Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 27, Chapter 12

Text kindly provided by Perseus

[1] Medion[2] folia habet iridis[3] sativae[4], caulem[5] tripedalem et in eo florem grandem, purpureum, rotundum , semine minuto[6], radicem semipedalem. in saxis opacis nascitur[7]. radix drachmis II cum melle menses feminarum sistit ecligmate[8] per aliquot[9] dies sumpto. semen quoque[10] in vino contra[11] abundantiam feminarum datur.

[12] — Myos- [13] ota[14][15] sive myosotis levis herba, caulibus pluribus ab una radice, aliquatenus rubentibus, concavis ab imo, foliis angustis , oblongis, dorso acuto, nigris, per intervalla adsidue geminatis[16], tenuibus[17] cauliculis ex alis[18] prodeuntibus, flore caeruleo. radix digitali crassitudine[19] multis capillamentis fimbriata. vis ei septica[20] et exulceratrix, ideoque aegilopas sanat. tradunt Aegypti, mensis[21], quem Thoti[22] vocant, die XXVIII[23] fere in Augustum[24] mensem[25] incurrente si quis huius herbae suco inungatur mane, priusquam loquatur, non lippiturum eo anno.

[26] — Myagros herba ferulacea[27] est, foliis similis rubiae, tripedanea[28]. semen oleosum, quod et fit ex eo. medetur oris ulceribus perunctis[29] hoc suco.

Herba[30], quae vocatur nyma[31], III foliis longis, intubaceis , inlita[32] cicatrices ad colorem[33] reducit.

— Natrix vocatur herba, cuius radix evulsa[34] virus[35] hirci redolet. hac[36] in Piceno feminis[37] abigunt quos mira persuasione Fatuos vocant; ego[38] species lymphantium[39] hoc modo animorum esse crediderim[40], quae[41] tali medicamento iuventur[42].

Odontitis inter feni genera est, cauliculis densis ab eadem[43] radice[44], geniculatis, triangulis, nigris. in[45] geniculis folia parva habet, longiora tamen quam polygonum, semen in alis[46] hordeo simile, florem purpureum, pusillum. nascitur in pratis. decoctum cauliculorum[47] eius in vino austero quantum manus capiat dentium dolori medetur ita, ut[48] contineatur ore.

[49] — Othonna[50] in Syria nascitur, similis erucae perforatis crebro foliis, flore croci[51] ; quare[52] quidam anemonen[53] vocaverunt. sucus eius oculorum medicamentis convenit[54] ; mordet enim leniter et calefacit[55] adstringitque siccando, purgat cicatrices et nubeculas et quicquid obstet[56]. quidam tradunt lavari atque ita siccatam digeri in pastillos.

[57] — Onosma[58] longa folia habet fere ad III[59] digitos, in terra[60] iacentia[61] ad similitudinem anchusae, .... similis[62] sive[63] caule sive flore sive semine. praegnas, si edit[64] eam aut supergradiatur[65], abortum facere dicitur.— Onopradon [66] cum ederunt[67], asini crepitus reddere dicuntur. trahit urinas[68] et menses, alvum sistit, suppurationes et collectiones discutit.

[69] — Osyris[70] ramulos fert nigros, tenues, lentos et in[71] his[72] folia nigra ceu lini semenque[73] in ramulis[74] nigrum initio, dein colore mutato rubescens. smegmata[75] mulieribus faciunt ex iis[76]. radicum decoctum potu[77] sanat arquatos. eaedem[78], priusquam maturescat[79] semen, concisae et sole siccatae alvum sistunt[80] ; post maturitatem vero collectae et in[81] sorbitione decoctae rheumatismis ventris medentur et per se[82] tritae ex aqua caelesti bibuntur.

[83] — Oxys[84] folia terna habet. datur ad stomachum dissolutum. edunt et qui enterocelen[85] habent.

polyanthemum[86], quam quidam batrachion[87] appellant, caustica[88] vi exulcerat[89], cicatrices et ad[90] colorem reducit, eademque vitiligines concorporat.

[91][92] — Polygonum Graeci vocant quam nos sanguinariam. non attollitur a terra foliis rutae[93][94] similis[95] gramini[96]. sucus eius infusus naribus supprimit[97] sanguinem et potus cum vino cuiuslibet partis profluvium excreationesque cruentas[98] inhibet. qui[99] plura genera polygoni faciunt[100], hanc marem intellegi volunt appellarique[101] a[102] multitudine seminis aut densitate fruticis, alii[103] polygonaton[104] a frequentia geniculorum, alii thalattiada[105], alii carcinothron[106], alii clema, multi myrtopetalum. nec non inveniuntur qui hanc feminam esse dicant, marem autem maiorem[107] minusque nigram et geniculis densiorem, semine[108] sub omnibus foliis turgescente[109].

quocumque haec modo se[110] habent[111], vis earum est spissare ac refrigerare. semine[112] alvum solvunt, largius sumpto[113] urinam cient, rheumatismos cohibent, qui si non fuere[114], non prosunt. stomachi fervori[115] folia inponuntur , vesicae dolori[116] inlinuntur et ignibus sacris. sucus et[117] auribus[118] purulentis instillatur et oculorum dolori. per se datur[119] et in febribus[120] ante accessiones II cyathis, in tertianis quartanisque praecipue, item cholericis, dysintericis et in solutione stomachi.

[121] tertium genus orion[122] vocant, in montibus nascens, harundini tenerae simile, uno caule, densis geniculis et in se infarctis[123], foliis autem piceae[124], radicis[125] supervacuae, inefficacius quam superiora, peculiare ischiadicis[126].

[127] quartum genus silvestre appellatur, paene arboris [128] frutice[129], radice lignosa, stirpe cedri rubicunda[130], ramis sparti[131] binum palmorum, nigris geniculorum ternis quaternisque [132] articulis. huic quoque spissandi natura; sapor mali[133] cotonei. decoquitur in aqua ad tertias[134] aut aridi farina inspergitur[135] et oris ulceribus et adtritis partibus. propter gingivarum vero vitia ipsa[136] commanducatur.

nomas sistit omniaque[137], quae serpunt aut difficilem cicatricem habent, privatim vero sanat a nive facta[138] ulcera. herbarii et ad anginas[139] utuntur illa et in capitis dolore coronam ex ea inponunt et contra epiphoras collo circumdant; in tertianis quidem[140][141] sinistra manu evulsam adalligant, adeo[142] contra profluvia [143] sanguinis, nec ullam magis aridam quam polygonum servant.

[144] Pancratium aliqui scillam pusillam[145] appellare[146] malunt , foliis[147] albi lilii longioribus crassioribusque, radice bulbi magni, colore rufo. alvum solvit suco cum farina ervi sumpto, ulcera purgat. hydropicis, splenicis[148] cum melle datur. alii decocunt eam, donec aqua dulcis fiat, eaque effusa radicem[149] terentes digerunt in pastillos sole siccatos et postea utuntur ad capitis ulcera et cetera, quae[150] repurganda sint, item ad tussim, quantum III digitis adprehenderint in vino dantes, et ad lateris dolores aut peripneumonicis[151] ecligmate[152]. dant et[153] propter ischiada[154] in vino bibendam[155] et propter tormina[156] mensesque ciendos.—

[157] Peplis[158], quam aliqui sycen, alii meconion, alii mecona aphrode vocant, ex una radice tenui fruticat foliis rutae paulo[159] latioribus. semen est[160] sub foliis, rotundum[161], minus[162] candido[163] papavere[164]. inter vites fere colligitur messibus siccaturque cum fructu suo[165], subiectis in quae[166] excidat[167]. hoc poto alvus[168] solvitur, bilis ac pituita detrahitur. media potio est[169] acetabuli mensura in aquae mulsae heminis III. et cibis inspergitur obsoniisque ad molliendam[170] alvum.—

[171] [172] Periclymenon[173] fruticat et ipsa ex intervallo II folia habens subcandida, mollia, in cacumine autem semen inter folia durum et quod difficile vellatur[174]. nascitur in arvis ac saepibus circumvolvens[175] se adminiculis quibuscumque. semen eius in umbra siccatum tunditur et in pastillos digeritur; hi resoluti dantur in vini albi cyathis ternis[176] tricenis diebus ad lienem, eumque urina cruentata[177] aut[178] per alvum absumit[179], quod intellegitur a decimo statim die. urinam cient et folia[180] decocta, quae et orthopnoicis prosunt . partum[181] quoque adiuvant secundasque pellunt pota simili modo[182].

[183] — Pelecinon[184] in segetibus diximus nasci, fruticosam cauliculis, foliis ciceris. semen in siliquis [185] fert corniculorum modo aduncis ternis quaternisve, quale git novimus, amarum, stomacho utile[186]. additur in antidota .— Polygala palmum[187] altitudine[188] inplet[189], in caule summo foliis lenticulae[190], gustu adstricto. quae pota[191] lactis[192] abundantiam facit.

[193] — Poterion[194] aut, ut[195] alii vocant, phrynion[196] vel neuras large fruticat, spinis retorrida, lanugine spissa, foliis parvis, rotundis, ramulis longis, mollibus, lentis, tenuibus, flore longo[197], herbacei colors. seminis nullus[198] usus; est[199] gustu acuto et odorato. invenitur in aquosis collibus.

radices habet II aut[200] III binum cubitorum in altitudinem [201], nervosas, candidas[202], firmas. circumfoditur autumno et[203] praecisa radice[204] dat sucum[205] cummi[206] similem[207]. radix mira vulneribus sanandis traditur praecipueque nervis vel praecisis inlita. decoctum quoque eius cum melle potum dissolutiones nervorum et infirmitates et incisuras iuvat.—

[208] Phalangitis a quibusdam[209] phalangion vocatur, ab aliis leucanthemum vel, ut in quibusdam exemplaribus invenio[210], [211] leucacantha[212]. ramuli sunt ei numquam pauciores II, in diversa tendentes, flos candidus, lilio rubro similis, semen nigrum, latum[213], ad lenticulae dimidiae figuram multo tenuius[214], radice[215] tenui[216], herbacei coloris. huius folio[217] vel flore vel semine auxiliantur contra scorpionum[218] phalangiorumque et serpentium ictus[219], item contra tormina[220].

[221] — Phyteuma[222] quale sit, describere supervacuum habeo, cum sit usus eius tantum ad amatoria.— Phyllon a Graecis vocatur herba in saxosis montibus. femina magis herbacei coloris, caule tenui, radice parva. semen papaveri rotundo simile[223]. haec sui sexus facit partus[224], mares autem mas[225], semine[226] tantum differens[227], quod est incipientis olivae. utrumque bibitur in vino.

— Phellandrion[228] nascitur in palustribus folio apii. bibitur semen eius propter calculos et vesicae incommoda[229].— Phaleris[230] thyrsum habet longum[231], tenuem ceu calamum[232], in summo florem[233] inclinatum, semen simile[234] sesamae. et hoc calculos frangit potum ex vino vel aceto vel cum melle[235] et lacte[236] ; idem[237] et vitia vesicae sanat.— Polyrrhizon[238] folia habet myrti[239], radices multas. hae tusae dantur[240] e vino contra serpentes, prosunt et quadripedibus.

[241] — Proserpinaca herba vulgaris est, eximii[242] adversus scorpiones remedii[243]. eadem contrita, addita muria e menis[244] et oleo, anginam eximie curari[245] tradunt, praeterea et[246] quantalibet lassitudine recreari defessos, etiam cum obmutuerint[247], si subiciatur linguae; si devoretur, vomitionem sequi salutarem.

[248] Rhecoma[249] adfertur ex iis[250] quae supra Pontum sunt regionibus. radix costo nigro similis, minor et rufior paulo, sine odore, calfaciens[251] gustu et adstringens. eadem trita vini colorem reddit[252] ad crocum inclinantem. inlita[253] collectiones inflammationesque sedat, vulnera sanat, epiphoras oculorum sedat ex passo, insignita[254] cum melle et alia liventia ex aceto.

farina eius inspergitur contra caco ëthe et sanguinem reicientibus drachmae pondere in aqua, dysintericis autem[255] et coeliacis[256], si febri[257] careant[258], in vino, sin[259] aliter, ex aqua. facilius teritur nocte antecedente madefacta. datur et decoctum eius bibendum duplici mensura ad rupta[260], convolsa, contusis[261], ex sublimi devolutis .

si pectoris sint dolores, additur piperis aliquid et murrae; si dissolutio stomachi, ex frigida aqua sumitur; sic et[262] in tussi[263] vetere ac[264] purulentis excreationibus, item hepaticis, splenicis[265], ischiadicis[266]. at[267] renium[268] vitia, suspiria, orthopnoeas[269], arteriae[270] scabritias[271] sanat ex passo III obolis potis[272] trita aut decoctum eius. lichenas quoque ex aceto inposita purgat[273]. bibitur contra inflationes et perfrictiones[274], febres frigidas, singultus, tormina, herpetas[275], capitis gravitates [276], melancholicas vertigines, lassitudinum dolores[277] et convolsiones.

[278] — Circa Ariminum nota est herba[279] quam resedam[280] vocant. discutit collectiones inflammationesque omnes[281]. qui curant ea, addunt haec verba[282] : Reseda, morbos[283] reseda; scisne, scisne, quis[284] hic[285] pullus[286] egerit[287] radices? nec caput nec pedes habeat[288]. haec ter dicunt totiensque despuunt.

Stoechas[289] in insulis tantum eiusdem nominis gignitur, odorata herba, coma[290] hysopi, amara gustu. menses ciet potu, pectoris dolores levat. antidotis quoque miscetur .

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation