Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 2, Chapter 7

Text kindly provided by Perseus

[1] Quapropter effigiem dei formamque[2] quaerere inbecillitatis humanae reor. quisquis est deus, si modo est alius, et quacumque in parte, totus est sensus, totus visus [3], totus auditus, totus animae, totus animi, totus sui. innumeros quidem credere atque[4] etiam ex vitiis hominum, ut Pudicitiam , Concordiam, Mentem, Spem, Honorem, Clementiam, Fidem, aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam et Beneficium, maiorem ad socordiam accedit.

fragilis et laboriosa mortalitas in partes ita[5] digessit infirmitatis suae 15 memor, ut portionibus coleret quisque quo[6] maxime indigeret. itaque nomina alia aliis gentibus et numina in iisdemn innumerabilia invenimus[7], inferis quoque in genera[8] di[9]- scriptis morbisque et multis etiam pestibus, dum esse placatas[10] trepido metu cupimus.

[11] ideoque etiam publice Febris fanum in Palatio dicatum est, Orbonae ad aedem[12] Larumn[13] ara et[14] Malae[15] Fortunae[16] Esquiliis. quam ob rem maior caelitum populus etiam quam hominum intellegi potest, cum singuli quoque ex semet ipsis totidem deos faciant Iunones Geniosque adoptando sibi, gentes vero quaedam animalia et aliqua[17] etiam obscena pro dis habeant[18] ac multa dictu magis pudenda, per fetidos[19] cibos, alia[20] et similia, iurantes.

[21] matrimonia quidem inter deos credi tantoque aevo ex iis[22] neminem nasci et alios esse grandaevos semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri coloris[23], aligeros, claudos, ovo[24] editos et alternis diebus viventes morientesque, puerilium prope deliramentorum est, sed super omnem inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox iurgia et odia, atque etiam furtorum esse et scelerum numina.

[25] deus est mortali iuvare mortalem, et haec ad aeternam gloriam via. hac proceres[26] iere Romani, hac nunc caelesti passu cum liberis suis vadit maximus omnis aevi rector Vespasianus Augustus fessis rebus subveniens.

hic est vetustissimus referendi bene merentibus gratiam mos, ut tales numinibus adscribant[27]. quippe et aliorum[28] nomina deorum et quae supra retuli siderum ex hominum nata sunt meritis. lovem quidem aut Mercurium aliterve alios inter se vocari et esse caelestem[29] nomenclaturam[30],§20? quis non interpretatione naturae fateatur inridendum[31]? agere curam rerum humanarum illud, quicquid est, summum ac[32]vel tam tristi atque multiplici ministerio non pollui credamus dubitemusne[33]? vix prodest[34] iudicare[35], utrum magis conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum respectus, aliis pudendus.

externis famulantur sacris ac digitis deos gestant, monstra quoque[36] colunt, damnant et excogitant cibos, imperia dira in ipsos, ne somno quidem quieto, inrogant. non matrimonia, non liberos, non denique quicquam aliud nisi iuvantibus[37] sacris deligunt[38]. alii in Capitolio fallunt ac fulminantem periurant[39] lovem. et hos iuvant scelera, illos sacra sua poenis agunt.

Invenit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, quo minus etiam plana de deo coniectatio esset. toto quippe mundo et omnibus locis omnibusque horis omnium vocibus Fortuna sola invocatur ac[40] nominatur, una accusatur, rea[41] una agitur, una cogitatur[42], sola laudatur[43], sola arguitur et cum conviciis colitur, volubilis .... que[44], a plerisque[45] vero et caeca[46] existimata , vaga, inconstans, incerta, varia indignorumque fautrix. huic omnia expensa, huic feruntur[47] accepta, et in tota ratione mortalium sola utramque paginam facit, adeoque obnoxiae sumus sortis, ut prorsus ipsa[48] pro deo sit qua deus probatur incertus.

pars alia et hanc pellit astroque suo eventus adsignat[49] et nascendi legibus, semelque in omnes futuros umquam deo[50] decretum, in reliquum vero otium[51] datum. sedere coepit sententia haec, pariterque et eruditum vulgus et rude in eam cursu vadit. ecce fulgurum monitus,§24?[52] oraculorum praescita, haruspicum praedicta atque etiam parva dictu in auguriis sternumenta[53] et offensiones pedum. Divus Augustus prodidit laevum sibi calceum praepostere inductum quo die seditione militari prope adflictus est.

[54] quae singula inprovidam mortalitatem involvunt, solum ut inter ista vel[55] certum sit nihil esse certi nec[56] quicquam miserius homine aut superbius . ceteris quippe animantium sola victus cura est, in quo sponte naturae benignitas sufficit, uno quidem vel praeferendo[57] cunctis bonis, quod de gloria, de pecunia, ambitione superque de morte non cogitant.

Verum in his[58] deos agere curam rerum humanarum credi[59] ex usu vitae est poenasque maleficiis aliquando seras, occupato deo in tanta mole, numquam autem inritas esse nec ideo proximum illi genitum hominem, ut vilitate iuxta beluas esset.

[60] inperfectae vero in homine naturae praecipua solatia, ne deum quidem posse omnia—namque nec sibi potest mortem consciscere, si velit, quod homini dedit optimum in tantis vitae poenis, nec mortales aeternitate donare[61] aut revocare defunctos nec facere ut qui vixit non vixerit, qui honores gessit non gesserit—nullumque habere in praeterita ius praeterquam oblivionis atque (ut facetis[62] quoque argumentis societas haec cum deo copuletur) ut bis dena viginti non sint aut multa similiter efficere non 25 posse. per quae declaratur haut dubie naturae potentia idque esse quod deum vocemus[63]. in haec divertisse non fuerit alienum, vulgata[64]iam propter adsiduam quaestionem de deo.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation