Lemnias Hypsipylē Bacchī genus Aesone nātō
dīcit: et in verbīs pars quota mentis erat?
Lītora Thessaliae reducī tetigisse carīnā
dīceris aurātae vellere dīves ovis.
grātulor incolumī quantum sinis; hōc tamen ipsō
dēbueram scrīptō certior esse tuō.
nam nē pacta tibī praeter mea rēgna redīrēs,
cum cuperēs, ventōs nōn habuisse potes:
quamlibet adversō signātur epistula ventō,
Hypsipylē missā digna salūte fuī!
Cūr mihi fāma prior quam littera nūntia vēnit:
īsse sacrōs Mārtis sub juga panda bovēs,
sēminibus jactīs segetēs adolēsse virōrum
inque necem dextrā nōn eguisse tuā,
pervigilem spolium pecudis servāsse dracōnem,
rapta tamen fortī vellera fulva manū?
hoc ego sī possem timidē crēdentibus "ista
ipse mihi scrīpsit" dīcere, quanta forem!
Quid queror officium lentī cessāsse marītī?
obsequium, maneō sī tua, grande tulī.
barbara nārrātur vēnisse venēfica tēcum
in mihi prōmissī parte recepta torī.
crēdula rēs amor est. utinam temerāria dīcar
crīminibus falsīs īnsimulāsse virum!
nūper ab Haemoniīs hospes mihi Thessalus ōrīs
vēnerat et tāctum vix bene līmen erat,
"Aesonidēs," dīxī, "quid agit meus?" ille pudōre
haesit in oppositā lūmina fīxus humō.
prōtinus exiluī tunicīsque ā pectore ruptīs
"vīvit? an," exclāmō, "mē quoque fāta vocant?"
"vīvit," ait timidus; timidum jūrāre coēgī.
vix mihi teste deō crēdita vīta tua est.
Utque animus rediit, tua facta requīrere coepī:
nārrat aēripedēs Mārtis arāsse bovēs,
vīpereōs dentēs in humum prō sēmine jactōs
et subitō nātōs arma tulisse virōs,
terrigenās populōs cīvīlī Mārte perēmptōs
inplēsse aetātis fāta diurna suae.
dēvictus serpēns. iterum, sī vīvat Iāsōn,
quaerimus; alternant spēsque timorque fidem.
Singula dum nārrat, studiō cursūque loquendī
dētegit ingeniō vulnera nostra suō.
heus, ubi pacta fidēs? ubi cōnubiālia jūra
faxque sub ārsūrōs dignior īre rogōs?
nōn ego sum fūrtō tibi cognita. prōnuba Jūnō
affuit et sertīs tempora vīnctus Hymēn.
at mihi nec Jūnō nec Hymēn, sed trīstis Erīnys
praetulit īnfaustās sanguinolenta facēs.
Quid mihi cum Minyīs? quid cum Trītōnide pīnū?
quid tibi cum patriā, nāvita Tīphy, meā?
nōn erat hīc ariēs villō spectābilis aureō,
nec senis Aeētae rēgia Lemnos erat.
certa fuī prīmō sed mē mala fāta trahēbant
hospita fēmineā pellere castra manū
Lēmniadesque virōs nimium quoque! vincere nōrunt:
mīlite tam fortī vīta tuenda fuit!
Urbe virum vīdī tēctōque animōque recēpī.
hīc tibi bisque aestās bisque cucurrit hiems.
tertia messis erat, cum tū dare vēla coāctus
inplēstī lacrimīs tālia verba tuīs:
"abstrahor, Hypsipylē. sed dent modo fāta recursūs;
vir tuus hinc abeō, vir tibi semper erō.
quod tamen ē nōbīs gravidā cēlātur in alvō,
vīvat et ejusdem sīmus uterque parēns!"
Hāctenus. et lacrimīs in falsa cadentibus ōra
cētera tē meminī nōn potuisse loquī.
Ultimus ē sociīs sacram cōnscendis in Argon;
illa volat, ventus concava vēla tenet.
caerula prōpulsae subdūcitur unda carīnae:
terra tibī, nōbīs adspiciuntur aquae.
in latus omne patēns turris circumspicit undās;
hūc feror et lacrimīs ōsque sinūsque madent.
per lacrimās spectō cupidaeque faventia mentī
longius adsuētō lūmina nostra vident.
adde precēs castās inmixtaque vōta timōrī:
nunc quoque tē salvō persolvenda mihi!
Vōta ego persolvam? vōtīs Mēdēa fruētur!
cor dolet atque īrā mixtus abundat amor.
dōna feram templīs, vīvum quod Iāsona perdō?
hostia prō damnīs concidat icta meīs?
Nōn equidem sēcūra fuī semperque verēbar,
nē pater Argolicā sūmeret urbe nurum.
Argolidās timuī nocuit mihi barbara paelex!
nōn expectātō vulnus ab hoste tulī.
nec faciē meritīsque placet, sed carmina nōvit
dīraque cantātā pābula falce metit.
illa reluctantem cursū dēdūcere Lūnam
nītitur et tenebrīs abdere Solis equōs;
illa refrēnat aquās oblīquaque flūmina sistit,
illa locō silvās vīvaque saxa movet.
per tumulōs errat passīs discīncta capillīs
certaque dē tepidīs colligit ossa rogīs.
dēvovet absentis simulācraque cērea fīgit
et miserum tenuēs in jecur urget acūs;
et quae nescierim melius: male quaeritur herbīs
mōribus et fōrmā conciliandus amor.
Hanc potes amplectī thalamōque relictus in ūnō
inpavidus somnō nocte silente fruī?
scīlicet ut taurōs, ita tē juga ferre coēgit:
quāque ferōs anguēs, tē quoque mulcet ope.
adde quod adscrībī factīs procerumque tuīsque
sē favet et titulō conjugis uxor obest.
atque aliquis Peliae dē partibus ācta venēnīs
inputat et populum quī sibi crēdat habet:
nōn haec Aesonidēs, sed Phāsias Aeētīnē
aurea Phrixēae terga revellit ovis.
nōn probat Alcimedē māter tua (cōnsule mātrem!)
nōn pater, ā gelidō cui venit axe nurus.
illa sibi ā Tanaī Scythiaeque palūdibus ūdae
quaerat et ā patriā Phāsidis usque virum.
Mōbilis Aesonidē vernāque incertior aurā,
cūr tua pollicitī pondere verba carent?
vir meus hinc ierās, vir nōn meus inde redistī
sim reducis conjūnx, sīcut euntis eram.
sī tē nōbilitās generōsaque nōmina tangunt:
ēn ego Mīnōō nāta Thoante feror.
Bacchus avus: Bacchī conjūnx redimīta corōnā
praeradiat stēllīs signa minōra suīs.
dōs tibi Lemnos erit, terra ingeniōsa colentī;
mē quoque dōtālīs inter habēre potes.
Nunc etiam peperī. grātāre ambōbus, Iāsōn
dulce mihī gravidae fēcerat auctor onus.
fēlīx in numerō quoque sum prōlemque gemellam
pignora Lūcīnā bīna favente dedī.
sī quaeris, cui sint similēs, cognōsceris illīs:
fallere nōn nōrunt, cētera patris habent;
lēgātōs quōs paene dedī prō mātre ferendōs;
sed tenuit coeptās saeva noverca viās.
Mēdēam timuī plūs est Mēdēa novercā
Mēdēae faciunt ad scelus omne manūs.
Spargere quae frātris potuit lacerāta per agrōs
corpora, pignoribus parceret illa meīs?
hanc, tamen ō dēmēns Colchīsque ablāte venēnīs,
dīceris Hypsipylēs praeposuisse torō?
turpiter illa virum cognōvit adultera virgō,
mē tibi tēque mihī taeda pudīca dedit.
prōdidit illa patrem rapuī dē caede Thoanta.
dēseruit Colchōs; mē mea Lēmnos habet.
Quid rēfert, scelerāta piam sī vincit? et ipsō
crīmine dōtāta est ēmeruitque virum.
Lēmniadum facinus culpō, nōn mīror, Iāsōn!
quamlibet ignāvīs ipse dat arma dolor.
dīc age, sī ventīs ut oportuit āctus inīquīs
intrāssēs portūs tūque comesque meōs
obviaque exīssem fētū comitante gemellō
(hīscere nempe tibī terra roganda fuit!)
quō vultū nātōs, quō mē scelerāte vidērēs?
perfidiae pretiō quā nece dignus erās?
ipse quidem per mē tūtus sospesque fuissēs,
nōn quia tū dignus, sed quia mītis ego.
paelicis ipsa meōs implēssem sanguine vultūs,
quōsque venēficiīs abstulit illa suīs.
Mēdēae Mēdēa forem. quod sī quid ab altō
jūstus adest vōtīs Juppiter ipse meīs,
quod gemit Hypsipylē, lectī quoque subnuba nostrī
maereat et lēgēs sentiat ipsa suās
utque ego dēstituor conjūnx māterque duōrum,
ā totidem nātīs orba sit āque virō!
nec male parta diū teneat pejusque relinquat:
exulet et tōtō quaerat in orbe fugam.
quam frātrī germāna fuit miserōque parentī
fīlia tam nātīs, tam sit acerba virō!
cum mare, cum terrās cōnsūmpserit, āera temptet;
erret inops, exspēs, caede cruenta suā.
haec ego, conjugiō fraudāta Thoantias, ōrō.
vīvite dēvōtō nūptaque virque torō!