Ille ego quī fuerim, tenerōrum lūsor amōrum,
quem legis, ut nōris, accipe posteritās.
Sulmo mihi patria est, gelidīs ūberrimus undīs,
mīlia quī noviēs distat ab Urbe decem.
ēditus hīc ego sum nec nōn ut tempora nōris,
cum cecidit fātō cōnsul uterque parī.
sī quid id est, usque ā proavīs vetus ōrdinis hērēs,
nōn modo fortūnae mūnere factus eques.
nec stirps prīma fuī; genitō sum frātre creātus,
quī tribus ante quater mēnsibus ortus erat.
Lūcifer ambōrum nātālibus affuit īdem:
ūna celebrāta est per duo lība diēs;
haec est armiferae fēstīs dē quīnque Minervae,
quae fierī pugnā prīma cruenta solet.
prōtinus excolimur tenerī, cūrāque parentis
īmus ad īnsignēs Urbis ab arte virōs.
frāter ad ēloquium viridī tendēbat ab aevō,
fortia verbōsī nātus ad arma forī;
at mihi jam puerō caelestia sacra placēbant,
inque suum fūrtim Mūsa trahēbat opus.
saepe pater dīxit 'studium quid inūtile temptās?
Maeonidēs nūllās ipse relīquit opēs.'
mōtus eram dictīs, tōtōque Helicōne relictō
scrībere temptābam verba solūta modīs.
sponte suā carmen numerōs veniēbat ad aptōs,
et quod temptābam scrībere versus erat.
intereā tacitō passū lābentibus annīs
līberior frātrī sūmpta mihīque toga est,
induiturque umerīs cum lātō purpura clāvō,
et studium nōbīs, quod fuit ante, manet.
jamque decem vītae frāter gemināverat annōs,
cum perit, et coepī parte carēre meī.
cēpimus et tenerae prīmōs aetātis honōrēs,
ēque virīs quondam pars tribus ūna fuī.
cūria restābat: clāvī mēnsūra coācta est;
majus erat nostrīs vīribus illud onus.
nec patiēns corpus, nec mēns fuit apta labōrī,
sollicitaeque fugāx ambitiōnis eram,
et petere Āoniae suādēbant tūta sorōrēs
ōtia, jūdiciō semper amāta meō.
temporis illīus coluī fōvīque poētās,
quotque aderant vātēs, rēbar adesse deōs.
saepe suās volucrēs lēgit mihi grandior aevō,
quaeque necet serpēns, quae juvet herba, Macer.
saepe suōs solitus recitāre Propertius ignēs
jūre sodāliciī, quō mihi jūnctus erat.
Ponticus hērōō, Bassus quoque clārus iambīs
dulcia convictus membra fuēre meī.
et tenuit nostrās numerōsus Horātius aurēs,
dum ferit Ausoniā carmina culta lyrā.
Vergilium vīdī tantum, nec avāra Tibullō
tempus amīcitiae fāta dedēre meae.
successor fuit hic tibi, Galle, Propertius illī;
quārtus ab hīs seriē temporis ipse fuī.
utque ego majōrēs, sīc mē coluēre minōrēs,
nōtaque nōn tardē facta Thalīa mea est.
carmina cum prīmum populō juvenīlia lēgī,
barba resecta mihī bisve semelve fuit.
mōverat ingenium tōtam cantāta per Urbem
nōmine nōn vērō dicta Corinna mihi.
multa quidem scrīpsī, sed, quae vitiōsa putāvī,
ēmendātūrīs ignibus ipse dedī.
tunc quoque, cum fugerem, quaedam placitūra cremāvī
īrātus studiō carminibusque meīs.
molle Cupīdineīs nec inexpugnābile tēlīs
cor mihi, quodque levis causa movēret, erat.
cum tamen hīc essem minimōque accenderer ignī,
nōmine sub nostrō fābula nūlla fuit.
paene mihī puerō nec digna nec ūtilis uxor
est data, quae tempus perbreve nūpta fuit.
illī successit, quamvīs sine crīmine conjūnx,
nōn tamen in nostrō firma futūra torō.
ultima, quae mēcum sērōs permānsit in annōs,
sustinuit conjūnx exulis esse virī.
fīlia mē mea bis prīmā fēcunda juventā,
sed nōn ex ūnō conjuge, fēcit avum.
et jam complērat genitor sua fāta novemque
addiderat lustrīs altera lustra novem.
nōn aliter flēvī, quam mē flētūrus adēmptō
ille fuit; mātrī proxima jūsta tulī.
fēlīcēs ambō tempestīvēque sepultī,
ante diem poenae quod periēre meae!
mē quoque fēlīcem, quod nōn vīventibus illīs
sum miser, et dē mē quod doluēre nihil!
sī tamen extīnctīs aliquid nisi nōmina restat,
et gracilis strūctōs effugit umbra rogōs,
fāma, parentālēs, sī vōs mea contigit, umbrae,
et sunt in Stygiō crīmina nostra forō,
scīte, precor, causam (nec vōs mihi fallere fās est)
errōrem jussae, nōn scelus, esse fugae.
mānibus hoc satis est: ad vōs, studiōsa, revertor,
pectora, quī vītae quaeritis ācta meae.
jam mihi cānitiēs pulsīs meliōribus annīs
vēnerat, antīquās miscueratque comās,
postque meōs ortūs Pīsaeā vīnctus olīvā
abstulerat deciēns praemia victor equus,
cum maris Euxīnī positōs ad laeva Tomītās
quaerere mē laesī prīncipis īra jubet.
causa meae cūnctīs nimium quoque nōta ruīnae
indiciō nōn est testificanda meō.
quid referam comitumque nefās famulōsque nocentēs?
ipsā multa tulī nōn leviōra fugā.
indignāta malīs mēns est succumbere sēque
praestitit invictam vīribus ūsa suīs;
oblītusque meī ductaeque per ōtia vītae
īnsolitā cēpī temporis arma manū;
totque tulī terrā cāsūs pelagōque quot inter
occultum stēllae cōnspicuumque polum.
tācta mihī tandem longīs errōribus āctō
jūncta pharetrātīs Sarmatis ōra Getīs.
hīc ego, fīnitimīs quamvīs circumsoner armīs,
trīstia, quō possum, carmine fāta levō.
quod quamvīs nēmō est, cujus referātur ad aurēs,
sīc tamen absūmō dēcipiōque diem.
ergō quod vīvō dūrīsque labōribus obstō,
nec mē sollicitae taedia lūcis habent,
grātia, Mūsa, tibī: nam tū sōlācia praebēs,
tū cūrae requiēs, tū medicīna venīs.
tū dux et comes es, tū nōs abdūcis ab Histrō,
in mediōque mihī dās Helicōne locum;
tū mihi, quod rārum est, vīvō sublīme dedistī
nōmen, ab exequiīs quod dare fāma solet.
nec, quī dētrectat praesentia, Līvor inīquō
ūllum dē nostrīs dente momordit opus.
nam tulerint magnōs cum saecula nostra poētās,
nōn fuit ingeniō fāma maligna meō,
cumque ego praepōnam multōs mihi, nōn minor illīs
dīcor et in tōtō plūrimus orbe legor.
sī quid habent igitur vātum praesāgia vērī,
prōtinus ut moriar, nōn ero, terra, tuus.
sīve favōre tulī, sīve hanc ego carmine fāmam,
jūre tibī grātēs, candide lēctor, agō.