Sīcelides Mūsae, paulō majōra canāmus.
nōn omnīs arbusta juvant humilēsque myrīcae;
sī canimus silvās, silvae sint cōnsule dignae.
Ultima Cūmaeī vēnit jam carminis aetās;
magnus ab integrō saeclōrum nāscitur ōrdō.
jam redit et Virgō, redeunt Sāturnia rēgna,
jam nova prōgeniēs caelō dēmittitur altō.
tū modo nāscentī puerō, quō ferrea prīmum
dēsinet ac tōtō surget gēns aurea mundō,
casta favē Lūcīna; tuus jam rēgnat Apollō.
Tēque adeō decus hoc aevī, tē cōnsule, inībit,
Polliō, et incipient magnī prōcēdere mēnsēs;
tē duce, sī qua manent sceleris vestīgia nostrī,
inrita perpetuā solvent formīdine terrās.
ille deum vītam accipiet dīvīsque vidēbit
permixtōs hērōas et ipse vidēbitur illīs
pācātumque reget patriīs virtūtibus orbem.
At tibi prīma, puer, nūllō mūnuscula cultū
errantīs hederās passim cum baccare tellūs
mixtaque rīdentī colocāsia fundet acanthō.
ipsae lacte domum referent distenta capellae
ūbera nec magnōs metuent armenta leōnēs;
ipsa tibī blandōs fundent cūnābula flōrēs.
occidet et serpēns et fallāx herba venēnī
occidet; Assyrium vulgō nāscētur amōmum.
At simul hērōum laudēs et facta parentis
jam legere et quae sit poteris cognōscere virtūs,
mollī paulātim flāvēscet campus aristā
incultīsque rubēns pendēbit sentibus ūva
et dūrae quercūs sūdābunt rōscida mella.
Pauca tamen suberunt prīscae vestīgia fraudis,
quae temptāre Thetin ratibus, quae cingere mūrīs
oppida, quae jubeant tellūrī īnfindere sulcōs.
alter erit tum Tīphys et altera quae vehat Argō
dēlēctōs hērōas; erunt etiam altera bella
atque iterum ad Trōjam magnus mittētur Achillēs.
Hinc, ubi jam firmāta virum tē fēcerit aetās,
cēdet et ipse marī vector nec nautica pīnus
mūtābit mercēs; omnis feret omnia tellūs.
nōn rāstrōs patiētur humus, nōn vīnea falcem,
rōbustus quoque jam taurīs juga solvet arātor;
nec variōs discet mentīrī lāna colōrēs,
ipse sed in prātīs ariēs jam suāve rubentī
mūrice, jam croceō mūtābit vellera lūtō,
sponte suā sandyx pāscentīs vestiet agnos.
'Tālia saecla' suīs dīxērunt 'currite' fūsīs
concordēs stabilī fātōrum nūmine Parcae.
Adgredere ō magnōs –aderit jam tempus– honōrēs,
cāra deum subolēs, magnum Jovis incrēmentum.
aspice convexō nūtantem pondere mundum,
terrāsque tractūsque maris caelumque profundum;
aspice, ventūrō laetantur ut omnia saeclō.
Ō mihi tum longae maneat pars ultima vītae,
spīritus et quantum sat erit tua dīcere facta:
nōn mē carminibus vincat nec Thrācius Orpheus
nec Linus, huic māter quamvīs atque huic pater adsit,
Orpheī Calliopēa, Linō fōrmōsus Apollō.
Pān etiam, Arcadiā mēcum sī jūdice certet,
Pān etiam Arcadiā dīcat sē jūdice victum.
Incipe, parve puer, rīsū cognōscere mātrem;
mātrī longa decem tulerunt fastīdia mēnsēs.
incipe, parve puer. quī nōn rīsēre parentī,
nec deus hunc mēnsā dea nec dignāta cubīlī est.