Tertius horrentem zephyrīs laxāverat annum
Phoebus et angustō cōgēbat līmite vernum
longius īre diem, cum frācta impulsaque fātīs
cōnsilia et tandem miserī data cōpia bellī.
prīma manū rutilam dē vertice Lārīsaeō
ostendit Bellōna facem dextrāque trabālem
hastam intorsit agēns, liquidō quae strīdula caelō
fūgit et Āoniae celsō stetit aggere Dircēs.
mox et castra subit ferrōque aurōque coruscīs
mixta virīs turmāle fremit; dat euntibus ēnsēs,
plaudit equōs, vocat ad portās; hortāmina fortēs
praeveniunt, timidīsque etiam brevis addita virtūs.
dicta diēs aderat. cadit ingēns rīte Tonantī
Grādīvōque pecus, nūllīsque secundus in extīs
pallet et armātīs simulat spērāre sacerdōs.
jamque suōs circum puerī nūptaeque patrēsque
funduntur mixtī summīsque ā postibus obstant.
nec modus est lacrimīs: rōrant clipeīque jubaeque
trīste salūtantum, et cūnctīs dēpendet ab armīs
suspīranda domus; galeīs juvat ōscula clausīs
īnserere amplexūque trucēs dēdūcere cōnōs.
illī, quīs ferrum modo, quīs mors ipsa placēbat,
dant gemitūs frāctaeque labant singultibus īrae.
sīc ubi forte virīs longum super aequor itūrīs,
cum jam ad vēla notī et scissō redit ancora fundō,
haeret amīca manus: certant innectere collō
bracchia, mānantēsque oculōs hinc ōscula turbant,
hinc magnī cālīgo maris, tandemque relictī
stant in rūpe tamen; fugientia carbasa vīsū
dulce sequī, patriōsque dolent crebrēscere ventōs.
[stant tamen et nōtā puppim dē rūpe salūtant.]
nunc mihi, Fāma prior mundīque arcāna Vetustās,
cui meminisse ducum vītāsque extendere cūrae,
pande virōs, tūque, ō nemoris rēgīna sonōrī,
Calliopē, quās ille manūs, quae mōverit arma
Grādīvus, quantās populīs sōlāverit urbēs,
sublātā mōlīre lyrā: neque enim altior ūllī
mēns haustō dē fonte venit. rēx trīstis et aeger
pondere cūrārum propiorque abeuntibus annīs
inter adhortantēs vix sponte incēdit Adrastus,
contentus ferrō cingī latus; arma maniplī
pōne ferunt, volucrēs portīs aurīga sub ipsīs
cōmit equōs, et jam inde jugō luctātur Arīōn.
huic armat Lārīsa virōs, huic celsa Prosymna,
aptior armentīs Mideā pecorōsaque Phlīūs,
quaeque pavet longā spūmantem valle Charadrōn
Nēris, et ingentī turrītae mōle Cleōnae
et Lacedaemonium Thyreā lēctūra cruōrem.
junguntur memorēs trānsmissī ab orīgine rēgis,
quī Drepanī scopulōs et olīviferae Sicyōnis
culta serunt, quōs pigra vadō Langīa tacentī
lambit et ānfrāctū rīpārum incurvus Elissōn.
saevus honōs fluviō: Stygiās lūstrāre sevērīs
Eumenidas perhibētur aquīs; hūc mergere suētae
ōra et anhēlantēs pōtō Phlegethonte cerastās,
seu Thrācum vertēre domōs, seu tēcta Mycēnēs
impia Cadmēumve larem; fugit ipse natantēs
amnis, et innumerīs līvēscunt stāgna venēnīs.
it comes Īnōās Ephyrē sōlāta querēlās
Cenchrēaeque manūs, vātum quā cōnscius amnis
Gorgoneō percussus equō, quāque objacet altō
Isthmos et ā terrīs maria inclīnāta repellit.
haec manus Adrastum numerō ter mīlle secūtī
exultant; pars gaesa manū, pars rōbora flammīs
indūrāta diū (nōn ūnus namque maniplīs
mōs neque sanguis) habent, teretēs pars vertere fundās
adsuētī vacuōque diem praecingere gȳrō.
ipse annīs scēptrīsque subit venerābilis aequē:
ut possessa diū taurus meat arduus inter
pāscua jam laxā cervīce et inānibus armīs,
dux tamen: haud illum bellō attemptāre juvencīs
sunt animī; nam trunca vident dē vulnere multō
cornua et ingentēs plāgārum in pectore nōdōs.
proxima longaevō prōfert Dircaeus Adrastō
signa gener, cui bella favent, cui commodat īrās
cūncta cohors: huic et patriā dē sēde volentēs
advēnēre virī, seu quōs movet exul (et haesit
trīstibus aucta fidēs), seu quīs mūtāre potentēs
praecipuum, multī, melior quōs causa querentī
conciliat; dederat nec nōn socer ipse regendās
Aegion Ārēnēnque, et quās Thēsēia Troezēn
addit opēs, nē rāra movēns inglōrius īret
agmina, neu raptōs patriae sentīret honōrēs.
īdem habitūs, eadem arma virō, quae dēbitus hospes
hībernā sub nocte tulit: Teumēsius implet
terga leō et geminō lūcent hastīlia ferrō,
aspera vulnificō subter latus ēnse riget Sphinx.
jam rēgnum mātrisque sinūs fīdāsque sorōrēs
spē vōtīsque tenet, tamen et dē turre suprēmā
attonitam tōtōque extantem corpore longē
respicit Argīān; haec mentem oculōsque redūcit
conjugis et dulcēs āvertit pectore Thēbās.
ecce inter mediōs patriae ciet agmina gentis
fulmineus Tȳdeus, jam laetus et integer artūs,
ut prīmae strepuēre tubae: ceu lūbricus altā
anguis humō vernī blanda ad spīrāmina sōlis
ērigitur līber seniō et squālentibus annīs
exūtus laetīsque mināx interviret herbīs:
ā miser, agrestum sī quis per grāmina hiantī
obvius et prīmō fraudāverit ōra venēnō.
huic quoque praesentēs Aetōlīs urbibus adfert
bellī fāma virōs: sēnsit scopulōsa Pylēnē
flētaque cognātīs avibus Meleagria Pleurōn
et praeceps Calydōn et quae Jove prōvocat Īdēn
Ōlenos Īoniīs et flūctibus hospita portū
Chalcis et Herculeā turpātus gymnade vultūs
amnis; adhūc īmīs vix truncam attollere frontem
ausus aquīs glaucōque caput summersus in antrō
maeret, anhēlantēs aegrēscunt pulvere rīpae.
omnibus aerātae prōpugnant pectora crātēs,
pīlaque saeva manū; patrius stat casside Māvors.
undique magnanimum pūbēs dēlēcta corōnant
Oenīdēn, hilarem bellō nōtīsque decōrum
vulneribus; nōn ille minīs Polynīcis et īrā
īnferior, dubiumque adeō cui bella gerantur.
major at inde novīs it Dōricus ōrdo sub armīs,
quī rīpās, Lyrcēe, tuās, tua lītora multō
vōmere suspendunt, fluviōrum ductor Achīvum,
Īnache (Persēā neque enim violentior exit
amnis humō, cum Taurum aut Plīadas hausit aquōsās
spūmeus et generō tumuit Jove), quōs celer ambit
Asteriōn Dryopumque trahēns Erasīnus aristās,
et quī rūra domant Epidauria (dexter Iacchō
collis at Hennaeae Cererī negat); āvia Dȳmē
mittit opem dēnsāsque Pylos Nēlēia turmās;
nōndum nōta Pylos juvenisque aetāte secundā
Nestor, et īre tamen peritūra in castra negāvit.
hōs agitat pulchraeque docet virtūtis amōrem
arduus Hippomedōn; capitī tremit aerea cassis
ter niveum scandente jubā, latus omne sub armīs
ferrea sūta terunt, umerōs ac pectora lātē
flammeus orbis habet, perfectaque vīvit in aurō
nox Danaī: sontēs Furiārum lampade nigrā
quīnquāgintā ārdent thalamī; pater ipse cruentīs
in foribus laudatque nefās atque īnspicit ēnsēs.
