Mittit Hypermēstrā dē tot modo frātribus ūnī;
cētera nūptārum crīmine turba jacet.
clausa domō teneor gravibusque coercita vinclīs;
est mihi suppliciī causa fuisse piam.
quod manus extimuit jugulō dēmittere ferrum,
sum rea; laudārer, sī scelus ausa forem.
esse ream praestat, quam sīc placuisse parentī;
nōn piget immūnēs caedis habēre manūs.
mē pater igne licet, quem nōn violāvimus, ūrat,
quaeque aderant sacrīs, tendat in ōra facēs
aut illō jugulet, quem nōn bene trādidit ēnsem,
ut quā nōn cecidit vir nece, nūpta cadam,
nōn tamen ut dīcant morientia "paenitet!" ōra,
efficiet. nōn est, quam piget esse piam!
paeniteat sceleris Danaum saevāsque sorōrēs;
hic solet ēventūs facta nefanda sequī.
Cor pavet admonitū temerātae sanguine noctis
et subitus dextrae praepedit ossa tremor.
quam tū caede putēs fungī potuisse marītī,
scrībere dē factā nōn sibi caede timet!
Sed tamen experiar. modo facta crepuscula terrīs,
ultima pars lūcis prīmaque noctis erat.
dūcimur Īnachidēs magnī sub tēcta Pelasgī
et socer armātās accipit ipse nurūs.
undique conlūcent praecīnctae lampades aurō;
dantur in invītōs impia tūra focōs.
vulgus "Hymēn, Hymenaee!" vocant. fugit ille vocantēs;
ipsa Jovis conjūnx cessit ab urbe suā.
ecce merō dubiī comitum clāmōre frequentēs
flōre novō madidās impediente comās,
in thalamōs laetī thalamōs sua busta feruntur
strātaque corporibus fūnere digna premunt.
Jamque cibō vīnōque gravēs somnōque jacēbant
sēcūrumque quiēs alta per Argos erat.
circum mē gemitūs morientum audīre vidēbar
et tamen audībam, quodque verēbar erat.
sanguis abit, mentemque calor corpusque relinquit
inque novō jacuī frīgida facta torō.
ut lēnī Zephyrō gracilēs vibrantur aristae,
frīgida pōpuleās ut quatit aura comās,
aut sīc, aut etiam tremuī magis. ipse jacēbās
quaeque tibī dederant vīna, sopōris erās.
Excussēre metum violentī jussa parentis;
ērigor et capiō tēla tremente manū.
nōn ego falsa loquar. ter acūtum sustulit ēnsem,
ter male sublātō reccidit ēnse manus.
admōvī jugulō (sine mē tibi vēra fatērī),
admōvī jugulō tēla paterna tuō;
sed timor et pietās crūdēlibus obstitit ausīs
castaque mandātum dextra refūgit opus.
purpureōs laniāta sinūs, laniāta capillōs
exiguō dīxī tālia verba sonō:
"saevus, Hypermēstrā, pater est tibi; jussa parentis
effice; germānīs sit comes iste suīs!
fēmina sum et virgō, nātūrā mītis et annīs;
nōn faciunt mollēs ad fera tēla manūs.
quīn age dumque jacet, fortīs imitāre sorōrēs;
crēdibile est caesōs omnibus esse virōs.
sī manus haec aliquam posset committere caedem,
morte foret dominae sanguinolenta suae.
at meruēre necem patruēlia rēgna tenendō;
quae tamen externīs danda forent generīs
finge virōs meruisse morī: quid fēcimus ipsae?
quō mihi commissō nōn licet esse piae?
quid mihi cum ferrō? quō bellica tēla puellae?
aptior est digitīs lāna colusque meīs."
Haec ego. dumque queror, lacrimae sua verba sequuntur
dēque meīs oculīs in tua membra cadunt.
dum petis amplexūs sōpītaque bracchia jactās,
paene manus tēlō saucia facta tua est.
jamque patrem famulōsque patris lūcemque timēbam.
expulerunt somnōs haec mea dicta tuōs:
"surge age, Bēlīdē, dē tot modo frātribus ūnus!
nox tibi, nī properās, ista perennis erit!"
territus exsurgis, fugit omnis inertia somnī,
adspicis in timidā fortia tēla manū.
quaerentī causam "dum nox sinit, effuge!" dīxī,
dum nox ātra sinit, tū fugis, ipsa moror.
Manē erat et Danaus generōs ex caede jacentēs
dīnumerat. summae crīminis ūnus abes.
fert male cognātae jactūram mortis in ūnō
et queritur factī sanguinis esse parum.
abstrahor ā patriīs pedibus raptamque capillīs
(haec meruit pietās praemia?) carcer habet.
Scīlicet ex illō Jūnōnia permanet īra,
cum bōs ex homine est, ex bove facta dea
at satis est poenae teneram mūgīsse puellam
nec modo fōrmōsam posse placēre Jovī.
adstitit in rīpā liquidī nova vacca parentis
cornuaque in patriīs nōn sua vīdit aquīs
cōnātōque querī mūgītūs ēdidit ōre
territaque est fōrmā, territa vōce suā.
quid furis, īnfēlīx? quid tē mīrāris in undā?
quid numerās factōs ad nova membra pedēs?
illa Jovis magnī paelex metuenda sorōrī
fronde levās nimiam caespitibusque famem;
fonte bibis spectāsque tuam stupefacta figūram
et, tē nē feriant quae geris arma, timēs.
quaeque modo, ut possēs etiam Jove digna vidērī,
dīves erās, nūdā nūda recumbis humō.
per mare, per terrās cognātaque flūmina curris;
dat mare, dant amnēs, dat tibi terra viam.
quae tibi causa fugae? quid, iō! freta longa pererrās?
nōn poteris vultūs effugere ipsa tuōs.
Īnachi, quō properās? eadem sequerisque fugisque;
tū tibi dux comitī, tū comes ipsa ducī.
Per septem Nīlus portūs ēmissus in aequor
exuit īnsānā paelicis ōra bove.
ultima quid referam, quōrum mihi cāna senectūs
auctor? dant annī quod querar, ecce, meī.
bella pater patruusque gerunt; rēgnōque domōque
pellimur; ējectōs ultimus orbis habet.
Ille ferōx sōlus soliō scēptrōque potitur;
cum sene nōs inopī turba vagāmur inops.
dē frātrum populō pars exiguissima restat;
quīque datī lētō, quaeque dedēre, fleō.
nam mihi quot frātrēs, totidem periēre sorōrēs;
accipiat lacrimās utraque turba meās.
ēn ego, quod vīvis, poenae crucianda reservor:
quid fīet sontī, cum rea laudis agar?
et cōnsanguineae quondam centēsima turbae
īnfēlīx ūnō frātre manente cadam.
At tū, sīqua piae, Lynceu, tibi cūra sorōris
quaeque tibi tribuī mūnera, dignus habēs,
vel fer opem vel dēde necī; dēfūnctaque vītā
corpora fūrtīvīs īnsuper adde rogīs
et sepelī lacrimīs perfūsa fidēlibus ossa
sculptaque sint titulō nostra sepulcra brevī:
"exul Hypermēstrā, pretium pietātis inīquum,
quam mortem frātrī dēpulit, ipsa tulit."
Scrībere plūra libet, sed pondere lāpsa catēnae
est manus et vīrēs subtrahit ipse timor.