Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Chapter 1§ 2.1 Chapter 2§ 2.2 Chapter 3§ 2.3 Chapter 4§ 2.4 Chapter 5§ 2.5 Chapter 6§ 2.6 Chapter 7§ 2.7 Chapter 8§ 2.8 Chapter 9§ 2.9 Chapter 10§ 2.10 Chapter 11§ 2.11 Chapter 12§ 2.12 Chapter 13§ 2.13 Chapter 14§ 2.14 Chapter 15§ 2.15 Chapter 16§ 2.16 Chapter 17§ 2.17 Chapter 18§ 2.18 Chapter 19§ 2.19 Chapter 20§ 2.20 Chapter 21§ 2.21 Chapter 22§ 2.22 Chapter 23§ 2.23 Chapter 24§ 2.24 Chapter 25§ 2.25 Chapter 26§ 2.26 Chapter 27§ 2.27 Chapter 28§ 2.28 Chapter 29§ 2.29 Chapter 30§ 2.30 Chapter 31§ 2.31 Chapter 32§ 2.32 Chapter 33§ 2.33 Chapter 34§ 2.34 Chapter 35§ 2.35 Chapter 36§ 2.36 Chapter 37§ 2.37 Chapter 38§ 2.38 Chapter 39§ 2.39 Chapter 40§ 2.40 Chapter 41§ 2.41 Chapter 42§ 2.42 Chapter 43§ 2.43 Chapter 44§ 2.44 Chapter 45§ 2.45 Chapter 46§ 2.46 Chapter 47§ 2.47 Chapter 48§ 2.48 Chapter 49§ 2.49 Chapter 50§ 2.50 Chapter 51§ 2.51 Chapter 52§ 2.52 Chapter 53§ 2.53 Chapter 54§ 2.54 Chapter 55§ 2.55 Chapter 56§ 2.56 Chapter 57§ 2.57 Chapter 58§ 2.58 Chapter 59§ 2.59 Chapter 60§ 2.60 Chapter 61§ 2.61 Chapter 62§ 2.62 Chapter 63§ 2.63 Chapter 64§ 2.64 Chapter 65§ 2.65 Chapter 66§ 2.66 Chapter 67§ 2.67 Chapter 68§ 2.68 Chapter 69§ 2.69 Chapter 70§ 2.70 Chapter 71§ 2.71 Chapter 72§ 2.72 Chapter 73§ 2.73 Chapter 74§ 2.74 Chapter 75§ 2.75 Chapter 76§ 2.76 Chapter 77§ 2.77 Chapter 78§ 2.78 Chapter 79§ 2.79 Chapter 80§ 2.80 Chapter 81§ 2.81 Chapter 82§ 2.82 Chapter 83§ 2.83 Chapter 84§ 2.84 Chapter 85§ 2.85 Chapter 86§ 2.86 Chapter 87§ 2.87 Chapter 88§ 2.88 Chapter 89§ 2.89 Chapter 90§ 2.90 Chapter 91§ 2.91 Chapter 92§ 2.92 Chapter 93§ 2.93 Chapter 94§ 2.94 Chapter 95§ 2.95 Chapter 96§ 2.96 Chapter 97§ 2.97 Chapter 98§ 2.98 Chapter 99§ 2.99 Chapter 100§ 2.100 Chapter 101§ 2.101 Chapter 102§ 2.102 Chapter 103§ 2.103 Chapter 104§ 2.104 Chapter 105§ 2.105 Chapter 106§ 2.106 Chapter 107§ 2.107 Chapter 108§ 2.108 Chapter 109§ 2.109
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Pliny the Elder · Naturalis Historia

Book 17, Chapter 10

Text kindly provided by Perseus

[1] Et[2] abunde praedicta ratione caeli ac terrae nunc de iis arboribus dicemus[3], quae cura hominum atque arte proveniunt. nec pauciora prope sunt genera; tam benigne naturae gratiam retulimus. aut enim semine proveniunt aut plantis radicis aut propagine aut avolsione aut surculo[4] aut insito aut consecto arboris trunco. nam folia palmarum apud Babylonios seri atque ita arborem provenire[5] Trogum[6] credidisse[7] demiror. quaedam autem pluribus generibus seruntur, quaedam omnibus.

[8] Ac pleraque ex his natura ipsa docuit et in primis semen serere, cum decidens exceptumque terra vivesceret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae , iuglandes[9], caeduis dumtaxat[10] exceptis; et[11] semine autem, quamquam dissimili[12], ea quoque, quae aliis modis seruntur, ut vites et mala atque pira. namque his pro semine nucleus, non, ut supra dictis[13], fructus ipse. et mespila semine nasci possunt. omnia haec tarda[14] proventu ac degenerantia et insito restituenda, interdumque[15] etiam castaneae.

[16] Quibusdam natura contra[17] omnino non degenerandi , quoquo[18] modo serantur[19], ut cupressis, palmae, lauris. [20] namque et laurus pluribus modis seritur. genera eius diximus. ex his Augusta et bacalis et tinus[21] simili modo seruntur. bacae mense lanuario aquilonis adflatu siccatae leguntur expandunturque rarae, ne calefiant acervo. postea quidam fimo[22] ad satum[23] praeparatas[24] urina[25] madefaciunt,

[26] alii in qualo pedibus in profluente deculcant, donec auferatur cutis, quae[27] alioqui uligine[28] infestat[29] nec patitur partum.[30] in sulco repastinato[31] palmi altitudine vicenae fere acervatim *seruntur*[32], mense Martio. eaedem et propagine*, triumphalis[33] talea tantum.

[34] myrti genera omnia in Campania bacis seruntur, Romae propagine. Tarentinam[35] Democritus et alio modo seri docet, grandissimis bacarum tusis[36] leviter, ne grana frangantur,..... eaque[37] intrita restem[38][39] circumlini atque ita seri. parietem[40] fore... densitatis [41], ex quo virgulae differantur. sic et spinas saepis[42] causa serunt, tomice moris spinarum circumlita. pilas autem laurus et myrti inopia a trimatu tempestivum est transferre.

[43] Inter ea, quae semine seruntur, Mago[44] in nucibus operosus est. amygdalam[45] in argilla molli meridiem spectante seri iubet; gaudere et dura calidaque terra, in pingui aut umida mori aut sterilescere; serendas quam maxime falcatas et e novella fimoque diluto maceratas per triduum aut pridie, quam serantur, aqua mulsa; mucrone defigi, aciem lateris in aquilonem spectare; ternas simul serendas, triangula ratione palmo[46] inter se distantes; denis diebus adaquari, donec grandescant.

[47] iuglandes nuces porrectae seruntur commissuris[48] iacentibus, pineae nucleis septenis fere in ollas perforatas additis[49] aut ut laurus, quae bacis seritur. citrea grano et propagine, sorba semine et a radice planta et avolsione[50] proveniunt, sed illa in calidis, sorba in frigidis et umidis.

[51] Natura et plantaria demonstravit[52] multarum radicibus pullulante subole densa et pariente matre, quas[53] necet: eius quippe umbra turba indigesta[54] premitur, ut in lauris, punicis, platanis, cerasis, prunis. Paucarum[55] in hoc genere rami parcunt suboli, ut ulmorum palmarumque. nullis vero tales pulluli[56] proveniunt nisi quarum radices amore solis atque imbris in summa tellure spatiantur.

omnia ea non statim moris est in sua[57] locari[58], sed prius nutrici[59] dari atque in seminariis adolescere iterumque migrare, qui transitus mirum in modum mitigat etiam silvestres, sive arborum quoque, ut hominum, natura novitatis ac peregrinationis avida est, sive discedentes virus relincunt mansuescuntque[60] tractatu ceu ferae, dum radici[61] avellitur planta[62].

[63] Et aliud genus simile monstravit, avolsique[64] arboribus stolones vixere, quo in genere et[65] cum perna sua avelluntur partemque aliquam e matris quoque corpore auferunt[66] secum fimbriato corpore. hoc modo plantantur punicae, coryli, mali, sorbi, mespilae, fraxini, fici inprimisque vites. cotoneum ita satum degenerat. ex eodem inventum est surculos abscisos serere.

[67] hoc primo saepis causa factum, sabucis, cotoneo et rubis[68] depactis, mox et culturae, ut populis, alnis, salici, quae[69] vel inverso surculo seritur. iam haec ibi[70] disponuntur, ubi libeat esse eas. quamquam[71] seminarii curam ante convenit dici, quam transeatur ad alia genera.

[72] Namque ad id praecipuum eligi solum refert, quoniam nutricem indulgentiorem esse quam matrem saepe convenit. sit ergo siccum sucosumque, bipalio subactum, advenis hospitale et quam simillimum terrae ei,[73] in quam transferendae sint, ante omnia elapidatum munitumque ab incursu[74] etiam gallinacei generis, quam minime rimosum, ne penetrans sol exurat fibras.

[75] intervallo sesquipedum seri—nam si inter se contingant, praeter alia[76] vitia etiam verminosa[77] fiunt—, sariri[78] convenit saepius herbasque evelli, praeterea semina ipsa fruticantia supputare ac falcem pati consuescere.

[79] Cato et furcis crates inponi iubet altitudine hominis ad solem recipiendum atque integi culmo ad frigora arcenda. sic pirorum malorumque semina nutriri, sic pineas nuces, sic cupressos semine satas et ipsas.

[80] minimis id granis constat, vix ut perspici quaedam possint, non omittendo naturae miraculo[81] e tam[82] parvo gigni arbores, tanto maiore tritici et hordei grano, ne quis fabam reputet. quid simile origini suae habent malorum pirorumque semina? his principiis respuentem securis materiem nasci, indomita ponderibus inmensis prela[83], arbor es[84] velis, turribus murisque inpellendis arietes! haec[85] est naturae vis[86], haec potentia. super omnia erit e lacrima nasci aliquid, ut suo loco dicemus. [87]

[88].Ergo e cupresso femina—mas enim, ut diximus,[89] non gignit—pilulae collectae quibus docui[90] mensibus[91] siccantur sole, ruptaeque emittunt semen formicis mire expetitum, ampliato etiam miraculo tantuli animalis cibo absumi natalem tantarum arborum. seritur Aprili mense, area aequata cylindris aut volviculis[92], densum, terraque cribris superincernitur[93] pollicis crassitudine.

[94] contra maius[95] pondus attollere se non valet torqueturque sub terra. ob hoc et pavitur[96] vestigiis. Leniter[97] rigatur[98] a solis occasu in trinis diebus, ut aequaliter bibat, donec erumpant. differuntur [99] post annum dodrantali filo, custodita temperie, ut viridi caelo serantur ac sine aura. mirumque dictu, periculum eo tantum die est, si roravit quantulumcumque[100] imbris[101], aut si adflavit. de reliquo tutae sunt perpetua securitate aquasque postea odere[102].

[103] et zizipha grano seruntur Aprili mense. tubures[104] melius inseruntur in pruno silvestri et malo cotoneo[105] et[106] in calabrice. ea est spina silvestris; quaecumque[107] optime et myxas recipit; utiliter et sorbos.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation