Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Horace · Epistulae

Book 2, Poem 2

Text kindly provided by Hypotactic

Flōre, bonō clārōque fidēlis amīce Nerōnī,
sī quis forte velit puerum tibi vēndere nātum
Tībure vel Gabiīs et tēcum sīc agat: ‘Hic et
candidus et tālōs ā vertice pulcher ad īmōs
fīet eritque tuus nummōrum mīlibus octō,
verna ministeriīs ad nūtūs aptus erīlīs,
litterulīs Graecīs inbūtus, idōneus artī
cuilibet; argīllā quidvīs imitāberis ūdā;
quīn etiam canet indoctum, sed dulce bibentī.
Multa fidem prōmissa levant, ubi plēnius aequō
laudat vēnālīs quī volt extrūdere mercēs.
Rēs urget mē nūlla; meō sum pauper in aere.
Nēmō hoc mangōnum faceret tibi; nōn temere ā mē
quīvīs ferret idem. Semel hic cessāvit et, ut fit,
in scālīs latuit metuēns pendentis habēnae’;
dēs nummōs, excepta nihil tē sī fuga laedit,
ille ferat pretium poenae sēcūrus, opīnor.
Prūdēns ēmistī vitiōsum, dicta tibi est lēx;
īnsequeris tamen hunc et līte morāris inīquā?
Dīxī mē pigrum proficīscentī tibi, dīxī
tālibus officiīs prope mancum, nē mea saevus
jūrgārēs ad tē quod epistula nūlla redīret.
Quid tum prōfēcī, mēcum facientia jūra
sī tamen adtemptās? Quereris super hoc etiam quod
expectāta tibī nōn mittam carmina mendāx.
Lūcullī mīles collēcta viātica multīs
aerumnīs, lassus dum noctū stertit, ad assem
perdiderat; post hoc vehemēns lupus, et sibi et hostī
īrātus pariter, jejūnīs dentibus ācer,
praesidium rēgāle locō dējēcit, ut ajunt,
summē mūnītō et multārum dīvite rērum.
Clārus ob id factum dōnīs ōrnātur honestīs,
accipit et bis dēna super sēstertia nummum.
Forte sub hoc tempus castellum ēvertere praetor
nescio quod cupiēns hortārī coepit eundem
verbīs quae timidō quoque possent addere mentem;
‘Ī, bone, quō virtūs tua tē vocat, ī pede faustō,
grandia lātūrus meritōrum praemia. Quid stās?’
Post haec ille catus, quantumvīs rūsticus: ‘Ībit,
ībit eō, quō vīs, quī zōnam perdidit’ inquit.
Rōmae nūtrīrī mihi contigit atque docērī
īrātus Grāīs quantum nocuisset Achillēs.
Adjēcēre bonae paulō plūs artis Athēnae,
scīlicet ut vellem curvō dīnōscere rēctum
atque inter silvās Acadēmī quaerere vērum.
Dūra sed ēmōvēre locō mē tempora grātō
cīvīlisque rudem bellī tulit aestus in arma
Caesaris Augustī nōn respōnsūra lacertīs.
Unde simul prīmum mē dīmīsēre Philippī,
dēcīsīs humilem pinnīs inopemque paternī
et laris et fundī paupertās impulit audāx
ut versūs facerem; sed quod nōn dēsit habentem
quae poterunt umquam satis expūrgāre cicūtae,
nī melius dormīre putem quam scrībere versūs?
Singula dē nōbīs annī praedantur euntēs;
ēripuēre jocōs, venerem, convīvia, lūdum;
tendunt extorquēre poēmata; quid faciam vīs?
Dēnique nōn omnēs eadem mīrantur amantque;
carmine tū gaudēs, hic dēlectātur iambīs,
ille Biōnēīs sermōnibus et sale nigrō.
Trēs mihi convīvae prope dissentīre videntur,
poscentēs variō multum dīversa palātō.
Quid dem? Quid nōn dem? Renuis quod tū, jubet alter;
quod petis, id sānē est invīsum acidumque duōbus.
Praeter cētera mē Rōmaene poēmata cēnsēs
scrībere posse inter tot cūrās totque labōrēs?
Hic spōnsum vocat, hic audītum scrīpta, relictīs
omnibus officiīs; cubat hic in colle Quirīnī,
hic extrēmō in Aventīnō, vīsendus uterque;
intervālla vidēs hūmānē commoda. ‘Vērum
pūrae sunt plateae, nihil ut meditantibus obstet.’
Festīnat calidus mūlīs gerulīsque redēmptor,
torquet nunc lapidem, nunc ingēns māchina tignum,
trīstia rōbustīs luctantur fūnera plaustrīs,
hāc rabiōsa fugit canis, hāc lutulenta ruit sūs;
ī nunc et versūs tēcum meditāre canōrōs.
Scrīptōrum chorus omnis amat nemus et fugit urbem,
rīte cliēns Bacchī somnō gaudentis et umbrā;
tū mē inter strepitūs nocturnōs atque diurnōs
vīs canere et contracta sequī vestīgia vātum?
Ingenium, sibi quod vacuās dēsūmpsit Athēnās
et studiīs annōs septem dedit īnsenuitque
librīs et cūrīs, statuā taciturnius exit
plērumque et rīsū populum quatit: hīc ego, rērum
flūctibus in mediīs et tempestātibus urbis,
verba lyrae mōtūra sonum cōnectere digner?
Frāter erat Rōmae cōnsultī rhētor, ut alter
alterius sermōne merōs audīret honōrēs,
Gracchus ut hic illī, foret huic ut Mūcius ille.
Quī minus argūtōs vexat furor iste poētās?
Carmina compōnō, hic elegōs, ‘mīrābile vīsū
caelātumque novem Mūsīs opus.’ Aspice prīmum
quantō cum fastū, quantō mōlīmine circum
spectēmus vacuam Rōmānīs vātibus aedem;
mox etiam, sī forte vacās, sequere et procul audī
quid ferat et quā rē sibi nectat uterque corōnam.
Caedimur et totidem plāgīs cōnsūmimus hostem,
lentō Samnītēs ad lūmina prīma duellō.
Discēdō Alcaeus pūnctō illius; ille meō quis?
Quis nisi Callimachus? Sī plūs adposcere vīsus,
fit Mimnermus et optīvō cognōmine crēscit.
Multa ferō ut plācem genus inrītābile vātum,
cum scrībō et supplex populī suffrāgia captō;
īdem fīnītīs studiīs et mente receptā
obtūrem patulās impūne legentibus aurīs.
Rīdentur mala quī compōnunt carmina; vērum
gaudent scrībentēs et sē venerantur et ultrō,
sī taceās, laudant quicquid scrīpsēre beātī.
At quī lēgitimum cupiet fēcisse poēma,
cum tabulīs animum cēnsōris sūmet honestī;
audēbit, quaecumque parum splendōris habēbunt
et sine pondere erunt et honōre indigna ferentur,
verba movēre locō, quamvīs invīta recēdant
et versentur adhūc inter penetrālia Vestae;
obscūrāta diū populō bonus ēruet atque
prōferet in lūcem speciōsa vocābula rērum,
quae prīscīs memorāta Catōnibus atque Cethēgīs
nunc situs īnfōrmis premit et dēserta vetustās;
adscīscet nova, quae genitor prōdūxerit ūsus.
Vehemēns et liquidus pūrōque simillimus amnī
fundet opēs Latiumque beābit dīvite linguā;
luxuriantia compescet, nimis aspera sānō
lēvābit cultū, virtūte carentia tollet,
lūdentis speciem dabit et torquēbitur, ut quī
nunc Satyrum, nunc agrestem Cyclōpa movētur.
Praetulerim scrīptor dēlīrus inersque vidērī,
dum mea dēlectent mala mē vel dēnique fallant,
quam sapere et ringī. Fuit haud ignōbilis Argīs,
quī sē crēdēbat mīrōs audīre tragoedōs
in vacuō laetus sessor plausorque theātrō,
cētera quī vītae servāret mūnia rēctō
mōre, bonus sānē vīcīnus, amābilis hospes,
cōmis in uxōrem, posset quī ignōscere servīs
et signō laesō nōn īnsānīre lagoenae,
posset quī rūpem et puteum vītāre patentem.
Hic ubi cognātōrum opibus cūrīsque refectus
expulit elleborō morbum bīlemque merācō
et redit ad sēsē: ‘Pol, mē occīdistis, amīcī,
nōn servāstis’ ait, ‘cui sīc extorta voluptās
et dēmptus per vim mentis grātissimus error.’
Nīmīrum sapere est abjectīs ūtile nūgīs,
et tempestīvum puerīs concēdere lūdum,
ac nōn verba sequī fidibus modulanda Latīnīs,
sed vērae numerōsque modōsque ēdiscere vītae.
Quōcircā mēcum loquor haec tacitusque recordor:
‘Sī tibi nūlla sitim fīnīret cōpia lymphae,
nārrārēs medicīs; quod, quantō plūra parāstī,
tantō plūra cupis, nūllīne fatērier audēs?
Sī volnus tibi mōnstrātā rādīce vel herbā
nōn fieret levius, fugerēs rādīce vel herbā
prōficiente nihil cūrārier; audierās, cui
rem dī dōnārent, illī dēcēdere prāvam
stultitiam, et cum sīs nihilō sapientior, ex quō
plēnior es, tamen ūtēris monitōribus īsdem?
At sī dīvitiae prūdentem reddere possent,
sī cupidum timidumque minus tē, nempe rubērēs,
vīveret in terrīs tē sī quis avārior ūnō.
Sī proprium est quod quis lībrā mercātus et aere est,
quaedam, sī crēdis cōnsultīs, mancipat ūsus,
quī tē pāscit ager, tuus est, et vīlicus Orbī,
cum segetēs occat tibi mox frūmenta datūrās,
tē dominum sentit. Dās nummōs, accipis ūvam,
pullōs, ōva, cadum tēmētī; nempe modō istō
paulātim mercāris agrum, fortasse trecentīs
aut etiam suprā nummōrum mīlibus ēmptum.
Quid rēfert, vīvās numerātō nūper an ōlim?
Ēmptor Arīcīnī quoniam Vejentis et arvī
ēmptum cēnat holus, quamvīs aliter putat, ēmptīs
sub noctem gelidam lignīs calefactat aēnum,
sed vocat usque suum, quā pōpulus adsita certīs
līmitibus vīcīna refūgit jūrgia; tamquam
sit proprium quicquam, pūnctō quod mōbilis hōrae
nunc prece, nunc pretiō, nunc vī, nunc morte suprēmā
permūtet dominōs et cēdat in altera jūra.
Sīc quia perpetuus nūllī datur ūsus et hērēs
hērēdem alterius velut unda supervenit undam,
quid vīcī prōsunt aut horrea? Quidve Calabrīs
saltibus adjectī Lūcānī, sī metit Orcus
grandia cum parvīs, nōn exōrābilis aurō?
Gemmās, marmor, ebur, Tyrrhēna sigilla, tabellās,
argentum, vestēs Gaetūlō mūrice tīnctās
sunt quī nōn habeant, est quī nōn cūrat habēre.
Cūr alter frātrum cessāre et lūdere et unguī
praeferat Hērōdis palmētīs pinguibus, alter
dīves et inportūnus ad umbram lūcis ab ortū
silvestrem flammīs et ferrō mītiget agrum,
scit Genius, nātāle comes quī temperat astrum,
nātūrae deus hūmānae, mortālis in ūnum
quodque caput, voltū mūtābilis, albus et āter.
Ūtar et ex modicō, quantum rēs poscet, acervō
tollam, nec metuam quid dē mē jūdicet hērēs,
quod nōn plūra datīs invēnerit; et tamen īdem
scīre volam quantum simplex hilarisque nepōtī
discrepet et quantum discordet parcus avārō.
Distat enim, spargās tua prōdigus an neque sūmptum
invītus faciās neque plūra parāre labōrēs,
ac potius, puer ut fēstīs Quīnquātribus ōlim,
exiguō grātōque fruāris tempore raptim.
Pauperiēs inmunda domūs procul absit; ego utrum
nāve ferar magnā an parvā, ferar ūnus et īdem.
Nōn agimur tumidīs vēlīs Aquilōne secundō;
nōn tamen adversīs aetātem dūcimus Austrīs,
vīribus, ingeniō, speciē, virtūte, locō, rē
extrēmī prīmōrum, extrēmīs usque priōrēs.
Nōn es avārus: abī. Quid? Cētera jam simul istō
cum vitiō fūgēre? Caret tibi pectus inānī
ambitiōne? Caret mortis formīdine et īrā?
Somnia, terrōrēs magicōs, mīrācula, sāgās,
nocturnōs lemurēs portentaque Thessala rīdēs?
Nātālīs grātē numerās? Ignōscis amīcīs?
Lēnior et melior fīs accēdente senectā?
Quid tē exēmpta juvat spīnīs dē plūribus ūna?
Vīvere sī rēctē nescīs, dēcēde perītīs.
Lūsistī satis, ēdistī satis atque bibistī;
tempus abīre tibi est, nē pōtum largius aequō
rīdeat et pulset lascīva decentius aetās.’

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation