Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 35, Chapter 4

Text kindly provided by Perseus

[1] Apud Romanos quoque honos[2] mature[3] huic arti[4] contigit, siquidem cognomina ex ea[5] Pictorum traxerunt Fabii[6] clarissimae gentis[7], princepsque eius cognominis ipse aedem[8] Salutis pinxit anno urbis conditae CCCCL, quae pictura duravit ad nostram memoriam aede ea[9] Claudi principatu exusta. proxime celebrata est in foro boario aede[10] Herculis Pacui[11] poetae pictura. Enni sorore genitus hic fuit clarioremque[12] artem eam Romae fecit gloria scaenae [13].

postea non est spectata honestis manibus, nisi forte quis Turpilium[14] equitem Romanum e Venetia nostrae aetatis velit[15] referre[16], pulchris eius operibus hodieque Veronae exstantibus . laeva is manu pinxit, quod de nullo[17] ante memoratur [18]. parvis[19] gloriabatur tabellis extinctus nuper in longa senecta[20] Titedius[21] Labeo[22] praetorius, etiam proconsulatu provinciae Narbonensis functus[23], sed ea re[24] inrisa[25] etiam[26] contumeliae[27] erat.

[28] fuit[29] et principum[30] virorum[31] non omittendum [32] de pictura celebre consilium, cum[33] Q. Pedius, nepos[34] Q. Pedii[35] consularis[36] triumphalisque et a[37] Caesare dictatore[38] coheredis[39] Augusto dati, natura[40] mutus[41] esset. in eo[42] Messala [43] orator, ex cuius familia pueri avia fuerat[44], picturam docendum[45] censuit, idque etiam divus Augustus comprobavit [46]; puer magni profectus in ea arte obiit[47].

[48] dignatio autem praecipua Romae increvit, ut existimo, a M'[49]. Valerio Maximo Messala, qui[50] princeps tabulam[51] [picturam[52]] proelii, quo Carthaginienses et Hieronem[53] in Sicilia[54] vicerat[55], proposuit in latere curiae Hostiliae anno ab urbe condita ccccxc[56]. fecit hoc idem[57] et[58] L.[59] Scipio tabulamque victoriae suae Asiaticae in Capitolio posuit, idque aegre[60] tulisse fratrem [61] Africanum tradunt, haut[62] inmerito, quando filius eius illo[63] proelio captus fuerat.

[64] non dissimilem[65] offensionem et Aemiliani[66] subiit[67] L. Hostilius[68] Mancinus[69], qui primus Carthaginem inruperat, situm[70] eius oppugnationesque[71] depictas proponendo in foro et ipse adsistens[72] populo spectanti[73] singula enarrando[74], qua comitate proximis[75] comitiis[76] consulatum adeptus[77] est. habuit et[78] scaena ludis Claudii Pulchri magnam admirationem picturae[79], cum ad tegularum similitudinem corvi[80] decepti imagine[81] advolarent[82].

[83] Tabulis autem externis auctoritatem Romae publice fecit primus omnium L. Mummius, cui cognomen[84] Achaici[85] victoria dedit. namque cum[86] in praeda vendenda rex Attalus [87] $X$ |VI|[88] emisset tabulam Aristidis[89], Liberum patrem, pretium [90] miratus suspicatusque aliquid in ea virtutis, quod ipse nesciret, revocavit tabulam, Attalo multum querente, et in Cereris delubro posuit. quam primam[91] arbitror picturam externam Romae publicatam, deinde video et in foro positas volgo.

[92] hinc enim ille Crassi oratoris lepos[93] agentis[94] sub Veteribus; cum testis[95] compellatus instaret: dic ergo, Crasse, qualem me noris[96]? talem, inquit[97], ostendens[98] in tabula[99] inficetissime[100] Gallum exerentem[101] linguam. in foro fruit et illa pastoris senis[102] cum baculo[103], de qua Teutonorum[104] legatus respondit interrogatus, quantine[105] eum aestimaret, donari sibi nolle[106] talem vivum[107] verumque.

[108] sed praecipuam auctoritatem publice[109] tabulis fecit Caesar dictator[110] Aiace et Media[111] ante Veneris Genetricis[112] aedem dicatis, post eum M. Agrippa, vir rusticitati propior[113] quam deliciis. exstat certe eius oratio magnifica et maximo civium digna de tabulis omnibus signisque publicandis, quod fieri[114] satius[115] fuisset quam in villarum exilia pelli. verum eadem[116] illa torvitas tabulas duas Aiacis et Veneris mercata est a Cyzicenis [117] HS |XI|[118]. in thermarum quoque calidissima parte marmoribus incluserat parvas tabellas, paulo ante, cum reficerentur[119], sublatas.

[120] super omnes[121] divus Augustus in foro suo celeberrima in parte posuit tabulas[122] duas, quae Belli faciem pictam habent[123] et Triumphum, item[124] Castores[125][126] ac[127][128] Victoriam. posuit et quas dicemus sub artificum mentione in templo Caesaris patris. idem in curia[129] quoque, quam[130] in comitio[131] consecrabat, duas tabulas inpressit parieti. Nemean sedentem supra leonem, palmigeram ipsam, adstante [132] cum baculo sene[133], cuius supra caput tabella[134] bigae[135] dependet, Nicias scripsit[136] se inussisse[137]; tali enim usus est verbo.

alterius tabulae admiratio est puberem filium seni patri[138] similem esse aetatis[139] salva differentia, supervolante[140] aquila[141] draconem[142] complexa[143]; Philochares[144] hoc suum opus esse testatus est, inmensa[145], vel unam si[146] tantum hanc tabulam aliquis[147] aestimet, potentia[148] artis, cum propter Philocharen[149] ignobilissimos[150] alioqui[151] Glaucionem filiumque eius Aristippum senatus populi[152] Romani[153] tot[154] saeculis spectet! posuit et[155] Tiberius Caesar, minime comis imperator, in templo ipsius Augusti quas mox indicabimus. hactenus [156] dictum sit[157] de dignitate[158] artis morientis.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation