Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Book 38
Book 39
Book 40
Book 41
Book 42
Book 43
Book 44
Book 45
Periochae
Periocha 1§ per.1 Periocha 2§ per.2 Periocha 3§ per.3 Periocha 4§ per.4 Periocha 5§ per.5 Periocha 6§ per.6 Periocha 7§ per.7 Periocha 8§ per.8 Periocha 9§ per.9 Periocha 10§ per.10 Periocha 11§ per.11 Periocha 12§ per.12 Periocha 13§ per.13 Periocha 14§ per.14 Periocha 15§ per.15 Periocha 16§ per.16 Periocha 17§ per.17 Periocha 18§ per.18 Periocha 19§ per.19 Periocha 20§ per.20 Periocha 21§ per.21 Periocha 22§ per.22 Periocha 23§ per.23 Periocha 24§ per.24 Periocha 25§ per.25 Periocha 26§ per.26 Periocha 27§ per.27 Periocha 28§ per.28 Periocha 29§ per.29 Periocha 30§ per.30 Periocha 31§ per.31 Periocha 32§ per.32 Periocha 33§ per.33 Periocha 34§ per.34 Periocha 35§ per.35 Periocha 36§ per.36 Periocha 37§ per.37 Periocha 38§ per.38 Periocha 39§ per.39 Periocha 40§ per.40 Periocha 41§ per.41 Periocha 42§ per.42 Periocha 43§ per.43 Periocha 44§ per.44 Periocha 45§ per.45 Periocha 46§ per.46 Periocha 47§ per.47 Periocha 48§ per.48 Periocha 49§ per.49 Periocha 50§ per.50 Periocha 51§ per.51 Periocha 52§ per.52 Periocha 53§ per.53 Periocha 54§ per.54 Periocha 55§ per.55 Periocha 56§ per.56 Periocha 57§ per.57 Periocha 58§ per.58 Periocha 59§ per.59 Periocha 60§ per.60 Periocha 61§ per.61 Periocha 62§ per.62 Periocha 63§ per.63 Periocha 64§ per.64 Periocha 65§ per.65 Periocha 66§ per.66 Periocha 67§ per.67 Periocha 68§ per.68 Periocha 69§ per.69 Periocha 70§ per.70 Periocha 71§ per.71 Periocha 72§ per.72 Periocha 73§ per.73 Periocha 74§ per.74 Periocha 75§ per.75 Periocha 76§ per.76 Periocha 77§ per.77 Periocha 78§ per.78 Periocha 79§ per.79 Periocha 80§ per.80 Periocha 81§ per.81 Periocha 82§ per.82 Periocha 83§ per.83 Periocha 84§ per.84 Periocha 85§ per.85 Periocha 86§ per.86 Periocha 87§ per.87 Periocha 88§ per.88 Periocha 89§ per.89 Periocha 90§ per.90 Periocha 91§ per.91 Periocha 92§ per.92 Periocha 93§ per.93 Periocha 94§ per.94 Periocha 95§ per.95 Periocha 96§ per.96 Periocha 97§ per.97 Periocha 98§ per.98 Periocha 99§ per.99 Periocha 100§ per.100 Periocha 101§ per.101 Periocha 102§ per.102 Periocha 103§ per.103 Periocha 104§ per.104 Periocha 105§ per.105 Periocha 106§ per.106 Periocha 107§ per.107 Periocha 108§ per.108 Periocha 109§ per.109 Periocha 110§ per.110 Periocha 111§ per.111 Periocha 112§ per.112 Periocha 113§ per.113 Periocha 114§ per.114 Periocha 115§ per.115 Periocha 116§ per.116 Periocha 117§ per.117 Periocha 118§ per.118 Periocha 119§ per.119 Periocha 120§ per.120 Periocha 121§ per.121 Periocha 122§ per.122 Periocha 123§ per.123 Periocha 124§ per.124 Periocha 125§ per.125 Periocha 126§ per.126 Periocha 127§ per.127 Periocha 128§ per.128 Periocha 129§ per.129 Periocha 130§ per.130 Periocha 131§ per.131 Periocha 132§ per.132 Periocha 133§ per.133 Periocha 134§ per.134 Periocha 135§ per.135 Periocha 136§ per.136 Periocha 137§ per.137 Periocha 138§ per.138 Periocha 139§ per.139 Periocha 140§ per.140 Periocha 141§ per.141 Periocha 142§ per.142
Titus Livius (Livy) · Ab urbe condita

Book 25, Chapter 38

Text kindly provided by Perseus

ne tamen subita res et nocturnus terror et iam non suae fortunae consilium perturbaret, adloquendos adhortandosque sibi milites ratus contione advocata ita disseruit:

“vel mea erga imperatores nostros vivos mortuosque pietas, vel praesens omnium nostrum, milites, fortuna fidem cuivis facere potest mihi hoc imperium, ut amplum iudicio vestro, ita re ipsa grave ac sollicitum esse. quo enim tempore,

nisi metus maerorem obstupefaceret, vix ita compos mei essem, ut aliqua solacia invenire aegro animo possem, cogor vestram omnium vicem, quod difficillimum in luctu est, unus consulere.

et ne tum quidem, ubi, quonam modo has reliquias duorum exercituum patriae conservare possim, cogitandum est, avertere animum ab assiduo maerore licet.

praesto est enim acerba memoria, et Scipiones me ambo dies noctesque curis insomniisque agitant et excitant saepe somno, neu se, neu invictos per octo annos in his

terris milites suos, commilitones vestros, neu rem publicam patiar inultam, et suam disciplinam suaque instituta sequi iubent et,

ut imperiis vivorum nemo oboedientior me uno fuerit, ita post mortem suam, quod in quaque re facturos illos fuisse maxime censeam, id optimum ducere.

vos quoque velim, milites, non lamentis lacrimisque tamquam extinctos prosequi — vivunt vigentque fama rerum gestarum — , sed, quotienscumque occurret memoria illorum, velut si adhortantis signumque dantis videatis eos, ita proelia inire.

nec alia profecto species hesterno die oblata oculis animisque vestris memorabile illud edidit proelium, quo documentum dedistis hostibus non cum Scipionibus extinctum esse nomen Romanum et,

cuius populi vis atque virtus non obruta sit Cannensi clade, ex omni profecto saevitia fortunae emersuram esse.

nunc quia tantum ausi estis sponte vestra, experiri libet, quantum audeatis duce vestro auctore. non enim hesterno die, cum signum receptui dedi sequentibus effuse vobis turbatum hostem, frangere audaciam vestram, sed differre in maiorem gloriam atque opportunitatem volui,

ut postmodo praeparati incautos, armati inermes atque etiam sopitos per occasionem adgredi possetis. nec huius occasionis spem, milites, forte temere, sed ex re ipsa conceptam habeo.

a vobis quoque profecto si quis quaerat, quonam modo pauci , multis, victi a victoribus castra tutati sitis, nihil aliud respondeatis, quam id ipsum timentis vos omnia et operibus firmata habuisse et ipsos paratos instructosque fuisse.

et ita se res habet: ad id, quod ne timeatur fortuna facit, minime tuti sunt homines, quia, quod neglexeris, incautum atque apertum habeas.

nihil omnium nunc minus metuunt hostes quam ne obsessi modo ipsi atque oppugnati castra sua ultro oppugnemus. audeamus, quod credi non potest ausuros nos. eo ipso, quod difficillimum videtur, facilius erit.

tertia vigilia noctis silenti agmine ducam vos. exploratum habeo non vigiliarum ordinem, non stationes iustas esse.

clamor in portis auditus et primus impetus castra ceperit. tum inter torpidos somno paventisque ad necopinatum tumultum et inermis in cubilibus suis oppresses illa caedes edatur, a qua vos hesterno die revocatos aegre ferebatis.

scio audax videri consilium; sed in rebus asperis et tenui spe fortissima quaeque consilia tutissima sunt, quia, si in occasionis momento, cuius praetervolat opportunitas, cunctatus paulum fueris, nequiquam mox omissam quaeras.

unus exercitus in propinquo est, duo haud procul absunt; nunc adgredientibus spes aliqua est; et iam temptastis vestras atque illorum vires.

si diem proferimus et hesternae eruptionis fama contemni desierimus, periculum est, ne omnes duces, omnes copiae conveniant. tres deinde duces, tres exercitus sustinebimus hostium, quos Cn. Scipio incolumi exercitu non sustinuit?

ut dividendo copias periere duces nostri, ita separatim ac divisi opprimi possunt hostes. alia belli gerendi via nulla est. proinde nihil praeter noctis proximae opportunitatem expectemus.

ite deis bene iuvantibus, corpora curate, ut integri vigentesque eodem animo in castra hostium inrumpatis, quo vestra tutati estis.” laeti et audiere ab novo duce novum consilium,

et, quo audacius erat, magis placebat. reliquum diei expediendis armis et curatione corporum consumptum et maior pars noctis quieti data est. quarta vigil movere.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation