Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Book 21
Book 22
Book 23
Book 24
Book 25
Book 26
Book 27
Book 28
Book 29
Book 30
Book 31
Book 32
Book 33
Book 34
Book 35
Book 36
Book 37
Book 38
Book 39
Book 40
Book 41
Book 42
Book 43
Book 44
Book 45
Periochae
Periocha 1§ per.1 Periocha 2§ per.2 Periocha 3§ per.3 Periocha 4§ per.4 Periocha 5§ per.5 Periocha 6§ per.6 Periocha 7§ per.7 Periocha 8§ per.8 Periocha 9§ per.9 Periocha 10§ per.10 Periocha 11§ per.11 Periocha 12§ per.12 Periocha 13§ per.13 Periocha 14§ per.14 Periocha 15§ per.15 Periocha 16§ per.16 Periocha 17§ per.17 Periocha 18§ per.18 Periocha 19§ per.19 Periocha 20§ per.20 Periocha 21§ per.21 Periocha 22§ per.22 Periocha 23§ per.23 Periocha 24§ per.24 Periocha 25§ per.25 Periocha 26§ per.26 Periocha 27§ per.27 Periocha 28§ per.28 Periocha 29§ per.29 Periocha 30§ per.30 Periocha 31§ per.31 Periocha 32§ per.32 Periocha 33§ per.33 Periocha 34§ per.34 Periocha 35§ per.35 Periocha 36§ per.36 Periocha 37§ per.37 Periocha 38§ per.38 Periocha 39§ per.39 Periocha 40§ per.40 Periocha 41§ per.41 Periocha 42§ per.42 Periocha 43§ per.43 Periocha 44§ per.44 Periocha 45§ per.45 Periocha 46§ per.46 Periocha 47§ per.47 Periocha 48§ per.48 Periocha 49§ per.49 Periocha 50§ per.50 Periocha 51§ per.51 Periocha 52§ per.52 Periocha 53§ per.53 Periocha 54§ per.54 Periocha 55§ per.55 Periocha 56§ per.56 Periocha 57§ per.57 Periocha 58§ per.58 Periocha 59§ per.59 Periocha 60§ per.60 Periocha 61§ per.61 Periocha 62§ per.62 Periocha 63§ per.63 Periocha 64§ per.64 Periocha 65§ per.65 Periocha 66§ per.66 Periocha 67§ per.67 Periocha 68§ per.68 Periocha 69§ per.69 Periocha 70§ per.70 Periocha 71§ per.71 Periocha 72§ per.72 Periocha 73§ per.73 Periocha 74§ per.74 Periocha 75§ per.75 Periocha 76§ per.76 Periocha 77§ per.77 Periocha 78§ per.78 Periocha 79§ per.79 Periocha 80§ per.80 Periocha 81§ per.81 Periocha 82§ per.82 Periocha 83§ per.83 Periocha 84§ per.84 Periocha 85§ per.85 Periocha 86§ per.86 Periocha 87§ per.87 Periocha 88§ per.88 Periocha 89§ per.89 Periocha 90§ per.90 Periocha 91§ per.91 Periocha 92§ per.92 Periocha 93§ per.93 Periocha 94§ per.94 Periocha 95§ per.95 Periocha 96§ per.96 Periocha 97§ per.97 Periocha 98§ per.98 Periocha 99§ per.99 Periocha 100§ per.100 Periocha 101§ per.101 Periocha 102§ per.102 Periocha 103§ per.103 Periocha 104§ per.104 Periocha 105§ per.105 Periocha 106§ per.106 Periocha 107§ per.107 Periocha 108§ per.108 Periocha 109§ per.109 Periocha 110§ per.110 Periocha 111§ per.111 Periocha 112§ per.112 Periocha 113§ per.113 Periocha 114§ per.114 Periocha 115§ per.115 Periocha 116§ per.116 Periocha 117§ per.117 Periocha 118§ per.118 Periocha 119§ per.119 Periocha 120§ per.120 Periocha 121§ per.121 Periocha 122§ per.122 Periocha 123§ per.123 Periocha 124§ per.124 Periocha 125§ per.125 Periocha 126§ per.126 Periocha 127§ per.127 Periocha 128§ per.128 Periocha 129§ per.129 Periocha 130§ per.130 Periocha 131§ per.131 Periocha 132§ per.132 Periocha 133§ per.133 Periocha 134§ per.134 Periocha 135§ per.135 Periocha 136§ per.136 Periocha 137§ per.137 Periocha 138§ per.138 Periocha 139§ per.139 Periocha 140§ per.140 Periocha 141§ per.141 Periocha 142§ per.142
Titus Livius (Livy) · Ab urbe condita

Book 1, Chapter 32

Text kindly provided by Perseus

mortuo Tullo res, ut institutum iam inde ab initio erat, ad patres redierat, hique interregem nominaverant. quo comitia habente Ancum Marcium regem populus creavit; patres fuere auctores. Numae Pompili regis nepos, filia ortus, Ancus Marcius erat.

qui ut regnare coepit, et avitae gloriae memor et quia proximum regnum, cetera egregium, ab una parte haud satis prosperum fuerat, aut neglectis religionibus aut prave cultis, longe[que] antiquissimum ratus sacra publica, ut ab Numa instituta erant, facere, omnia ea ex commentariis regis pontificem in album relata proponere in publico iubet. inde et civibus otii cupidis et finitimis civitatibus facta spes in avi mores atque instituta regem abiturum.

igitur Latini, cum quibus Tullo regnante ictum foedus erat, sustulerant animos et, cum incursionem in agrum Romanum fecissent, repetentibus res Romanis superbe responsum reddunt, desidem Romanum regem inter sacella et aras acturum esse regnum rati.

medium erat in Anco ingenium, et Numae et Romuli memor; et praeterquam quod avi regno magis necessariam fuisse pacem credebat cum in novo tum feroci populo, etiam quod illi contigisset otium sine iniuria, id se haud facile habiturum; temptari patientiam et temptatam contemni, temporaque esse Tullo regi aptiora quam Numae.

ut tamen, quoniam Numa in pace religiones instituisset, a se bellicae caerimoniae proderentur nec gererentur solum, sed etiam indicerentur bella aliquo ritu, ius ab antiqua gente Aequiculis, quod nunc fetiales habent, descripsit, quo res repetuntur.

legatus ubi ad fines eorum venit, unde res repetuntur, capite velato filo — lanae velamen est — “audi, Iuppiter,” inquit; “audite, fines” — cuiuscumque gentis sunt, nominat — ; “audiat fas: ego sum publicus nuntius populi Romani; iuste pieque legatus venio verbisque meis fides sit.” peragit deinde postulata.

inde Iouem testem facit: “si ego iniuste inpieque illos homines illasque res dedier mihi exposco, tum patriae compotem me numquam siris esse.” haec,

cum finis superscandit, haec, quicumque ei primus vir obvius fuit, haec portam ingrediens, haec forum ingressus paucis verbis carminis concipiendique iuris iurandi mutatis peragit.

si non deduntur, quos exposcit, diebus tribus et triginta — tot enim sollemnes sunt — peractis bellum ita indicit:

“audi, Iuppiter, et tu, Iane Quirine, diique omnes caelestes vosque, terrestres, vosque, inferni, audite: ego vos testor populum illum” — quicumque est, nominat — “iniustum esse neque ius persolvere. sed de istis rebus in patria maiores natu consulemus, quo pacto ius nostrum adipiscamur.” tum is nuntius Romam ad consulendum redit. confestim rex his ferme verbis patres consulebat:

“quarum rerum, litium, causarum condixit pater patratus populi Romani Quiritium patri patrato Priscorum Latinorum hominibusque Priscis Latinis, quas res nec dederunt nec solverunt nec fecerunt, quas res dari, solvi, fieri oportuit, die” inquit ei, quem primum sententiam rogabat, “quid censes?”

tum ille: “puro pioque duello quaerendas censeo itaque consentio consciscoque.” inde ordine alii rogabantur; quandoque pars maior eorum, qui aderant, in eandem sententiam ibat, bellum erat consensum. fieri solitum, ut fetialis hastam ferratam aut sanguineam praeustam ad fines eorum ferret et non minus tribus puberibus praesentibus diceret:

“quod populi Priscorum Latinorum hominesque Prisci Latini adversus populum Romanum Quiritium fecerunt, deliquerunt, quod populus Romanus Quiritium bellum cum Priscis Latinis iussit esse senatusque populi Romani Quiritium censuit, consensit, conscivit, ut bellum cum Priscis Latinis fieret, ob eam rem ego populusque Romanus populis Priscorum Latinorum hominibusque Priscis Latinis bellum indico facioque.” id ubi dixisset, hastam in fines eorum emittebat.

hoc tum modo ab Latinis repetitae res ac bellum indictum, moremque eum posteri acceperunt.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation