‘Jam jam efficācī dō manūs scientiae,
supplex et ōrō rēgna per Proserpinae,
per et Diānae nōn movenda nūmina,
per atque librōs carminum valentium
refīxa caelō dēvocāre sīdera,
Cānidia: parce vōcibus tandem sacrīs
citumque rētrō solve, solve turbinem.
mōvit nepōtem Tēlephus Nērēium,
in quem superbus ōrdinārat agmina
Mȳsōrum et in quem tēla acūta torserat.
ūnxēre mātrēs Īliae additum ferīs
ālitibus atque canibus homicīdam Hectorem,
postquam relictīs moenibus rēx prōcidit
heu pervicācis ad pedēs Achilleī.
saetōsa dūrīs exuēre pellibus
labōriōsī rēmigēs Ulixeī
volente Circā membra; tunc mēns et sonus
relāpsus atque nōtus in voltūs honor.
dedī satis superque poenārum tibī,
amāta nautīs multum et īnstitōribus.
fūgit juventās et verēcundus color
relīquit ossa pelle amicta lūridā,
tuīs capillus albus est odōribus,
nūllum ā labōre mē reclīnat ōtium;
urget diem nox et diēs noctem neque est
levāre tenta spīritū praecordia.
ergō negātum vincor ut crēdam miser,
Sabella pectus increpāre carmina
caputque Marsā dissilīre nēniā.
quid amplius vīs? ō mare et terra, ārdeō,
quantum neque ātrō dēlibūtus Herculēs
Nessī cruōre nec Sicāna fervidā
virēns in Aetnā flamma; tū, dōnec cinis
injūriōsīs āridus ventīs ferar,
calēs venēnīs officīna Colchicīs.
quae fīnis aut quod mē manet stīpendium?
effāre; jussās cum fidē poenās luam,
parātus expiāre, seu poposcerīs
centum juvencōs sīve mendācī lyrā
volēs sonāre: ‘tū pudīca, tū proba
perambulābis astra sīdus aureum.’
īnfāmis Helenae Castor offēnsus vice
frāterque magnī Castoris, victī prece,
adēmpta vātī reddidēre lūmina:
et tū, potes nam, solve mē dēmentiā,
ō nec paternīs obsolēta sordibus
neque in sepulcrīs pauperum prūdēns anus
novendiālīs dissipāre pulverēs.
tibi hospitāle pectus et pūrae manūs
tuusque venter Pactumejus et tuō
cruōre rūbrōs obstetrīx pannōs lavit,
utcumque fortis exsilīs puerperā.’
‘quid obserātīs auribus fundis precēs?
nōn saxa nūdīs surdiōra nāvitīs
Neptūnus altō tundit hībernus salō.
inultus ut tū rīserīs Cotȳtia
volgāta, sācrum līberī Cupīdinis,
et Ēsquilīnī pontifex venēficī
inpūne ut Urbem nōmine inplērīs meō?
quid prōderat dītāsse Paelignās anūs
vēlōciusve miscuisse toxicum?
sed tardiōra fāta tē vōtīs manent:
ingrāta miserō vīta dūcenda est in hoc,
novīs ut usque suppetās labōribus.
optat quiētem Pelopis infīdī pater,
egēns benignae Tantalus semper dapis,
optat Promētheus obligātus ālitī,
optat suprēmō collocāre Sīsyphus
in monte saxum; sed vetant lēgēs Jovis.
volēs modo altīs dēsilīre turribus,
frūstrāque vincla gutturī innectēs tuō
modo ēnse pectus Nōricō reclūdere
fastīdiōsā trīstis aegrimōniā.
vectābor umerīs tunc ego inimīcīs eques
meaeque terra cēdet īnsolentiae.
an quae movēre cēreās imāginēs,
ut ipse nōstī cūriōsus, et polō
dēripere lūnam vōcibus possim meīs,
possim cremātōs excitāre mortuōs
dēsīderīque temperāre pōcula,
plōrem artis in tē nīl agentis exitūs?’