Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Praefatio
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 11
Book 12
Book 13
Book 14
Book 15
Book 16
Book 17
Book 18
Book 19
Book 20
Aulus Gellius · Noctes Atticae

Book 4, Chapter 6

Text kindly provided by Perseus

VI

Argument

Verba veteris senatusconsulti posita, quo decretum est hostiis maioribus expiandum, quod in sacrario hastae Martiae movissent; atque ibi enarratum quid sint “hostiae succidaneae,” quid item “porca praecidanea” ; et quod Capito Ateius ferias “praecidaneas” appellavit.

UT “terram movisse” nuntiari solet eaque res procuratur, ita in veteribus memoriis scriptum legimus nuntiatum esse senatui in sacrario in regia “hastas Martias movisse.”

Eius rei causa senatusconsultum factum est M. Antonio A. Postumio consulibus, eiusque exemplum hoc est: “Quod C. Iulius, L. filius, pontifex nuntiavit in sacrario in [1] regia hastas Martias movisse, de ea re ita censuerunt, uti M. Antonius consul hostiis maioribus Iovi et Marti procuraret et ceteris dis, quibus videretur, lactantibus. Ibus [2] uti procurasset satis halendum censuerunt. Si quid succidaneis opus esset, robiis succideret.”

Quod “succidaneas” hostias senatus appellavit, quaeri solet quid verbum id significet.

In Plauti quoque comoedia quae Epidicus inscripta est, super eodem ipso verbo requiri audio in his versibus: Mén piaculárem oportet fíeri ob stultitiám tuam, Ut meum tergum tuaé stultitiae súbdas succidaneum?

“Succidaneae” autem “hostiae” dicuntur, ae littera per morem compositi vocabuli in i [3] litteram tramutata [4] quasi “succaedaneae,”

appellatae, quoniam, si primis hostiis litatum non erat, aliae post easdem ductae hostiae caedebantur; quae quia, [5] prioribus iam caesis, luendi piaculi gratia subdebantur et succidebantur, “succidaneae” nominatae, littera i [6] scilicet tractim pronuntiata; audio enim quosdam eam litteram in hac voce barbare corripere.

Eadem autem ratione verbi “praecidaneae” quoque hostiae dicuntur quae ante sacrificia sollemnia pridie caeduntur.

“Porca” etiam “praecidanea” appellata quam piaculi gratia ante fruges novas captas immolare Cereri mos fuit, si qui familiam funestam aut non purgaverant, aut aliter eam rem, quam oportuerat, procuraverant.

Sed porcam et hostias quasdam “praecidaneas,” sicuti dixi, appellari, vulgo notum est, ferias “praecidaneas” dici, id, opinor, a volgo remotum est.

Propterea verba Atei Capitonis, ex quinto librorum quos De Pontificio iure composuit, scripsi: “Tib. Coruncanio pontifici maximo feriae praecidaneae in atrum diem inauguratae sunt. Collegium decrevit non habendum religioni, quin eo die feriae praecidaneae essent.”

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation