Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 34, Chapter 7

Text kindly provided by Perseus

[1] Fuisse autem statuariam[2] artem familiarem Italiae quoque et vetustam[3], indicant[4] Hercules ab Euandro sacratus, ut produnt, in foro boario, qui triumphalis vocatur atque per triumphos vestitur habitu triumphali, praeterea Ianus geminus[5] a Numa rege dicatus[6], qui pacis bellique argumento colitur digitis ita figuratis, ut CCCLXV[7] dierum[8] nota [aut[9] per significationem anni temporis] et aevi esse[10] deum indicent[11].

signa quoque Tuscanica per terras[12] dispersa[13] quin[14] in Etruria factitata[15] sint[16], non est dubium. deorum tantum putarem ea fuisse, ni[17] Metrodorus Scepsius, cui[18] cognomen a[19] Romani[20] nominis odio inditum[21] est, propter MM statuarum Volsinios expugnatos[22] obiceret. mirumque mihi videtur, curm statuarum origo tam vetus Italiae[23] sit, lignea potius aut fictilia deorum simulacra in delubris dicata usque ad devictam Asiam, unde luxuria.

Similitudines exprimendi quae prima fuerit origo, in ea, quam plasticen[24] Graeci vocant, dici convenientius[25] erit; etenim prior[26] quam statuaria fuit. sed haec ad infinitum effloruit, multorum voluminum opere[27], si quis plura[28] persequi velit;

[29] omnia enim quis possit? M. Scauri[30] aedilitate signorum MMM in scaena[31] tantum[32] fuere temporario [33] theatro. Mummius Achaia devicta replevit urbem[34], non relicturus filiae dotem; cur enim non cum excusatione ponatur[35]? multa et Luculli invexere. Rhodi[36] etiamnum [37]III[38] signorum esse Mucianus ter cos. prodidit, nec pauciora Athenis, Olympiae, Delphis superesse creduntur.

quis ista mortalium persequi possit aut quis usus noscendi intellegatur? insignia[39] maxime et aliqua de causa notata voluptarium sit[40] attigisse[41] artificesque celebrates nominavisse [42], singulorum quoque inexplicabili[43] multitudine, cum[44] Lysippus MD opera fecisse prodatur[45], tantae omnia artis, ut claritatem possent dare vel singula: numerum apparuisse defuncto eo, cum thesaurum[46] effregisset heres[47]; solitum[48] enim ex manipretio[49] cuiusque signi denarios seponere aureos singulos.

Evecta[50] supra humanam fidem ars est successu[51], mox[52] et audacia. in[53] argumentum success[54] unum exemplum adferam, nec deorum hominumve[55] similitudinis expressae. aetas nostra vidit in Capitolio, priusquam id novissime conflagraret[56] a Vitellianis incensum, in cella Iunonis canem ex aere volnus suum lambentem, cuius eximium miraculum et indiscreta[57] veri[58] similitudo non eo solum intellegitur , quod ibi[59] dicata[60] fuerat, verum et[61] satisdatione; nam quoniam[62] summa nulla par videbatur, capite tutelarios cavere pro[63] ea institutum[64] publice[65] fuit.

[66] audaciae innumera sunt exempla. moles quippe excogitatas[67] videmus statuarum[68], quas colossaeas[69] vocant, turribus pares. talis est in Capitolio Apollo, tralatus a M.[70] Lucullo ex Apollonia Ponti[71] urbe, xxx cubitorum, D[72] talentis factus[73];

[74] talis in campo Martio Iuppiter, a[75] Claudio[76] Caesare dicatus, qui devoratur[77] Pompeiani theatri vicinitate; talis et Tarenti factus a Lysippo, XL cubitorum. mirum in eo quod[78] manu, ut ferunt, mobilis[79] ea ratio[80] libramenti est, ut[81] nullis convellatur procellis. id quidem providisse[82] et artifex dicitur modico intervallo, unde maxime flatum opus erat frangi, opposita columna. itaque magnitudinem propter difficultatemque moliendi[83] non attigit eum Fabius Verrucosus, cum Herculem, qui est in Capitolio, inde transferret.

[84] ante omnes[85] autem in admiratione fuit Solis colossus Rhodi[86], quem fecerat Chares[87] Lindius, Lysippi supra dicti[88] discipulus.[89] LXX[90] cubitorum altitudinis fuit[91] hoc simulacrum, post LXVI[92] annum terrae motu[93] prostratum, sed iacens quoque miraculo est. pauci pollicem eius amplectuntur, maiores sunt digiti quam pleraeque[94] statuae[95]. vasti specus hiant defractis membris; spectantur intus magnae molis saxa[96], quorum[97] pondere stabiliverat eum constituens[98]. duodecim annis tradunt effectum ccc[99] talentis, quae contigerant [100] ex[101] apparatu Regis Demetrii[102] relicto morae taedio obsessa[103] Rhodo.

[104] sunt alii centum numero in eadem urbe colossi minores hoc, sed ubicumque singuli fuissent, nobilitaturi locum, praeterque hos deorum quinque, quos fecit Bryaxis[105].

[106]Factitavit colossos[107] et Italia. videmus certe Tuscanicum Apollinem in bibliotheca templi Augusti quinquaginta pedum a pollice, dubium aere mirabiliorem an pulchritudine [108]. fecit et Sp. Carvilius Iovem, qui est in Capitolio, victis Samnitibus sacrata lege pugnantibus e[109] pectoralibus eorum ocreisque et galeis. amplitudo tanta est, ut conspiciatur a Latiari[110] Iove[111]. e reliquiis[112] limae suam statuam fecit, quae est ante pedes simulacri eius.

habent in eodem Capitolio admirationem et capita duo, quae P.Len tulus cos. dicavit, alterum a Charete supra dicto factum,[113] alterum fecit ...dicus[114] comparatione in tantum victus, ut artificum[115] minime probabilis[116] videatur.

[117] verum omnem amplitudinem statuarum eius generis vicit aetate nostra Zenodorus Mercurio facto in civitate Galliae Arvernis[118] per annos decem, HS[119] |CCCC[120]| manipretii[121], postquam satis artem ibi adprobaverat , Romam accitus[122] a[123] Nerone, ubi destinatum illius principis simulacro[124] colossum fecit CXIXS[125] pedum in[126] longitudinem [127], qui dicatus Soli[128] venerationi est damnatis sceleribus [129] illius principis.

mirabamur officina non modo ex arilla similitudinem insignem, verum et de[130] parvis admodum surculis quod primum operis instaurati[131] fuit. ea statua indicavt[132] interisse[133] fundendi[134] aeris scientiam, cum et Nero largiri aurum argentumque[135] paratus esset et Zenodorus scientia fingendi caelandique[136] nulli veterum postponeretur .

statuam Arvernorum[137] cum[138] faceret provinciae Dubio[139] Avito praesidente, duo pocula Calamidis manu caelata , quae Cassio Salano[140] avunculo[141] eius, praecetori suo, Germanicus Caesar adamata donaverat, aemulatus est, ut[142] vix ulla differentia esset artis. quanto maior[143] Zenodoro praestantia fuit, tanto magis deprehenditur aeris obliteratio .

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation