Haec imitamini, per deos immortalis, qui dignitatem, qui laudem, qui gloriam quaeritis! Haec ampla sunt, haec divina, haec immortalia; haec fama celebrantur, monumentis annalium mandantur, posteritati propagantur. Est labor, non nego; pericula magna, fateor; múltae insidiae súnt bonis verissime dictum est; sed te[1] íd quod multi invídeant multique éxpetant inscítiast[2], inquit, póstulare[3], nísi[4] laborem súmma cum cura écferas. Nollem idem alio loco dixisset[5], quod exciperent improbi cives, óderint, dum métuant; praeclara enim illa[6] praecepta dederat iuventuti.
Sed tamen haec via ac ratio[7] rei publicae capessendae olim erat magis pertimescenda, cum multis in rebus multitudinis studium aut[8] populi commodum ab utilitate rei publicae discrepabat. Tabellaria lex ab L. Cassio ferebatur: populus libertatem agi putabat suam; dissentiebant principes et in salute optimatium temeritatem multitudinis et tabellae licentiam pertimescebant. Agrariam Ti. Gracchus legem ferebat: grata erat populo; fortunae constitui tenuiorum videbantur; nitebantur[9] contra optimates, quod et discordiam excitari videbant et[10], cum locupletes possessionibus diuturnis moverentur, spoliari rem publicam propugnatoribus arbitrabantur. Frumentariam legem C. Gracchus ferebat: iucunda res plebei, victus enim suppeditabatur large sine labore; repugnabant boni, quod et ab industria plebem ad desidiam avocari putabant et aerarium exhauriri videbant[11].