Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 35, Chapter 15

Text kindly provided by Perseus

[1] Haec sint dicta de lateribus. in terrae autem reliquis[2] generibus vel maxime mira natura est sulpuris[3], quo[4] plurima domantur. nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere diximus, sed[5] nobilissimum in Melo[6] insula. in Italia quoque invenitur in Neapolitano[7] Campanoque[8] agro collibus, qui vocantur Leucogaei[9]. ibi e[10] cuniculis effossum[11] perficitur igni. genera IIII:

[12][13] vivum, quod Graeci apyron vocant, nascitur solidum[14][15] solum[16]—cetera[17] enim liquore constant et conficiuntur oleo incocta—; vivum effoditur tralucetque[18] et viret[19]. solo ex omnibus generibus medici utuntur[20]. alterum genus appellant glaebam[21], fullonum tantum officinis familiare. tertio quoque generi[22] unus tantum est usus ad lanas suffiendas [23], quoniam candorem[24] mollitiamque[25] confert. egula vocatur hoc genus, quartum[26] caute[27] ad ellychnia[28] maxime conficienda; cetero tantum[29] vis[30] est ut morbos comitiales deprehendat nidore inpositum igni. lusit et Anaxilaus[31] eo, addens[32] in calicem[33] vini[34] prunaque[35] subdita circumferens, exardescentis[36]repercussu[37] pallorem dirum velut defunctorum effundente in[38] conviviis[39].

[40] natura eius excalfacit, concoquit, sed et discutit collectiones corporum, ob hoc talibus[41] emplastris malagmatisque miscetur. renibus quoque et lumbis in dolore cum adipe mire prodest inpositum, aufert et lichenas faciei[42] cum terebinthi[43] resina[44] et lepras[45]; harpax[46] ita vocatur[47] a celeritate praebendi[48], avelli[49] enim subiade debet.

[50] prodest et suspiriosis[51] linctu[52], purulenta quoque extussientibus[53] et contra scorpionum ictus. vitiligines[54] vivum nitro mixtum atque ex aceto tritum[55] et inlitum tollit, item lendes, et in[56] palpebris aceto sandaracato admixtum [57]. habet et[58] in religionibus locum ad expiandas[59] suffitu domos[60]. sentitur vis eius et in aquis ferventibus, neque alia res facilius accenditur, quo apparet ignium vim magnam ei[61] inesse. fulmina, fulgura[62] quoque sulpuris odorem habent, ac lux ipsa eorum sulpurea[63] est.

[64] Et bituminis vicina natura est. aliubi[65] limus[66], aliubi[67] terra[68] est[69], limus[70] e[71] Iudaeae lacu[72], ut diximus, emergens,[73] terra in Syria circa Sidonem oppidum maritimum. spissantur haec utraque et in densitatem coeunt. est vero[74] liquidum bitumen, sicut Zacynthium et quod a[75] Babylone invehitur; ibi quidem et[76] candidum gignitur. liquidum est et Apolloniaticum, quae omnia[77] Graeci pissasphalton[78] appellant ex argument picis[79] ac[80] bituminis.

[81] gignitur et[82] pingue oleique[83] liquoris in Sicilia Agragantino[84] fonte, inficiens[85] rivum. incolae id harundinum paniculis colligunt, citissime sic[86] adhaerescens, utunturque eo ad lucernarum lumina olei vice, item ad scabiem iumentorum[87]. sunt qui et naphtham[88], de qua in secundo diximus volumine, bituminis[89] generibus adscribant, verum eius ardens natura et ignium cognata[90] procul ab omni usu abest.

[91][92] bituminis probatio ut quam maxime splendeat sitque ponderosum[93], graveolens[94], atrum[95] modice, quoniam adulteratur pice. vis quae sulpuri[96]: sistit, discutit, contrahit, glutinat. serpentes accensum nidore fugat. ad suffusiones oculorum et albugines [97] Babylonium[98] efficax traditur, item[99] ad lepras[100], lichenas pruritusque[101] corporum. inlinitur et podagris. omnia autem eius genera incommodos oculorum pilos replicant, dentium doloribus medentur[102] simul[103] nitro intrito[104].

[105] lenit tussim veterem et anhelitus cum vino potum[106]; dysintericis etiam datur eodem modo sistitque alvum[107]. cum aceto vero potum discutit concretum sanguinem ac[108] detrahit. mitigat lumborum dolores, item articulorum, cum farina hordeacia inpositum emplastrum[109] peculiare[110] facit suo[111] nomine[112]. sanguinem sistit, volnera colligit[113], glutinat nervos. utuntur[114] etiam ad quartanas bituminis drachma[115] et hedyosmi[116] pari[117] pondere cum murrae obolo subacti.

[118] comitiales morbos ustum[119] deprendit. volvarum strangulationes olfactu[120] discutit cum vino[121] et castoreo, procidentes[122] suffitu reprimit, purgationes feminarum in vino potum elicit[123], in reliquo usu aeramentis inlinitur firmatque[124] ea contra ignes[125]. diximus[126] et tingui solitum[127] aes[128] eo[129] statuasque[130] inlini. calcis quoque usum praebuit ita feruminatis[131] Babylonis[132] muris. placet in[133] ferrariis fabrorum officinis tinguendo ferro clavorum[134] capitibus et multis aliis usibus.

[135] Nec minor est aut[136] adeo[137] dissimilis aluminis[138] opera, quod intellegitur salsugo terrae. plura et eius genera. in Cypro candidum et nigrius[139], exigua coloris[140] differentia, cum sit usus magna[141], quoniam inficiendis[142] claro colore lanis candidum liquidumque utilissimum est contraque fuscis aut obscuris nigrum. et aurum[143] nigro purgatur.

[144] fit autem omne ex aqua limoque, hoc est terrae exudantis[145] natura. conrivatum hieme aestivis solibus maturatur. quod fuit ex eo praecox[146], candidius[147] fit[148]. gignitur autem in Hispania, Aegypto[149], Armenia, Macedonia, Ponto, Africa, insulis Sardinia , Melo, Lipara, Strongyle[150]. laudatissimum in Aegypto, proximum in Melo. huius quoque duae species, liquidum spissumque. liquidi probatio ut sit limpidum lacteumque, sine offensis fricandi[151], cum[152] quodam igniculo caloris[153]. hoc phorimon[154] vocant. an sit[155] adulteratum, deprehenditur suco Punici[156] mali; sincerum enim mixtura[157] .... alterum genus est pallidi et scabri et quod[158] inficiatur[159]et[160] galla[161], ideoque hoc vocant paraphoron.

[162] liquidi[163] aluminis vis[164] adstringere, indurare, rodere. melle[165] admixto sanat oris[166] ulcera, papulas pruritusque. haec curatio fit in balneis II mellis partibus[167], tertia aluminis. virus alarum sudorisque[168] sedat[169]. sumitur pilulis[170] contra lienis vitia pellendumque per urinam sanguinem . emendat et scabiem[171] nitro ac melanthio[172] admixtis.

[173][174] Concreti[175] aluminis unum genus σχιστὸν[176] appellant Graeci, in capillamenta quaedam canescentia dehiscens, unde quidam trichitim[177] potius appellavere. hoc fit e lapide, ex quo et aes[178]—chalcitim[179] vocant[180]—, ut sudor quidam eius lapidis in spumam coagulatus[181]. hoc genus aluminis minus siccat[182] minusque sistit[183] umorem inutilem corporum[184], et[185] auribus [186] magnopere prodest infusum; vel[187] inlitum[188] et oris ulauribus dentibusque et si[189] saliva cum eo contineatur. et oculorum medicamentis inseritur[190] apte verendisque[191] utriusque sexus[192]. coquitur in catinis[193], donec liquari[194] desinat[195]. inertioris[196] est alterum generis, quod strongylen[197] vocant.

duae[198] et eius species, fungosum[199] atque omni umore[200] dilui facile, quod in totum damnatur. melius pumicosum et foraminum fistulis spongeae[201] simile rotundumque natura, candido propius, cum quadam pinguitudine, sine harenis, friabile, nec inficiens nigritia. hoc coquitur[202] per se carbonibus puris, done cinis[203] fiat[204].

—Optimum ex omnibus[205] quod[206] Melinum vocant ab insula[207], ut diximus. nulli vis[208] maior neque adstringendi[209] neque denigrandi neque indurandi , nullum spissius. oculorum scabritias[210] extenuat, combustum utilius[211] epiphoris[212] inhibendis, sic et ad pruritus corporis. sanguinem quoque sistit intus[213]potum[214], foris inlitum [215]. evulsis[216] pilis ex aceto inlinitur renascentesque[217] mollit in[218] languinem[219].

[220] summa[221] omnium generum vis in adstringendo , unde nomen Graecis. ob id oculorum vitiis aptissima sunt, sanguinis fluctiones [222]inhibent cum adipe. putrescentia[223] ulcerum compescit cum adipe—sic et infantium ulcera[224] et hydropicorum eruptiones siccat—et aurium[225] vitia cum suco Punici mali et unguium scabritias cicatricumque duritias et pterygia[226] ac perniones[227], phagedaenas [228] ulcerum ex aceto aut cum galla[229] pari pondere cremata, lepras[230] cum suco olerum[231], cum salis vero II partibus [232] vitia, quae serpunt, lendes[233] et alia capillorum[234] animalia aquae[235] permixtum[236].

[237] sic et ambustis prodest et furfuribus[238] corporum cum sero[239] picis[240]. infunditur[241] et dysintericis uvamque [242] in ore comprimit[243] ac tonsillas[244]. ad[245] omnia, quae in ceteris generibus diximus, efficacius intellegatur[246] ex Melo[247] advectum, nam ad reliquos[248] usus vitae[249] in coriis lanisque perficiendis quanti sit momenti, significatum est. [250]

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation