Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 17, Chapter 23

Text kindly provided by Perseus

[1] <22> Sequitur arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae[2] patri[3] filioque, celebrata[4] Scrofae[5], vetustissimis post Catonem peritissimisque[6], ac ne a Scrofa quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate proficitur.

[7] hac ratione et arbores eliguntur[8]. prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque[9] abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi[10] falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur[11] annis, sexto anno maritantur.

Transpadana Italia praeter supra dictas cornu, opulo[12] , tilia, acere[13], orno[14] , carpino , quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem soli. et ulmus detruncata media in tria[15] ramorum[16] scamna digeritur, nulla fere XX[17] pedum[18] altiore arbore. tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis .

meridianum solem spectare palmae debent, rami a proiectu digitorum modo subrigi, tonsili[19] in his tenuium quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervallum[20] iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato agricola minus ternis.

maritare nisi validas inimicum , enecante veloci[21] vitium incremento. serere tripedaneo scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis pedibus. nihil ibi malleoli[22] atque pastinationis[23] , nulla fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac[24] peculiari dote praestet, quod[25] ab eodem solo ferri[26] fruges et vitibus prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe vel fossarum utique inpendio muniri se cogit[27].

[28] <23> In arbusto e[29] praedictis[30] sola viveradicum ratio, item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum [31] ex[32] ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima [33] est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem aut circa[34] proximam caelibem. quod supra terram est e matre, radi iubetur, ne[35] fruticet. in terra non pauciores IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relincuntur.

vitis in arbusto IV pedes longo[36] constat [omnis[37]] sulco, tres lato[38], alto duos cum semipede. post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque[39] altius in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindemia protinus debet.

[40] <24> Nuper repertum draconem serere iuxta arborem; ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruatur[41] — unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte ad arborem erecta, ocissimum in vite[42]. si gracilis sit vitis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque a septentrionis flatu. vites aquilonem spectare debent ipsae[43], palmites autem earum meridiem.

[44]<25> Non est festinandum ad putationem novellae, sed primo[45] in circulos materies[46] colligenda, nec nisi validae putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent[47], priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione[48] materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato supersint.

[49] ex his omissi palmites proximo anno imis digerantur[50] scamnis ac per singulos annos ad superiora scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero putatione omnia[51] flagella, quae proxime tulerint[52] , recidantur , nova circumcisis undique capreolis spargantur in tabulatis. vernacula putatio deiectis per[53] ramos vitium crinibus circumvestit arborem crinesque ipsos[54] uvis, Gallica in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum ambitu, frondem earum fugiens.

<26> Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine , non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt , molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi, quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco, cypero, ulva. liberata quoque vinculo[55] per aliquot dies vagari et incondita spargi atque in terra, quam per totum annum spectaverit, recumbere;

namque ut[56] veterina a iugo et canes a cursu volutatio iuvat, ita tum[57] et vitium porrigi lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata[58] onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae, quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas etiamnum[59] fructu edito inprobatur. putatae rursus alligentur alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexatione non dubia.

[60]Traduces Gallicae[61] culturae[62] bini utrimque e[63] lateribus, si [64]par[65] quadrageno distet spatio, quaterni[66] , si viceno, inter se obvii miscentur alliganturque una conciliati, virgultorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas non patiatur ipsornm, adalligato protenduntur in viduam arborem unco. traducem bimum praecidere solebant— [67]onerat[68] enim vetustate—; melius donare tempus, ut rasilem [69] faciant, si[70] largiatur crassitudo. alias utile toros futuri draconis pasci.

<27> Unum etiamnum[71] genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate [72] singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis , qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola , traducum turba non contentus nec copia ramorum, inpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; itaque praeter[73] soli vitia cultura[74] quoque torva fiunt vina.

alia culpa iuxta urbem Aricinis[75], quae alternis putantur annis, non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia exuperent. medium temperamentum in Carsulano[76] secuntur cariosasque[77] tantum vitis partes incipientesque[78] inarescere [79] deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto onere supervacuo pro nutrimento omni[80] est raritas volneris; sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam.

[81] <28> Arbusta arari quam altissime desiderant, tametsi[82] frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris ; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter interlucata[83] densitate ramorum, qui sint supervacui et absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis. diu dolent talia quoque[84] ulcera et difficile sanescunt[85] algendo nimis[86] aestuandove. non eadem ut[87] in vite libertas[88], quoniam certa[89] latera, sed[90] facilius abscondere et detorquere, quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore[91] velut calices faciendi, ne consistat umor.

[92] Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa[93] , si maiora sint.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation