Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 19, Chapter 6

Text kindly provided by Perseus

[1] Hortensiis omnibus fere singulae radices, ut raphano, betae, apio, malvae, amplissima autem lapatho, ut[2] quae descendat ad tria cubita—silvestri minor[3] —, et umida effossa quoque diu vivit. quibusdam tamen capillatae , ut apio, malvae, quibusdam surculosae, ut ocimo, aliis carnosae, ut betae, ut[4] magis etiamnum croco; aliquis ex cortice et came constant, ut raphano, rapis; quorundam geniculatae sunt, ut graminis.

[5] quae rectam non habent radicem, statim plurimis[6] nituntur capillamentis, ut atriplex et blitum[7]. scilla autem et bulbi et cepae[8] et alium non nisi in rectum radicantur[9]. sponte nascentium quaedam numerosiora sunt[10] radice quam folio, ut spalax[11], perdic ium[12], crocum.

[13] florent confertim[14] serpullum, habrotonum, napi, raphani, menta, ruta, et cetera quidem, cum coepere , deflorescunt, ocimum autem particulatim et ab imo incipit, qua de causa diutissime floret. hoc et in heliotropio herba evenit. flos aliis candidus, aliis luteus, aliis purpureus. folia cadunt a cacuminibus origano, inulae et aliquando rutae iniuria laesae. maxime concava sunt cepae, getio[15].

[16] Alium cepasque inter deos in iureiurando habet Aegyptus. cepae genera apud Graecos Sarda, Samothracia, Alsidena[17], setania, schista[18], Ascalonia, ab oppido Iudaeae nominata. omnibus etiam[19] odor lacrimosus et praecipue Cypriis, minime Cnidiis. omnibus corpus totum pingui tunicarum[20] cartilagine.

[21] e cunctis setania minima, excepta Tusculana, sed dulcis. schista autem et Ascalonia condiuntur [22]. schistam hieme cum coma sua relincunt, vere folia detrahunt, et alia subnascuntur iisdem divisuris, unde et nomen. hoc exemplo reliquis quoque generibus detrahi iubent, ut in capita crescant potius quam in semen[23]. Ascaloniarum propria natura.

etenim velut steriles sunt[24] ab radice, et ob id semine seri illas, non deponi iussere Graeci, praeterea serius circa ver, at[25] cum germinent, transferri, ita crassescere et properare cum[26] praeteriti temporis pensitatione. festinandum autem in iis est, quoniam maturae[27] celeriter putrescunt. si deponantur, caulem emittunt [28] et semen ipsaeque evanescunt.

est et colorum differentia ; in Isso[29] enim et Sardibus candidissimae proveniunt. sunt in honore et Creticae, de quibus dubitant, an[30] eaedem[31] sint[32] quae Ascaloniae, quoniam satis capita crassescunt, depositis caulis[33] et semen[34]. distant sapore tantum dulci.

[35]apud nos duo prima genera: unum condimentariae, quam illi getion[36], nostri pallacanam[37] vocant, seritur mensibus Martio, Aprili, Maio, alterum capitatae, quae ab aequinoctio autumni vel a favonio. genera eius austeritatis ordine: Africana, Gallica[38], Tusculana, Ascalonia[39], Amiternina, optima autem quae rotundissima. item rufa acrior quam candida[40], et sicca[41] quam viridis, et cruda[42] quam cocta sicut[43] quam condita.

[44] seritur Amiternina frigidis et umidis locis, et sola alii[45] modo capite, reliquae semine proximaque[46] aestate nullum semen emittunt, sed caput tantum, quod increscit[47]. sequenti autem[48] anno permutata ratione semen gignitur, caput ipsum corrumpitur. ergo omnibus annis separatim semen cepae[49] causa seritur, separatim cepa seminis. servantur autem optimein paleis.

[50] getium[51] paene sine capite est, cervicis[52] tantum longae et ideo totum in fronde, saepiusque resecatur[53], ut porrum. ideo et illud serunt, non deponunt. cetero cepas ter fosso[54] seri iubent extirpatis radicibus herbarum, in iugera denas libras, intermisceri satureiam, quoniam melius proveniat, runcari praeterea et sariri[55], si non saepius, quater. Ascaloniam mense Februario serunt nostri. semen ceparum nigrescere incipiens[56], antequam inarescat[57], metunt.

[58] Et de porro in hac[59] cognatione[60] dici conveniat[61], praesertim cum sectivo auctoritatem nuper[62] fecerit[63] princeps Nero vocis gratia ex oleo statis[64] mensum omnium[65] diebus nihilque aliud ac ne pane[66] quidem vescendo. seritur semine ab aequinoctio autumno, si[67] sectivum facere libuit, densius. in eadem area secatur, donec deficiat, stercoraturque[68] semper,

si nutriatur[69] in capita, antequam secetur. cum increvit, in aliam[70] aream transfertur, summis foliis leviter recisis ante medullam et capitibus retractis tunicisve extremis. antiqui silice vel testa[71] subiecta capita dilatabant—hoc item in bulbis —, nunc sarculo leviter convelluntur radices,ut delumbatae alant neque distrahant.

[72]insigne[73] quod, cum fimo laetoque solo gaudeat, rigua odit. et tamen proprietate quaedam[74] soli constant[75]: laudatissimum[76] Aegypto, mox Ostiae atque Ariciae. sectivi duo genera: herbaceum[77] folio, incisuris eius evidentibus, quo utuntur medicamentarii, alterum genus flavidioris[78] folii rotundiorisque , levioribus[79] incisuris. fama est Melam equestris ordinis, reum ex procuratione a Tiberio principe accersitum, in summa desperatione suco porri ad trium denariorum argenteorum pondus hausto confestim expirasse sine cruciatu . ampliorem[80] modum negant noxium esse.

Alium ad multa ruris praecipue medicamenta prodesse creditur. tenuissimis et quae spernantur[81] universum [82] velatur membranis, mox pluribus coagmentatur nucleis, et his separatim vestitis, asperi saporis; quo plures nuclei fuere, hoc est asperius. taedium huic quoque halitu, ut[83] cepis, nullum tamen coctis[84].

[85] generum differentia in tempore—praecox maturescit LX diebus—, tum[86] in magnitudine. ulpicum quoque in hoc genere Graeci[87] appellavere alium Cyprium, alii ἀντισκόροδον,[88] praecipue Africae celebratum[89] inter pulmentaria ruris, grandius alio. tritum[90] in oleo et aceto mirum quantum increscit[91] spuma. quidam ulpicum et alium in piano seri vetant, castellatimque grumulis inponi distantibus inter se pedes ternos. inter grana digiti IIII[92] interesse debent, simul atque tria folia eruperunt[93], sariri. grandescunt, quo saepius sariuntur.

maturescentium caules depressi in terrain obruuntur; ita cavetur, ne in frondem luxurient. in frigidis utilius[94] vere seri quam autumno. cetero ut odore careant, omnia haec iubentur seri, cum luna sub terra sit, colligi, cum in coitu. sine his Menander e Graecis auctor est alium edentibus, si radicem[95] betae in pruna tostam[96] superederint, odorem extingui.

sunt qui et alium et ulpicum inter Compitalia ac Saturnalia seri aptissime putent. alium et semine provenit, sed tarde. primo enim anno porri crassitudinem capite efficit, sequenti dividitur, tertio consummatur , pulchriusque tale existimant quidam. in semen exire non[97] debet, sed intorqueri caulis satus gratia, ut caput validius fiat.

[98] quod si diutius alium cepamque inveterare libeat, aqua salsa tepida capita unguenda sunt; ita diuturniora fient melioraque usui et in satu sterilia. alii contenti sunt primo[99] super prunas[100] suspendisse abundeque ita profici arbitrantur, ne germinent, quod facere alium cepamque extra terram quoque certum est et cauliculo acto[101] evanescere. aliqui et alium palea[102] servari[103] optime putant.

alium est et in arvis sponte nascens—alum vocant —, quod adversus improbitatem alitum depascentium semina coctum, ne renasci possit, abicitur, statimque quae devoravere aves stupentes[104] manu capiuntur et, si paulum commorere[105], sopitae. est et silvestre, quod[106] ursinum vocant, odore simili[107], capite praetenui, foliis grandibus.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation