Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 14, Chapter 4

Text kindly provided by Perseus

Catonum ille primus, triumpho et censura super cetera insignis, magis tamen etiamnum[1] claritate litterarum praeceptisque omnium rerum expetendarum datis generi Romano, inter prima vero agrum colendi, ille[2] aevi confessione optimus ac sine aemulo agricola, pauca attigit vitium genera, quarundam ex iis[3] iam etiam nominibus abolitis .

separatim toto tractatu sententia eius indicanda est[4], ut in omni genere noscamus quae fuerint celeberrima anno DC urbis, circa captas Carthaginem ac Corinthum, cum supremum is diem[5] obiit, et quantum postea CCXXX[6] annis vita profecerit[7] .

[8][9] ergo dc vitibus uvisque ita prodidit: Qui locus vino optimus dicetur[10] esse et ostentus solibus[11] , Aminnium[12] minusculum et geminum eugenium[13], helvium [14] minusculum conserito. qui locus crassior aut nebulosior, Aminnium maius aut Murgentinum, Apicium, Lucanum serito. ceterae vites miscellae maxime in quemvis agrum conveniunt. in olla[15] vinaceis[16] conduntur Aminnium[17] minusculum et maius et Apicium, eadem in sapa et musto[18], in lora recte[19] conduntur. quas suspendas duracinas, Aminnias maiores[20], vel ad fabrum ferrarium pro passis hae[21] recte servantur.

[22] nec sunt vetustiora de illa[23] re Latinae linguae praecepta[24]. tam prope ab origine rerum sumus. Aminneam[25] proxime dictam Varro Scantianam vocat.

In nostra aetate pauca exempla consummatae huius artis fuere, verum eo minus omittenda, ut noscantur etiam praemia [26], quae in omni re maxime spectantur[27].

summam ergo adeptus est gloriam Acilius Sthenelus[28] e plebe libertina LX iugerum non amplius vineis excultis in Nomentano agro atque CCCC[29] nummum venumdatis[30] .

[31] magna fama et[32] Vetuleno Aegialo, perinde libertino[33] , fuit in Campania[34] rure Liternino[35], maiorque etiam favore hominum, quoniam ipsum Africani colebat exilium; sed maxima, eiusdem Stheneli opera[36], Remmio Palaemoni[37], alias grammatica[38] arte celebri[39] , in hisce viginti annis mercato rus[40]DC nummum in eodem Nomentano decimi[41] lapidis ab urbe dverticulo.

[42] est autem usquequaque nota vilitas[43] mercis per omnia suburbana, ibi tamen maxime[44], quoniam et neglecta indiligentia[45] praedia paraverat ac ne in pessimis quidem elegantioris[46] soli. haec adgressus excolere non virtute animi, sed vanitate primo, quae nota mire[47] in illo fuit, pastinatis[48] de integro vineis[49] cura Stheneli, dum agricolam imitatur, ad vix credibile miraculum perduxit, intra octavum annum CCCC nummum emptori addicta pendente vindemia.

[50] cucurritque non nemo[51] ad spectandas uvarum in iis[52] vineis strues, litteris eius altioribus contra id pigra vicinitate sibi patrocinante, novissime Annaeo Seneca, principe tum[53] eruditorum[54] ac potentia[55] , quae postremo nimia fruit[56] super ipsum, minime utique miratore[57] inanium[58] , tanto praedii[59] huius[60] amore capto, ut non puderet inviso alias et ostentaturo[61] tradere [62] palmam eam, emptis quadriplicato[63] vineis illis intra decimum fere curae annum[64] .

[65] digna opera quae in Caecubis[66] Setinisque agris proficeret, quando et postea saepenumero septenos culleos singula iugera, hoc est amphoras centenas quadragenas, musti dedere! ac ne quis victam in hoc antiquitatem arbitretur[67] , idem Cato denos culleos redire ex iugeribus scripsit, efficacibus exemplis non maria plus temerata conferre mercatori, non in Rubrum litus Indicumve merces petitas quam sedulum ruris larem.

[68] Vino antiquissimo[69] claritas Maroneo in Thraciae[70] maritima[71] parte genito, ut[72] auctor est Homerus. neque enim fabulosa[73] aut de origine eius[74] varie prodita consectamur, praeterquam[75] Aristaeum primum omnium in eadem gente mel miscuisse vino, suavitate praecipua utriusque naturae sponte provenientis[76] . Maroneum vicies tanto[77] addito aquae miscendum Homerus prodidit.

[78] durat etiam nunc[79] vis in eadem terra generi rigorque[80] indomitus, quippe cum Mucianus ter consul ex iis[81] qui nuperrime prodidere sextarios singulos octonis[82] aquae misceri compererit[83] praesens in eo tractu, esse autem colore nigrum, odoratum, vetustatepinguescere . et Pramnio, quod idem Homerus celebravit, etiam[84] nunc honos durat. nascitur Zmyrnae[85] regione[86] iuxta[87] delubrum Matris deum.

[88][89] in reliquis claritas generi non fuit alicui: anno fuit omnium generum bonitate[90] L. Opimio cos., cum C. Gracchus tribunus plebem[91] seditionibus agitans[92]est[93] interemptus. ea caeli temperies fulsit (cocturam[94] vocant) solis opere natali urbis DCXXXIII[95] , durantque[96] adhuc vina ea[97] ducentis[98] fere annis, iam in speciem redacta mellis asperi — etenim[99] haec natura vinis[100] in vetustate est —, nec[101] potari per se queant[102] pervincive[103] aqua, usque in amaritudinem carie indomita; sed ceteris vinis commendandis minima aliqua mixtura medicamenta sunt.

quod[104] ut eius temporis aestimatione in singulas amphoras centeni nummi[105] statuantur, ex his tantum[106] usura multiplicata semissibus, quae civilis ac[107] modica est, in C. Caesaris Germanici fili principatu anno[108] CLX singulas[109] uncias vini[110] constitisse[111], nobili exemplo docuimus referentes vitam Pomponii Secundi vatis cenanmque quam principi illi dedit. tantum pecuniarum detinent[112] apothecae !

nec alia res maius incrementum sentit ad vicensimum annum maiusve ab eo dispendium, non proficiente pretio; raro quippe adhuc fuere, nec nisi in nepotatu[113], singulis testis milia nummum. Viennenses[114] soli picata[115] sua, quorum genera diximus pluris permutare, sed inter sese[116] amore patrio, creduntur; idque vinum frigidius reliquis existimatur in frigido potu.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation