[1] Araneorum his non absurde iungatur natura, digna vel praecipua[2] admiratione[3]. plura autem sunt genera nec dictu necessaria in tanta notitia. phalangia ex iis appellantur quorum noxii morsus, corpus exiguum, varium, acuminatum, adsultim[4] ingredientium. altera eorum species[5] nigri, prioribus cruribus[6] longissimis[7]. omnibus internodia terna in cruribus.
[8] luporum minimi non texunt, maiores in terra[9], et cavernis[10] exigua vestibula praepandunt. tertium eorundem [11] genus erudita operatione conspicuum. orditur telas tantique operis materiae uterus ipsius sufficit, sive ita corrupta alvi natura stato tempore, ut Democrito placet, sive est quaedam[12] intus lanigera fertilitas: tam moderato ungue, tam tereti filo et tam[13] aequali deducit stamina, ipso se pondere usus.
[14] texere a medio incipit, circinato[15] orbe subtemina[16] adnectens, maculasque paribus semper intervallis, sed subinde crescentibus ex angusto dilatans indissolubili nodo inplicat. quanta arte celat pedicas a[17] scutulato rete grassantes [18]! quam non ad hoc videtur pertinere[19] crebratae[20] pexitas telae et quadam[21] politurae[22] arte ipsa per se tenax ratio tramae! quam laxus[23] ad flatus[24] ac non[25] respuenda quae veniant sinus!
derelicta lasso[26] praetendi[27] summa parte arbitrere licia[28]: at illa difficile cernuntur atque, ut in plagis, lineae offensae praecipitant in sinum. specus ipse qua concamaratur architectura! et contra frigora quanto[29] villosior! quam remotus a medio aliudque agenti[30] similis, inclusus vero sic, ut sit necne[31] intus aliquis cerni non possit[32]! age[33] firmitas, quando rumpentibus ventis, qua pulverum mole degravante!
[34] latitudo telae saepe inter duas arbores, cum exercet artem et discit[35] texere, longitudo fili[36] a cacumine[37] ac[38] rursus[39] a terra per illud ipsum velox reciprocatio, subitque pariter ac fila deducit. cum vero captura incidit, quam vigilans et paratus accursus[40]! licet extrema haereat plaga[41], semper in medium currit, quia[42] sic maxime totum concutiendo inplicat. scissa protinus reficit ad polituram sarciens.
[43]namque[44] et lacertarum[45] catulos venantur, os[46] primum tela involventes [47] et tunc demum labra utraque morsu[48] adprehendentes [49], amphitheatrali spectaculo, cum contigit. sunt ex eo et auguria. quippe incremento amnium futuro telas suas altius tollunt. iidem sereno texunt[50], nubilo retexunt[51], ideoque multa[52] aranea imbrium signa sunt. feminam putant esse quae texat, marem qui venetur[53]; ita paria fieri merita coniugio[54].
[55][56] Aranei conveniunt clunibus, pariunt vermiculos ovis similes: nam nec horum differri potest genitura, quoniam insectorum vix ulla[57] alia ratio[58] est. pariunt autem om nia[59] in tela, set sparsa[60], quia saliunt[61] atque ita emittunt[62]. phalangia tantum in ipso specu incubant magnum numerum, qui, ut emersit, matrem[63] consumit, saepe et patrem; adiuvat[64] enim incubare. pariunt autem et trecenos[65] — ceterae pauciores —et incubant triduo. consummantur aranei quater septenis diebus.