Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 17, Chapter 5

Text kindly provided by Perseus

[1]Terram amaram [probaverim[2]] demonstrant[3] eius[4] atrae degeneresque[5] herbae, frigidam autem retorride nata, item uliginosam tristia, rubricam oculi[6] argillamque, operi difficillimas[7] quaeque[8] rastros aut vomeres ingentibus glaebis onerent[9], quamquam non quod operi, hoc et fructui adversum ; item e contrario cineraceam[10] et sabulum album. nam sterilis denso[11] callo facile deprehenditur vel uno ictu cuspidis.

[12] Cato breviter atque ex suo more vitia determinat : Terram cariosam[13] cave[14], neve plaustro[15] neve pecore[16] inpellas. quid putamus hac appellatione ab eo tantopere[17] reformidari, ut paene vestigiis quoque interdicat? redigamus ad ligni cariem, et inveniemus illa, quae in tantum abominatur[18], vitia aridae, fistulosae, scabrae, canescentis[19], exesae[20], pumicosae.

[21] plus dixit una significatione quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione vitiorum quaedam non aetate (quae nulla in ea intellegi potest), sed natura sua anus[22] terra, et ideo infecunda ad omnia atque inbecilla.

[23] idem agrum optimum iudicat ab radice[24] montium planitie in meridiem excurrente, qui est totius[25] Italiae situs, terram vero teneram, quae vocetur pulla. erit igitur haec optima et operi et satis[26]. intellegere modo libeat dictam[27] mira significatione teneram , et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur. illa temperatae ubertatis,

[28] illa mollis facilisque culturae, nec madida nec sitiens. illa post vomerem nitescens, qualem fons ingeniorum Homerus in armis a deo[29] caelatam dixit addiditque miraculum nigrescentis[30], quamvis fieret ex auro. illa quam recentem exquirunt inprobae alites vomerem comitantes corvique aratoris vestigia ipsa rodentes[31]. reddatur hoc in loco luxuriae quoque sententia et aliqua[32] in propositum certe.

[33] Cicero, lux doctrinarum altera, Meliora, inquit, unguenta sunt quae terram, quam quae crocum sapiunt. hoc enim maluit dixisse quam redolent. ita est profecto, illa erit optima quae unguenta sapiet.

[34] quod si admonendi sumus, qualis sit terrae odor ille qui quaeritur, contingit saepe etiam quiescente ea sub occasum solis, in quo loco arcus caelestes[35] deiecere[36] capita sua, et cum a siccitate continua immaduit imbre. tune emittit ilium suum halitum divinum ex[37] sole[38] conceptum, cui conparari suavitas nulla possit. is esse e[39] commota debebit repertusque neminem fallet[40], ac de terra odor optime iudicabit. talis fere est in novalibus caesa vetere silva, quae consensu laudatur.

[41] et in frugibus quidem ferendis eadem terra utilior intellegitur, quotiens intermissa cultura quievit, quod in vineis non fit[42], eoque est diligentius eligenda, ne vera existat opinio eorum, qui iam Italiae terram existimavere lassam.

[43] operis quidem facilitas[44] in aliis generibus constat et caelo, nec potest arari post imbres aliqua[45], ubertatis vitio lentescens. contra in Byzacio[46] Africae illum centena quinquagena fruge fertilem campum nullis, cum[47] siccum[48] est, arabilem[49] tauris, post imbres vili asello et a parte altera iugi anu[50] vomerem trahente[51] vidimus scindi. terram[52] enim terra[53] emendandi [54], ut aliqui praecipiunt, super tenuem pingui iniecta[55] aut gracili bibulaque super umidam ac praepinguem, dementi s[56] operae est. quid potest sperare qui colit talem?

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation