[1] Est et[2] alia herba proprio nomine onochilon[3], quam aliqui anchusam vocant, alii archebion, alii onochelim [4], aliqui rhexiam[5], multi enchrysam[6], parvo frutice, flore purpureo, asperis foliis[7] et ramis, radice messibus sanguinea , cetero nigra, in sabulosis nascens, efficax contra serpentes maximeque viperas et radice et foliis, aeque cibo ac potu. vires habet messibus. folia trita odorem[8] cucumeris reddunt. datur in cyathis tribus vulva procidente[9].
[10]pellit et taenias[11] cum hysopo, et in dolore renium[12] aut iocineris ex aqua mulsa, si[13] febris sit, sin aliter, e vino bibitur. lentigini ac lepris[14] radix inlinitur. habentes eam a serpentibus feriri negantur. est et alia huic similis flore rubro, minor, et ipsa ad eosdem usus, traduntque, conmanducata ea si inspuatur[15], mori serpentem.
[16] Anthemis magnis laudibus celebratur ab Asclepiade . aliqui leucanthemida[17] vocant, alii leucanthemum, alii eranthemida[18], quoniam vere floreat; alii chamaemelon[19], quoniam odorem mali habeat. nonnulli melanthion vocant. genera eius tria fronde[20] tantum distant, palmum non excedentia [21], parvis foliis[22]..... rutae candidis[23] aut malinis[24] aut purpureis. in macro solo aut iuxta semitas colligitur[25] vere et in coronamenta[26] reponitur. eodem tempore et medici folia tusa in pastillos digerunt, item florem et radicem. dantur omnia mixta[27] drachmae unius pondere contra serpentium omnium[28] ictus. pellunt[29] mortuos[30] partus, item menstrua in potu et urinam calculosque, inlita[31] inflationes[32], iocinerum[33] vitia, bilem subfusam[34], aegilopia, conmanducata ulcerum eruptiones manantes sanant[35]. ex omnibus his generibus ad calculos efficacissima est quae florem purpureum habet, cuius et foliorum et fruticis amplitudo maiuscula[36] est. hanc proprie quidam eranthemim[37] vocant.
[43] Est et lotometra[44], quae fit ex loto sata, ex cuius semine simili milio[45] putri[46] fiunt panes in Aegypto a pastoribus , maxime aqua vel lacte subacti[47]. negatur quicquam[48] illo pane salubrius esse aut levius, dum[49] caleat. refrigeratus difficilius concoquitur fitque ponderosus. constat eos, qui illo vivant, nec dysinteria nec tenesmo neque aliis morbis ventris[50] infestari. itaque inter remedia eorum habetur[51].
hoc altius, quamquam utrumque semipedalem altitudinem non excedit, ab ima[59] radice ramosum. semen in folliculo messibus[60] colligitur [61]. nascitur nonnisi in pingui solo cultoque maxime, tricoccum ubique. si decoquatur[62], invenio cibis placere et in lacte iucundius alvum molliri et, si decocti sucus bibatur, efficacissime exinaniri. maioris sucus excipitur aestate hora sexta, miscetur cum vino[63], sic firmior.
[64] capitis dolores sedat rosaceo admixto. verrucas cum sale tollit sucus e folio, unde nostri verrucariam herbam appellavere, aliis cognominari effectibus digniorem. namque et serpentibus et scorpionibus resistit ex vino aut aqua mulsa, ut Apollophanes et[65] Apollodorus tradunt. folia infantium destillationibus[66], quod[67] siriasim[68] vocant, inlita medentur , item contractionibus, etiam si id comitialiler accidat[69]. decocto quoque foveri os saluberrimum est. potum id pellit taenias et renium harenas. si cuminum adiciatur, calculos frangit. decoqui cum radice oportet, quae cum foliis et hircino sebo[70] podagris inlinitur.
alterum genus, quod tricoccum appellavimus et alio nomine scorpiuron[71][72] vocatur, foliis non solum minoribus, sed etiam in terram vergentibus. semen ei est effigie scorpionis caudae, quare nomen. vis[73] ad omnia venenata[74] et phalangia, sed contra scorpiones praecipue inlita[75]. non feriuntur habentes, et si terram surculo heliotropii circumscribat[76] aliquis, negant[77] scorpionem egredi, inposita vero herba aut uda[78] omnino respersum[79] protinus mori. seminis[80] grana[81] quattuor pota quartanis prodesse dicuntur, tria vero tertianis, vel si herba ipsa[82] ter circumlata subiciatur capiti[83].
semen et[84] venerem stimulat, cum melle panos discutit. verrucas[85] hoc utique heliotropium radicitus extrahit et excrescentia in sedibus. spinae quoque[86] ac lumborum sanguinem corruptum trahit inlitum semen et[87] potum[88] in iure gallinacei decoctum aut cum beta et lente. cortex seminis liventibus colorem reddit. Magi heliotropium in[89] quartanis quater, in tertianis ter adligari iubent ab ipso aegro precarique eum[90], soluturum se nodos[91] liberatum, et iacere[92] non exempta herba.
[93] Aliud adianto miraculum: aestate viret, bruma non marcescit, aquas respuit, perfusum mersumve sicco simile est—tanta dissociatio deprehenditur—, unde et nomen a Graecis alioqui frutici topiario. quidam callitrichon vocant, alii polytrichon[94], utrumque ab[95] effectu. tinguit enim capillum et ad hoc decoquitur in vino cum semine apii adiecto oleo copioso[96], ut crispum densumque faciat; et defluere autem prohibet.
duo genera eius[97]: candidius et nigrum breviusque[98]. id, quod maius est, polytrichon[99], aliqui trichomanes vocant. utrique ramuli nigro colore nitent[100], foliis felicis[101], ex quibus inferiora aspera ac[102] fusca sunt, omnia autem contrariis pediculis, densa ex adverso inter se[103], radix nulla. umbrosas petras parietumque aspergines ac fontium maxime specus sequitur et saxa manantia , quod miremur[104], cum aquas non sentiat[105].
[106] calculos e corpore mire pellit[107] frangitque[108], utique nigrum, qua de causa potius quam quod in saxis nasceretur a nostris saxifragum appellatum crediderim. bibitur e vino quantum[109] terni[110] decerpsere[111] digiti[112]. urinam[113] cient, serpentium et araneorum venenis resistunt, in vino decocti alvum sistunt. capitis dolores corona ex his sedat. contra scolopendrae morsus inlinuntur, crebro auferendi, ne perurant[114]; hoc et in alopeciis. strumas discutiunt furfuresque in facie et capitis manantia ulcera.
decoctum ex his prodest suspiriosis et iocineri[115] et lieni[116] et felle subfusis et hydropicis[117]. stranguriae inlinuntur et renibus cum absinthio[118]. secundas cient et menstrua. sanguinem sistunt ex aceto aut rubi[119] suco poti. infantes quoque exulcerati perunguntur ex iis cum[120] rosaceo et vino.—(Virus[121] folii[122]in[123] urina pueri inpubis tritum quidem cum aphronitro[124] et inlitum ventri mulierum , ne[125] rugosus fiat, praestare dicitur.) - perdices et gallinaceos pugnaciores fieri putant in cibum eorum additis , pecorique esse utilissimos.