Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 33, Chapter 6

Text kindly provided by Perseus

[1] Ab his[2] argenti metalla dicantur, quae[3] sequens insania est. non nisi in puteis reperitur nullaque spe sui nascitur[4], nullis, ut in auro, lucentibus scintillis. terra est alias[5] rubra, alias[6] cineracea. excoqui non potest, nisi cum plumbo nigro aut cum vena plumbi—galenam[7] vocant—, quae iuxta argenti venas plerumque reperitur. et codem opere ignium discedit[8] pars in plumbum, argentum autem innatat[9] superne, ut oleum[10] aquis.

reperitur in omnibus paene provinciis, sed in Hispania pulcherrimum, id quoque in sterili solo atque etiam montibus, et ubicumque una inventa vena[11] est, non procul invenitur alia. hoc quidem et in[12] omni fere materia[13], unde metalla[14] Graeci videntur dixisse. mirum, adhuc per Hispanias[15] ab Hannibale inchoatos durare puteos. sua nomina ab inventoribus[16] habent[17], ex[18] quis Baebelo[19] appellatur[20] hodie,

[21] qui[22] ccc pondo Hannibali subministravit[23][24] in dies, ad MD passus iam cavato monte, per quod spatium Aquitani[25] stantes[26] noctibus diebusque egerunt aquas lucernarum mensura amnemque[27] faciunt. argenti vena in summo reperta crudaria appellatur.

[28] finis antiquis fodiendi solebat esse alumen inventum; ultra nihil quaerebatur. nuper inventa aeris vena infra alumen nullam[29] fine[30] spei fecit. odor ex argenti fodinis inimicus omnibus animalibus, sed maxime canibus.—Aurum argentumque quo mollius, eo pulchrius. lineas ex argento nigras praeduci [31] plerique[32] mirantur[33].

[34] Est[35] et lapis in[36] iis[37] venis, cuius vomica liquoris aeterni argentum vivum appellatur. venenum rerum omnium [38] est[39] perrumpitque vasa permanans[40] tabe dira. omnia ei innatant praeter aurum; id unum ad se trahit. ideo et[41] optime purgat, ceteras[42] eius sordes expuens crebro[43] iactatu[44][45] fictilibus in vasis. ita vitiis[46]eiectis[47] ut et[48] ipsum ab auro discedat, in pelles subactas effunditur, per quas sudoris vice defluens purum relinquit[49] aurum. ergo et cum aera[50] inaurentur[51], sublitum bratteis[52] pertinacissime retinet , verum pallore[53] detegit simplices aut praetenues[54] bratteas . quapropter id furtum quaerentes ovi[55] liquore candido usum eum adulteravere, mox et hydrargyro, de quo dicemus[56] suo loco. et alias argentum vivum[57] non largum inventu [58] est.

[59] In isdem[60] argenti metallis invenitur, ut proprie[61] dicatur[62], spumae lapis candidae nitentisque, non tamen tralucentis[63]; stimi[64] appellant, alii stibi[65], alii[66] alabastrum, aliqui larbasim[67]. duo eius genera, mas ac femina. magis probant feminam[68], horridior est mas scabriorque et minus ponderosus minusque radians et harenosior, femina contra nitet, friabilis[69] fissurisque, non globis, dehiscens.

[70] Vis eius adstringere ac refrigerare, principalis autem circa oculos, namque ideo etiam plerique[71] platyophthalmon [72] id appellavere, quoniam in calliblepharis[73] mulierum [74] dilatet oculos, et fluctiones inhibet oculorum[75][76] exulcerationesque farina eius ac turis cummi admixto. sistit et[77] sanguinem e[78] cerebro profluentem, efficacissime[79] et contra recentia volnera et contra veteres canum morsus inspersa[80] farina et contra ambusta igni cum adipe ac spuma[81] argenti cerussaque et cera.

uritur autem offis bubuli fimi circumlitum in clibanis, dein restinguitur mulierum lacte teriturque in mortariis admixta[82] aqua pluvia[83]; ac subinde turbidum transfunditur in aereum vas emundatum[84] nitro. faex eius intellegitur plumbosissima, quae[85] subsedit in mortario abiciturque[86]. dein vas, in quod[87] turbida transfusa sint[88], opertum linteo[89] per noctem relinquitur et postero die quidquid innatet[90] effunditur spongeave[91] tollitur.

quod ibi subsedit, flos intellegitur ac linteo[92] interposito in sole siccatur, non ut perarescat, iterumque in mortario teritur et in pastillos dividitur. ante omnia autem urendi[93] modus necessarius est[94], ne plumbum fiat. quidam non fimo utuntur coquentes, sed adipe[95]. alii[96] tritum in aqua triplici linteo saccant[97] faecemque abiciunt idque, quod defluxit[98], transfundunt[99], quidquid subsidat[100] colligentes. emplastris quoque[101] et[102] collyriis[103] miscent.

[104] Scoriam in argento Graeci vocant helcysma. vis eius adstringere et refrigerare corpora, ac remedio est[105] addita[106] emplastris ut molybdaena, de qua dicemus in[107] plumbo[108], cicatricibus maxime glutinandis, et contra tenesmos dysenteriasque infusa clysteribus cum myrteo[109] oleo. addunt et in medicamenta[110], quae vocant liparas, ad excrescentia ulcerum aut[111] ex attritu facta aut in capite manantia.

[112]Fit in isdem[113] metallis et quae vocatur spuma argenti. genera eius tria: optima quam chrysitim vocant, sequens[114] quam argyritim[115], tertia quam molybditim. et plerumque omnes hi colores in isdem[116] tubulis[117] inveniuntur. probatissima est Attica, proxima Hispaniensis. chrysitis ex vena ipsa fit, argyritis ex argento[118], molybditis e[119] plumbi ipsius[120] fusura[121]—quae fit Puteolis—et inde habet nomen.

omnis autem fit excocta sua materia ex superiore catino defluens in inferiorem et ex[122] eo sublata vericulis[123] ferreis atque in ipsa flamma convoluta vericulo[124], ut sit modici[125] ponderis. est autem, ut ex nomine intellegi potest, fervescentis et futurae[126] materiae spuma. distat a scoria quo potest spuma a faece distare: alterum purgantis se[127] materiae , alterum purgatae vitium est.

[128] quidam duo genera faciunt spumae, quae vocant scirerytida[129] et peumenen[130], tertium molybdaenam in plumbo dicendam. spuma, ut[131] sit[132] utilis[133], iterum coquitur confractis tubulis[134] ad magnitudinem anulorum[135]. ita accensa[136] follibus ad separandos carbones cineremque abluitur aceto aut vino[137] simulque restinguitur. quodsi sit argyritis, ut candor ei detur, magnitudine fabae confracta in fictili coqui[138] iubetur ex aqua addito in linteolis [139] tritico et hordeo novis[140], donec ea purgentur.

postea VI[141] diebus terunt in mortariis, ter die abluentes aqua frigida et, cum dies[142] desinat[143], calida, addito sale fossili[144] in libram spumae obolo. novissimo die dein[145] condunt[146] in plumbeo[147] vase. alii cum faba candida et tisana[148] cocunt siccantque sole[149][150], alii in lana candida cum faba, done[151] lanam non denigret[152]. tune salem fossilem adiciunt subinde aqua mutata siccantque diebus XL calidissimis aestatis. nec non in ventre suillo[153] in aqua coquunt[154] exemptamque[155] nitro[156] fricant et ut supra terunt in mortariis cum sale. sunt qui non coquant, sed cum sale terant et adiecta[157][158] aqua abluant.

[159] usus eius ad collyria et cuti[160] mulierum[161] cicatricum foeditates tollendas maculasque, abluendum[162] capillum. vis autem siccare[163], mollire, refrigerare[164], tempe- [165]rate[166] purgare, explere ulcera, tumores lenire[167]; talibusque[168] emplastris additur[169] et liparis supra dictis. ignes etiam[170] sacros tollit cum ruta myrtisque[171] et[172] aceto, item[173] perniones cum myrtis et cera[174].

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation