[1] Lanis auctoritatem veteres Romani etiam religiosam habuere, postes[2] a nubentibus attingi[3] iubentes[4] ; praeterque cultum et tutelam contra frigora sucidae plurima praestant remedia ex oleo vinoque aut aceto, prout quaeque mulceri [5] morderive[6] opus sit et adstringi laxarive, luxatis membris dolentibusque[7] nervis inpositae et crebro suffusae. quidam[8] et salem admiscent luxatis; alii cum lana rutam tritam adipemque inponunt, item contusis tumentibusque.
[9] halitus[10] quoque oris gratiores facere traditur confricatis dentibus atque gingivis admixto melle[11]. prodest et phreneticis suffitu[12]. sanguinem in naribus sistit cum oleo rosaceo indita et alio modo[13] auribus opturatis spissius. quin[14] et ulceribus vetustis inponitur cum melle. vulnera ex vino vel aceto vel aqua frigida et oleo expressa sanat.
[15] arietis vellera[16] luta[17] frigida[18] ex oleo madefacta in muliebribus [19] malis inflammationes vulvae sedant et, si procidat[20], suffitu reprimunt. sucida[21] lana inposita subditaque[22] mortuos partus evocat; sistit etiam profluvia earum[23]. et canis[24] rabiosi morsibus inculcata post diem septimum solvitur. reduvias[25] sanat ex aqua frigida. eadem nitro, sulpure, oleo, aceto, pice liquida ferventibus[26] tincta quam calidissima inposita bis die[27] lumborum dolores sedat. sistit et sanguine ex ariete sucida articulos extremitatium[28] praeligans .
[29] laudatissima omnis e collo, natione vero Galatica, Tarentina[30], Attica, Milesia. sucidam[31] inponunt et desquamatis [32], percussis, lividis, incussis, conlisis, contritis, deiectis , capitis et aliis doloribus, stomachi[33] inflammationi ex aceto et rosaceo. cinis eius inlinitur adtritis, vulneratis, ambustis. et in oculorum medicamenta[34] additur, item in fistulas auresque suppuratas.
[35] ad hoc[36] detonsam[37] eam, alii evolsam, decisis[38] summis partibus siccant carpuntque et in fictili crudo conponunt ac melle perfundunt uruntque[39]. alii astulis[40] taedae subiectis et subinde interstratis oleo adspersam[41] accendunt[42] cineremque in labellis aqua addita[43] confricant[44] manu et considere patiuntur, idque saepius mutantes aquam, done linguam adstringat leniter nec mordeat[45] ; tum[46] cinerem reponunt. vis[47] eius septica[48] est efficacissimeque genas purgat.
[49] Quin[50] ipsae sordes pecudum sudorque feminum et alarum adhaerentes lanis—oesypum[51] vocant—innumeros prope usus habent[52]. in Atticis ovibus genito palma[53]. fit pluribus modis[54], sed probatissimum lana ab iis[55] partibus recenti concerpta aut quibuscumque sordibus sucidis primum collectis lento igni in aēneo subfervefactis et refrigeratis pinguique, quod supernatet[56], collecto in fictile [57] vas[58] iterumque decocta priore[59] materia; quae[60] pinguitudo [61] utraque[62] frigida aqua lavatur et in[63] linteo saccatur[64] ac sole torretur, donec candida fiat ac tralucida; tum in stagnea[65] pyxide conditur.
probatio, ut sordium virus oleat et[66] manu[67] fricante ex aqua non liquetur, sed albescat ut[68] cerussa[69]. oculis utilissimum contra inflammationes genarumque [70] callum. quidam in testa torrent[71], donec pinguitudinem amittat, utilius tale existimantes erosis et duris[72] genis, angulis scabiosis et lacrimantibus.
[73] ulcera non oculorum modo sanat, sed oris etiam et genitalium cum anserino adipe. medetur et vulvae inflammationibus et sedis rhagadiis[74] et condylomatis cum meliloto ac butyro. reliquos usus eius[75] digeremus[76]. sordes quoque caudarum concretae in pilulas siccatae per se tusaeque[77] in farinam[78] et inlitae dentibus mire prosunt, etiam labantibus[79], gingivisque , si carcinoma serpat;
iam vero pura vellera aut per se inposita[80] caecis doloribus aut accepto[81] sulpure, et cinis eorum genitalium vitiis, tantumque pollent[82], ut[83] medicamentis quoque superponantur. medentur ante omnia et pecori ipsi, si fastidio non pascantur[84]. cauda enim quam artissime praeligata[85], evolsa inde lana, statim vescuntur, traduntque quod extra nodum[86] sit e cauda praemori[87].