita inposita[7] felicis stirpem corpore extrahit, item harundinem felicis[8] radix. et, quo[9] plura genera facimus[10], illa, quae in Iudaea[11] Syriaque nascitur odorum[12] unguentorumque causa[13], urinam[14] movet cum gramine aut apii semine decocta;

[15] ciet et[16] menstrua admota; medetur[17] convulsis II obolis pota, iocineri, renibus[18], hydropi, tussi[19] etiam suffitu magisque cum resina, furfuribus ulcerumque manantibus cum murra decocta. excipitur et sucus eius fitque elaterio[20] similis. efficacissima in omni harundine quae proxima radici [21], efficaciora[22] genicula. harundo Cypria, quae donax vocatur, corticis[23] cinere[24] alopecias emendat, item putrescentia [25] ulcera.

foliis eius ad extrahendos aculeos[26] utuntur, efficacibus[27] et contra ignes sacros collectionesque omnes. vulgaris[28] harundo extractoriam vim habet et recens tusa, non in radice tantum, in mulso[29] enim et[30] ipsam harundinem [31] tradunt[32]. medetur et luxatis et spinae doloribus[33] radix in aceto inlita; eadem recens trita et in vino pota venerem concitat. harundinum lanugo inlata[34] auribus obtundit auditum.

[35] Cognata[36] in Aegypto res est harundini papyrum[37], praecipuae utilitatis[38], cum inaruit, ad laxandas siccandasque fistulas et intumescendo[39] ad introitum medicamentorum aperiendas. charta, quae fit ex eo[40], cremata inter caustica est. cinis eius ex vino potus somnum[41] facit; ipsa ex aqua inposita callum sanat.

[42] Ne[43] in Aegypto quidem nascitur hebenus, ut docuimus , nec tractamus in medicina alienos orbes, non[44] omittetur tamen propter miraculum. scobem eius oculis unice mederi dicunt lignoque ad cotem trito cum passo[45] caliginem discuti[46], ex aqua vero radice albugines oculorum, item tussim pari modo dracunculi[47] radicis adiecto cum melle. hebenum medici et inter erodentia adsumunt.

[48] Rhododendros[49] ne nomen quidem apud nos invenit Latinum; rhododaphnen[50] vocant[51] aut nerium. mirum folia eius quadripedum venenum esse, homini vero contra serpentes praesidium[52] ruta addita e[53] vino pota. pecus etiam et caprae, si aquam biberint, in qua[54] folia ea maduerint[55], mori dicuntur.

[56] Nec rhus[57] Latinum nomen habet, cum in usum[58] pluribus modis veniat. nam et herba est silvestris, foliis myrti, cauliculis[59] brevibus, quae taenias[60] pellit, et frutex coriarius[61] appellatur, subrutilus, cubitalis[62], crassitudine digitalis [63], cuius aridis foliis ut[64] malicorio coria perficiuntur.

medici autem rhoicis[65] utuntur ad contusa, item coeliacos et[66] sedis ulcera ant quae phagedaenas vocant; ..... trita cum melle et inlita[67] cum aceto. decoctum eorum instillatur auribus purulentis. fit et stomatice[68] decoctis ramis ad eadem quae ex moris, sed efficacior admixto alumine. inlinitur eadem hydropicorum tumori[69].

[70] Rhus[71], qui[72] erythros[73] appellatur, semen est huius fruticis. vim habet adstringendi refrigerandique. adspergitur pro sale obsoniis alvo soluta[74] omnesque carnes cum silphio[75][76] suaviores facit. medetur ulceribus manantibus, cum melle asperitati linguae, percussis, lividis, desquamatis; eodem modo capitis vulnera[77] ad cicatricem celerrime perducit . feminarum abundantiam sistit cibo.

[78] Alia res[79] erythrodanum[80], quam[81] aliqui ereuthodanum vocant, nos rubiam, qua tinguntur lanae pellesque perficiuntur . in medicina urinam ciet, morbum regium sanat ex aqua mulsa—et[82] lichenas ex aceto inlita[83] —, ischiadicos [84], paralyticos ita, ut bibentes laventur cotidie. radix semenque trahunt menses, alvum sistunt et collectiones discutiunt. contra serpentes rami cum foliis inponuntur. folia et capillum inficiunt[85]. invenio apud quosdam morbum regium sanari hoc frutice, etiam si adalligatus[86] spectetur tantum.

[87] Distat ab eo qui alysson[88] vocatur foliis tantum[89] et ramis minoribus. nomen accepit[90], quod a cane morsos[91] rabiem sentire non patitur ex aceto potus[92] adalligatusque. mirum est quod additur, saniem[93] conspecto omnino frutice eo[94] siccari[95].

[96] Tinguentibus et radicula lanas[97] praeparat, quam struthion[98] a Graecis vocari diximus. medetur[99] morbo regio[100] et ipsa et[101] decoctum[102] eius[103] potu[104], item pectoris vitiis. urinam [105] ciet, alvum solvit. et vulvas purgat, quam ob rem [106] aureum[107]πεσσὸν[108] medici[109] vocant ex ea[110]. e melle prodest magnifice et[111] tussi[112], orthopnoeae[113] coclearis mensura, cum polenta vero et aceto lepras tollit.

eadem cum panace et capparis[114] radice calculos[115] frangit pellitque, panos discutit cum farina hordeacia et vino[116] decocta. miscetur et malagmatis et collyriis claritatis causa, sternumento[117] utilis inter pauca, lieni quoque ac[118] iocineri. eadem pota denarii unius[119] pondere ex aqua mulsa suspiriosos sanat, sic et pleuriticos[120] et omnes lateris doloris[121].

[122] —Apocyni[123] semen ex aqua—frutex est folio[124] hederae, molliore[125] tamen, et minus longis viticulis[126], semine acuto, diviso, lanuginoso, gravi odore—canes et omnes quadripedes necat in cibo datum.

[127] Rosmarinum dictum[128] est[129]. duo genera eius: alterum sterile, alterum cui et caulis et semen resinaceum,[130] quod cachrys vocatur. foliis odor turis. radix vulnera[131] sanat viridis inposita et sedis procidentiam[132], condylomata[133], haemorrhoidas[134], sucus et fruticis et[135] radicis morbum regium et ea, quae repurganda sunt[136]. oculorum aciem exacuit.

semen ad vetera pectoris vitia datur potui et ad vulvas cum vino et pipere, menses adiuvat, podagris inlinitur cum aerina[137] farina, purgat etiam lentigines et quae[138] excalfacienda sint[139] aut cum sudor quaerendus inlitum, item convulsis. auget et lacte[140] in vino potum, item radix. ipsa herba strumis cum aceto inlinitur, ad tussim cum melle prodest.

[141] Cachrys multa genera habet, ut diximus. sed haec, quae ex rore supra dicto nascitur, si[142] fricetur[143], resinosa[144] est. adversatur venenis et venenatis praeterquam[145] anguibus. sudores[146] movet, tormina discutit, lactis ubertatem facit.

[147] Herba Sabina, brathy appellata a Graecis, duorum generum est, altera[148] tamarici[149] folio similis, altera cupresso[150] ; quare quidam Creticam cupressum dixerunt. a multis[151] in suffitus pro ture adsumitur, in medicamentis vero duplicato pondere eosdem effectus habere quos cinnamum traditur . collectiones minuit et[152] nomas conpescit, inlita ulcera purgat, partus emortuos adposita[153] extrahit et suffita[154]. inlinitur [155] igni sacro et carbunculis cum melle; ex[156] vino pota regio morbo medetur. gallinacii generis[157] pituitas[158] fumo eius herbae sanari tradunt.

Similis herbae[159] huic Sabinae est[160] selago appellata. legitur sine ferro, dextra mann per tunicam operta[161], sinistra[162] eruitur[163] velut a[164] furante, candida veste vestito pureque lautis nudis pedibus, sacro facto, priusquam legatur, pane[165] vinoque ; fertur in mappa nova. hanc contra perniciem omnem habendam prodidere Druidae Gallorum et contra omnia[166] oculorum vitia fumum[167] eius prodesse.

Iidem[168] samolum[169] herbam nominavere nascentem in umidis, et hanc sinistra manu legi a ieiunis contra morbos suum boumque, nec[170] respicere legentem neque alibi[171] quam in canali deponere, ibi conterere[172] poturis[173].

[174] Cummium[175] genera diximus. in[176] his maiores effectus melioris[177] cuiusque erunt. dentibus inutiles sunt, sanguinem[178] coagulant[179] et ideo reicientibus[180] sanguinem prosunt, item ambustis, arteriae vitiis inutiles[181], urinam cient[182], amaritudines hebetant. adstrictoriis[183] ceteris[184], quae ex amygdala amara est spissandisque[185] visceribus[186] efficacior, habet[187] excalfactorias vires[188].

[189] proponuntur[190] prunorum etiam[191] et cerasorum ac vitium. siccant inlitae et adstringunt, ex aceto vero infantium lichenes sanant, prosunt et tussi veteri IIII obolis[192] in mixto[193] potis. creduntur et colorem gratiorem facere ciborumque adpetentiam et calculosis[194] prodesse cum passo potae. oculorum et vulnerum utilitatibus[195] maxime conveniunt.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation