Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 17, Chapter 18

Text kindly provided by Perseus

[1] Quae custodienda in olearum cura Cato iudicaverit, ipsius verbis optime praecipiemus: Taleas oleagineas, quas in scrobe saturus eris, tripedaneas facito[2], diligenterque tractato, ne liber laboret , cum dolabis aut secabis. quas in seminario saturus eris, pedales facito. eas sic inserito: locus bipalio subactus sit beneque[3] gluttus[4]. cum taleam demittes[5], pede taleam opprimito. si parum descendet[6], malleo aut mateola adigito[7], cavetoque, ne librum scindas, cum adiges[8]. palo prius locum ne feceris, quo taleam demittas[9]; ita[10] melius vivet. taleae[11][12] ubi trimae sunt[13], tum denique maturae[14] sunt, ubi[15] liber se vertet.

[16] si in scrobibus aut in sulcis seres[17], ternas taleas ponito easque divaricato. supra terrain ne plus quattuor digitos traverses[18] emineant, vel oculos[19] serito.—Diligenter eximere[20] oleam oportet et radices quam [21]plurimas cum terra ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene, ne[22] quid noceat. si quis quaeret[23], quod tempus oleae serendae sit[24], agro sicco per sementem, agro laeto per ver.

[25] <1> Olivetum diebus xv ante aequinoctium vernum incipito putare. ex eo die dies XL[26] recte putabis. id hoc modo putato: qua locus recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus[27] interfregerit, inde[28] ea omnia eximito. qua locus ferax non erit, id plus concidito aratoque[29] bene enodatoque[30] stirpisque leves facito.—Circum oleas autumnitate [31]ablaqueato et stercus addito .—Qui oletum[32] saepissime et altissime miscebit [33], is tenuissimas radices exarabit. si male arabit,[34] radices susum abibunt, crassiores fient[35] et eo[36] in radices vires oleae abibunt.

[37] <2> Quae genera olearum et[38] in quo genere terrae iuberet[39] seri[40] quoque spectare oliveta, diximus in ratione [41] olei. Mago in colle et siccis et argilla[42] inter autumnum et brumam seri iussit, in crasso aut umido aut subriguo[43] solo a messe ad brumam. quod praecepisse eum Africae intellegitur[44]. Italia quidem[45] nunc vere maxime serit[46]. sed[47] si et autumno libeat, post aequinoctium XL diebus ad vergiliarum occasum III[48] soli dies sunt, quibus seri noceat. Africae[49] peculiare,

[50] quod in oleastro[51] eas inserit quadam[52] aeternitate, cum senescant, proxima adoptione[53] virga emissa atque ita alia arbore ex eadem iuvenescente[54] iterumque et quotiens opus sit, ut aevis eadem oliveta constent[55]. inseritur autem oleaster calamo et inoculatione.

[56] <3> Olea, ubi quercus effossa est[57], male ponitur, quoniam vermes, qui raucae vocantur, in radice quercus nascuntur et transeunt. non infumare[58] taleas aut siccare prius, quam serantur, utilius conpertum. vetus olivetum ab aequinoctio verno intra vergiliarum exortum interradi alternis annis melius inventum, item museum radi[59], circumfodi autem omnibus annis a solstitio II cubitorum scrobe pedali altitudine, stercorari tertio anno.

[60]<4> Mago idem amygdalas ab occasu arcturi ad brumain seri iubet, pira non eodem tempore omnia, quoniam [61]neque[62] floreant eodem[63], oblonga aut rotunda ab occasu vergiliarum ad brumam, reliqua genera media hieme ab occasu sagittae, subsolanum aut septentrionis spectantia, laurum[64] ab occasu aquilae ad occasum sagittae. conexa enim de tempore serendi inserendique[65] ratio est.

[66] vere et autumno id magna ex parte fieri decrevere. est et alia hora circa canis ortus, paucioribus nota, quoniam non omnibus locis pariter utilis intellegitur, sed haud omittenda nobis non tractus alicuius rationem[67], verum naturae totius indagantibus.

[68] in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime in Laconia . Coos[69] insula et vites tune serit, ceteri apud Graecos inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non serunt. plurimumque in eo locorum[70] natura pollet; namque in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres [71]aestivi sunt[72], ut in India et[73] Aethiopia, necessario post[74] haec autumno seruntur arbores.

[75] <5> ergo tria tempora eadem [76] germinationis, ver et canis arcturique ortus. neque enim animalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo maior[77] est terrae[78] ac satorum omnium libido, qua tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis , cum sit mutua cupiditas utrimque[79] coeundi.

[80] qui ver probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinatio auferat vires. quaedam tamen statutum tempus anni habent ubique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit[81]. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno.

[82] <6> communis quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit: moro[83] ab idibus Februariis in aequinoctium, piro[84] autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Graecae et persicis ante brumam per autumnum, nucibus iuglandi et pineae et abellanae et Graecae atque castaneae a[85] kal. Martiis ad idus easdem, salici[86] et genistae circa Martias kal. hanc in siccis semine, illam[87] in umidis virga seri diximus. [88]

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation