Haec dicente eo gallus gallinaceus
cantavit. Qua voce confusus Trimalchio vinum sub mensa iussit effundi
lucernamque etiam mero spargi. Immo anulum traiecit in dexteram manum et
“non sine causa” inquit “hic bucinus signum dedit; nam aut incendium oportet
fiat, aut aliquis in vicinia animam abiciet. Longe a nobis. Itaque quisquis
hunc indicem attulerit, corollarium accipiet.” Dicto citius de vicinia
gallus allatus est, quem Trimalchio occidi[1] iussit, ut aeno coctus fieret.
Laceratus igitur abillo doctissimo coco, qui paulo ante de porco aves
piscesque fecerat, in caccabum est coniectus. Dumque Daedalus potionem
fer ventissimam haurit, Fortunata mola buxea piper
trivit.
Sumptis igitur matteis respiciens ad familiam
Trimalchio “Quid vos” inquit “adhuc non cenastis? Abite, ut alii veniant ad
officium.” Subiit igitur alia classis, et illi quidem exclamavere: “Vale
Gai,” hi autem: “Ave Gai.” Hinc primum hilaritas nostra turbata est; nam cum
puer non inspeciosus inter novos intrasset ministros, invasit eum Trimalchio
et osculari diutius coepit. Itaque Fortunata, ut ex aequo ius firmum
approbaret, male dicere Trimalchioni coepit et purgamentum dedecusque
praedicare, qui non contineret libidinem suam. Ultimo etiam adiecit:“canis.”
Trimalchio contra offensus convicio calicem in faciem Fortunatae immisit.
Illa tanquam oculum perdidisset, exclamavit manusque trementes ad faciem
suam admovit. Consternata est etiam Scintilla trepidantemque sinu suo texit.
Immo puer quoque officiosus urceolum frigidum ad malam eius admovit, super
quem incumbens Fortunata gemere ac flere coepit. Contra Trimalchio “Quid
enim?” inquit “ambubaia non meminit,[2] sed de[3] machina[4] illam sustuli, hominem
inter homines feci. At inflat se tanquam rana, et in sinum suum non
spuit,[5]
codex, non mulier. Sed hic, qui in pergula natus est, aedes non somniatur.
Ita genium meum propitium habeam, curabo, domata sit Cassandra caligaria. Et
ego, homo dipundiarius, sestertium centies accipere potui. Scis tu me non
mentiri. Agatho, unguentarius herae proximae, seduxit me et 'Suadeo' inquit
'non patiaris genus tuum interire.' At ego dum bonatus ago et nolo videri
levis, ipse mihi asciam in crus impegi. Recte,
curabo, me unguibus quaeras. Et ut depraesentiarum intelligas, quid tibi
feceris: Habinna, nolo, statuam eius in monumento meo ponas, ne mortuus
quidem lites habeam. Immo, ut sciat me posse malum dare, nolo, me mortuum
basiet.”