illum Palladiā sonipēs Nemeaeus ab arce
dēvehit arma pavēns umbrāque inmāne volantī
implet agrōs longōque attollit pulvere campum.
nōn aliter silvās umerīs et utrōque refringēns
pectore montānō duplex Hȳlaeus ab antrō
praecipitat: pavet Ossa viās, pecudēsque feraeque
prōcubuēre metū; nōn ipsīs frātribus horror
āfuit, ingentī dōnec Pēnēia saltū
stāgna subit magnumque objectus dētinet amnem.
quis numerum ferrī gentēsque et rōbora dictū
aequārit mortāle sonāns? suus excit in arma
antīquam Tīryntha deus; nōn fortibus illa
īnfēcunda virīs fāmāve inmānis alumnī
dēgenerat, sed lāpsa sitū fortūna, neque addunt
rōbur opēs; rārus vacuīs habitātor in arvīs
mōnstrat Cyclōpum ductās sūdōribus arcēs.
dat tamen haec juvenum tercentum pectora, vulgus
innumerum bellō, quibus haud ammenta nec ēnsēs
trīste micant: flāvae capitī tergoque leōnum
exuviae, gentīlis honōs; et pīneus armat
stīpes, inexhaustīs artantur tēla pharetrīs.
Herculeum paeāna canunt vastātaque mōnstrīs
omnia; frondōsā longum deus audit ab Oetā.
dat Nemeā comitēs, et quās in proelia vīrēs
sacra Cleōnaeī cōgunt vīnēta Molorchī.
glōria nōta casae, foribus simulāta salignīs
hospitis arma deī, parvōque ostenditur arvō,
rōbur ubi et laxōs quā reclīnāverit arcūs
īlice, quā cubitī sedeant vestīgia terrā.
at pedes et tōtō dēspectāns vertice bellum
quattuor indomitīs Capaneus ērepta juvencīs
terga superque rigēns injectū mōlis aēnae
versat onus; squālet triplicī rāmōsa corōnā
Hȳdra recēns obitū: pars anguibus aspera vīvīs
argentō caelāta micat, pars arte repertā
conditur et fulvō moriēns nigrēscit in aurō;
circum amnis torpēns et ferrō caerula Lerna.
at laterum tractūs spatiōsaque pectora servat
nexilis innumerō Chalybum subtēmine thōrāx,
horrendum, nōn mātris, opus; galeaeque coruscā
prōminet arce Gigāns; atque ūnī missilis illī
cuspide praefīxā stat frondibus orba cupressus.
huic pārēre datī, quōs fertilis Amphigenīa
plānaque Messēnē montōsaque nūtrit Ithōmē,
quōs Thryon et summīs ingestum montibus Aepy,
quōs Helos et Pteleon, Geticō quōs flēbile vātī
Dōrion; hīc frētus doctās anteīre canendō
Āonidas mūtōs Thamyris damnātus in annōs
ōre simul citharāque (quis obvia nūmina temnat?)
conticuit praeceps, quī nōn certāmina Phoebī
nōsset et inlūstrēs Satyrō pendente Celaenās.
jamque et fātidicī mēns expugnāta fatīscit
auguris; ille quidem cāsūs et dīra vidēbat
signa, sed ipsa manū cūnctantī injēcerat arma
Ātropos obrueratque deum, nec conjugis absunt
īnsidiae, vetitōque domus jam fulgurat aurō.
hoc aurum vātī fāta exitiāle monēbant
Argolicō; scit et ipsa (nefās!), sed perfida conjūnx
dōna virō mūtāre velit, spoliīsque potentis
inminet Argīae raptōque excellere cultū.
illa libēns (nam rēgum animōs et pondera bellī
hāc nūtāre videt, pariter sī prōvidus hērōs
mīlitet) ipsa sacrōs gremiō Polynīcis amātī
exuerat cultūs haud maesta atque īnsuper addit:
'nōn haec apta mihī nitidīs ōrnātibus' inquit
'tempora, nec miserae placeant īnsignia fōrmae
tē sine: sat dubium coetū sōlante timōrem
fallere et incultōs ārīs adverrere crīnēs.
scīlicet (īnfandum!), cum tū claudāre minantī
casside ferrātusque sonēs, ego dīvitis aurum
Harmoniae dōtāle geram? dabit aptius istō
fors decus, Argolicāsque habitū praestābo marītās,
cum rēgis conjūnx, cum tē mihi sospite templa
vōtīvīs implenda chorīs; nunc induat illa
quae petit et bellante potest gaudēre marītō.'
sīc Eriphȳlaeōs aurum fātāle penātēs
inrūpit scelerumque ingentia sēmina mōvit,
et grave Tīsiphonē rīsit gāvīsa futūrīs.
Taenariīs hic celsus equīs, quam dispare coetū
Cyllarus ignārō generārat Castore prōlem,
quassat humum; vātem cultū Parnāsia mōnstrant
vellera: frondentī crīnītur cassis olīvā,
albaque pūniceās interplicat īnfula cristās.
arma simul pressāsque jugō moderātur habēnās.
hinc atque inde morae jaculīs, et ferrea currū
silva tremit; procul ipse gravī metuendus in hastā
ēminet et clipeō victum Pȳthōna coruscat.
hujus Apollineae currum comitantur Amȳclae,
quōs Pylos et dubiīs Maleā vītāta carīnīs
plaudentīque habilēs Caryae resonāre Diānae,
quōs Phāris volucrumque parēns Cytherēia Messē,
Tāygetīque phalānx et olōriferī Eurōtae
dūra manus. deus ipse virōs in pulvere crūdō
Arcas alit nūdaeque modōs virtūtis et īrās
ingenerat; vigor inde animīs et mortis honōrae
dulce sacrum. gaudent nātōrum fāta parentēs
hortanturque morī, dēflent jamque omnis ephēbum
turba, corōnātō contenta est fūnere māter.
frēna tenent duplexque īnsertō missile nōdō,
exertī ingentēs umerōs, chlamys horrida pendet,
et cōnō Lēdaeus apex. nōn hī tibi sōlum,
Amphiarāe, merent: auget resupīna maniplōs
Ēlis, dēpressae populus subit incola Pīsae,
quī tē, flāve, natant, terrīs Alphēe Sicānīs
advena tam longō nōn umquam īnfecte profundō.
curribus innumerīs lātē putria arva lacessunt
et bellīs armenta domant: ea glōria gentī
īnfandō dē mōre et frāctīs dūrat ab usque
axibus Oenomaī; strīdent spūmantia morsū
vincula, et effossās niveus rigat imber harēnās.
tū quoque Parrhasiās ignārā mātre catervās
(ā rudis annōrum, tantum nova glōria suādet!),
Parthenopaee, rapis; saltūs tunc forte remōtōs
torva parēns (neque enim haec juvenī foret īre potestās)
pācābat cornū gelidīque āversa Lycaeī.
pulchrior haud ūllī trīste ad discrīmen itūrō
vultus et ēgregiae tanta indulgentia fōrmae;
nec dēsunt animī, veniat modo fortior aetās.
quās nōn ille ducēs nemorum fluviīsque dicāta
nūmina, quās magnō nōn abstulit igne Napaeās?
ipsam, Maenaliā puerum cum vīdit in umbrā,
Dīānam, tenerō signantem grāmina passū,
ignōvisse ferunt comitī, Dictaeaque tēla
ipsam et Amȳclaeās umerīs aptāsse pharetrās.
prōsilit audācī Mārtis percussus amōre,
arma, tubās audīre calēns et pulvere bellī
flāventem sordēre comam captōque referrī
hostis equō: taedet nemorum, titulumque nocentem
sanguinis hūmānī pudor est nescīre sagittās.
igneus ante omnēs aurō micat, igneus ostrō,
undantemque sinum nōdīs inrūgat Hibērīs,
imbellī parmā pictus Calydōnia mātris
proelia; trux laevā sonat arcus, et aspera plūmīs
terga Cydōnēā gōrȳtos harundine pulsat
ēlectrō pallēns et iaspide clārus Eōā.
cornipedem trepidōs suētum praevertere cervōs,
vēlātum geminae dējectū lyncis et arma
mīrantem graviōris herī, sublīmis agēbat,
dulce rubēns viridīque genās spectābilis aevō.
Arcades huic veterēs astrīs lūnāque priōrēs
agmina fīda datis, nemorum quōs stirpe rigentī
fāma satōs, cum prīma pedum vestīgia tellūs
admīrāta tulit; nōndum arva domūsque nec urbēs,
cōnubiīsve modus; quercūs laurīque ferēbant
crūda puerperia, ac populōs umbrōsa creāvit
fraxinus, et fētā viridis puer excidit ornō.
hī lūcis stupuisse vicēs noctisque feruntur
nūbila et occiduum longē Tītāna secūtī
dēspērāsse diem. rārēscunt alta colōnīs
Maenala, Parthenium fugitur nemus, agmina bellō
Rhīpēque et Stratiē ventōsaque dōnat Enispē.
nōn Tegeā, nōn ipsa deō vacat ālite fēlīx
Cyllēnē templumque Aleae nemorāle Minervae
et rapidus Clītōr et quī tibi, Pȳthie, Lādōn
paene socer candēnsque jugīs Lampīa nivōsīs
et Pheneos nigrō Styga mittere crēdita Dītī.
vēnit et Īdaeīs ululātibus aemulus Āzān
Parrhasiīque ducēs, et quae rīsistis, Amōrēs,
grāta pharetrātō Nōnācria rūra Tonantī,
dīves et Orchomenos pecorum et Cynosūra ferārum
Aepytiōs īdem ārdor agrōs Psōphīdaque celsam
vastat et Herculeō vulgātōs rōbore montēs,
mōnstriferumque Erymanthon et aerisonum Stymphālon.
Arcades hī, gēns ūna virīs, sed dissona cultū
scinditur: hī Paphiās myrtōs ā stirpe recurvant
et pāstōrālī meditantur proelia truncō,
hīs arcūs, hīs tēla sudēs, hīs cassida crīnēs
integit, Arcadiī mōrem tenet ille galērī,
ille Lycāoniae rictū caput asperat ursae.
hōs bellī coetūs jūrātaque pectora Mārtī
mīlite vīcīnae nūllō jūvēre Mycēnae;
fūnereae tunc namque dapēs mediīque recursūs
sōlis, et hīc aliī miscēbant proelia frātrēs.
jamque Atalantaeās implērat nūntius aurēs
īre ducem bellō tōtamque impellere nātum
Arcadiam: tremuēre gradūs, ēlāpsaque juxtā
tēla; fugit silvās pernīcior ālite ventō
saxa per et plēnīs obstantia flūmina rīpīs,
quālis erat, correpta sinūs et vertice flāvum
crīnem sparsa Notō; raptīs velut aspera nātīs
praedātōris equī sequitur vestīgia tigris.
ut stetit adversīsque impēgit pectora frēnīs
(ille ad humum pallēns): 'unde haec furibunda cupīdō,
nāte, tibī? tenerōque unde improba pectore virtūs?
tū bellīs aptāre virōs, tū pondera ferre
Mārtis et ēnsiferās inter potes īre catervās?
quamquam ubinam vīrēs? nūper tē pallida vīdī,
dum premis obnīxō vēnābula comminus aprō,
poplite succiduō resupīnum ac paene ruentem;
et nī curvātō torsissem spīcula cornū,
nunc ubi bella tibī? nīl tē mea tēla juvābunt
nec teretēs arcūs maculīs nec discolor ātrīs
hic, cui fīdis, equus; magnīs cōnātibus īnstās,
vix Dryadum thalamīs Erymanthiadumque furōrī
Nymphārum mātūre puer. sunt ōmina vēra:
mīrābar cūr templa mihī tremuisse Diānae
nūper et īnferior vultū dea vīsa, sacrīsque
exuviae cecidēre tholīs; hōc sēgnior arcus
difficilēsque manūs et nūllō in vulnere certae.
expectā dum major honōs, dum firmius aevum,
dum roseīs venit umbra genīs vultūsque recēdunt
ōre meī; tunc bella tibī ferrumque, quod ārdēs,
ipsa dabō et nūllō mātris revocābere flētū.
nunc refer arma domum! vōs autem hunc īre sinētis,
Arcades, ō saxīs nīmīrum et rōbore nātī?'
plūra cupit; fūsī circum nātusque ducēsque
sōlantur minuuntque metūs, et jam horrida clangunt
signa tubae. nequit illa piō dīmittere nātum
complexū multumque ducī commendat Adrastō.
at parte ex aliā Cadmī Māvortia plēbēs,
maesta ducis furiīs nec mollī territa fāmā,
quandō hīs vulgātum dēscendere vīribus Argōs,
tardius illa quidem rēgis causaeque pudōre,
vērum bella movet. nūllī dēstringere ferrum
impetus aut umerōs clipeō clausisse paternō
dulce nec ālipedum juga cōmere, quālia bellī
gaudia; dējectī trepidās sine mente, sine īrā
prōmīsēre manūs; hic aegra in sorte parentem
ūnanimum, hic dulcēs prīmaevae conjugis annōs
ingemit et gremiō miserōs adcrēscere nātōs.
bellātor nūllī caluit deus; ipsa vetustō
moenia lāpsa sitū magnaeque Amphīonis arcēs
jam fessum seniō nūdant latus, et fide sacrā
aequātōs caelō surdum atque ignōbile mūrōs
firmat opus. tamen et Boeōtīs urbibus ultrīx
adspīrat ferrī rabiēs, nec rēgis inīquī
subsidiō quantum sociā prō gente moventur.
ille velut pecoris lupus expugnātor opīmī,
pectora tābentī saniē gravis hirtaque saetīs
ōra cruentātā dēfōrmis hiantia lānā,
dēcēdit stabulīs hūc illūc turbida versāns
lūmina, sī dūrī compertā clāde sequantur
pāstōrēs, magnīque fugit nōn īnscius ausī.
accumulat crēbrōs turbātrīx Fāma pavōrēs:
hic jam dispersōs errāre Āsōpide rīpā
Lernaeōs equitēs, hic tē, bacchāte Cithaerōn,
ille rapī Teumēson ait noctisque per umbrās
nūntiat excubiīs vigilēs ārsisse Plataeās.
nam Tyriōs sūdāre larēs et sanguine Dircēn
inriguam fētūsque novōs iterumque locūtam
Sphinga petrīs, cui nōn et scīre licentia passim
et vīdisse fuit? novus hīs super ānxia turbat
corda metus: sparsīs subitō correpta canistrīs
silvestris rēgīna chorī dēcurrit in aequum
vertice ab Ōgygiō trifidamque hūc trīstis et illūc
lūmine sanguineō pīnum disjectat et ārdēns
ērēctam attonitīs implet clāmōribus urbem:
'omnipotēns Nȳsaee pater, cui gentis avītae
prīdem lāpsus amor, tū nunc horrente sub Arctō
bellica ferrātō rapidus quatis Ismara thyrsō
pampineumque jubēs nemus inreptāre Lycūrgō,
aut tumidum Gangēn aut claustra novissima Rubrae
Tēthyos Ēōāsque domōs flagrante triumphō
perfuris, aut Hermī dē fontibus aureus exīs:
at tua prōgeniēs, positīs gentīlibus armīs
quae tibi fēsta litant, bellum lacrimāsque metumque
cognātumque nefās, injūstī mūnera rēgnī,
pendimus. aeternīs potius mē, Bacche, pruīnīs
trāns et Amāzoniīs ululātum Caucason armīs
siste ferēns, quam mōnstra ducum stirpemque profānam
ēloquar. ēn urguēs (alium tibi, Bacche, furōrem
jūrāvī): similēs videō concurrere taurōs;
īdem ambōbus honōs ūnusque ab orīgine sanguis;
ardua conlātīs obnīxī cornua miscent
frontibus alternāque trucēs moriuntur in īrā.
tū pejor, tū cēde, nocēns quī sōlus avīta
grāmina commūnemque petis dēfendere montem.
ā miserī mōrum! bellāstis sanguine tantō
et saltum dux alter habet.' sīc fāta gelātīs
vultibus et Bacchō jam dēmigrante quiēvit.
at trepidus mōnstrō et variīs terrōribus impār
longaevī rēx vātis opem tenebrāsque sagācēs
Tīresiae, quī mōs incerta paventibus, aeger
cōnsulit. ille deōs nōn largā caede juvencum,
nōn alacrī pennā aut vērum salientibus extīs,
nec tripode implicitō numerīsque sequentibus astra,
tūrea nec suprā volitante altāria fūmō
tam penitus, dūrae quam Mortis līmite mānēs
ēlicitōs, patuisse refert; Lēthaeaque sacra
et mersum Ismēnī subter cōnfīnia pontō
miscentis parat ante ducem, circumque bidentum
vīsceribus lacerīs et odōrī sulphuris aurā
grāminibusque novīs et longō murmure pūrgat.
silva capāx aevī validāque incurva senectā,
aeternum intōnsae frondis, stat pervia nūllīs
sōlibus; haud illam brūmae minuēre, Notusve
jūs habet aut Geticā Boreās impāctus ab Ursā.
subter operta quiēs, vacuusque silentia servat
horror et exclūsae pallet male lūcis imāgō.
nec caret umbra deō: nemorī Lātōnia cultrīx
additur; hanc piceae cedrīque et rōbore in omnī
effictam sānctīs occultat silva tenebrīs.
hujus inaspectae lūcō strīdēre sagittae
nocturnīque canum gemitūs, ubi līmina patruī
effugit inque novae melior redit ōra Diānae;
aut ubi fessa jugīs, dulcēsque altissima somnōs
lūx movet, hīc lātē jaculīs circum undique fīxīs
effūsam pharetrā cervīcem excepta quiēscit.
extrā inmāne patent, tellūs Māvortia, campī;
fētus ager Cadmō, dūrus quī vōmere prīmō
post cōnsanguineās aciēs sulcōsque nocentēs
ausus humum versāre et putria sanguine prāta
ēruit; ingentēs īnfēlīx terra tumultūs
lūcis adhūc mediō sōlāque in nocte per umbrās
expīrat, nigrī cum vāna in proelia surgunt
terrigenae; fugit inceptō tremibundus ab arvō
agricola īnsānīque domum rediēre juvencī.
hīc senior vātēs (Stygiīs accommoda quippe
terra sacrīs, vīvōque placent sola pinguia tābō)
velleris obscūrī pecudēs armentaque sistī
ātra monet; quaecumque gregum pulcherrima cervīx
dūcitur; ingemuit Dircē maestusque Cithaerōn,
et nova clāmōsae stupuēre silentia vallēs.
tum fera caeruleīs intexit cornua sertīs
ipse manū tractāns, nōtaeque in līmite silvae
prīncipiō largōs noviēs tellūre cavātā
inclīnat Bacchī laticēs et mūnera vernī
lactis et Actaeōs imbrēs suādumque cruōrem
mānibus; aggeritur quantum bibit ārida tellūs.
trunca dehinc nemora advolvunt, maestusque sacerdōs
trēs Hecatae totidemque satīs Acheronte nefāstō
virginibus jubet esse focōs; tibi, rēctor Avernī,
quamquam īnfossus humō superat tamen agger in aurās
pīneus; hunc juxtā cumulō minor āra profundae
ērigitur Cererī; frontēs atque omne cupressus
intexit plōrāta latus. jamque ardua ferrō
signātī capita et frūgum lībāmine pūrō
in vulnus cecidēre gregēs; tunc innuba Mantō
exceptum paterīs praelībat sanguen, et omnēs
ter circum ācta pyrās sānctī dē mōre parentis
sēminecēs fibrās et adhūc spīrantia reddit
vīscera, nec rapidās cūnctātur frondibus ātrīs
subjectāre facēs. atque ipse sonantia flammīs
virgulta et trīstēs crepuisse ut sēnsit acervōs
Tīresiās (illī nam plūrimus ārdor anhēlat
ante genās impletque cavōs vapor igneus orbēs)
exclāmat (tremuēre rogī et vōx terruit ignem):
'Tartareae sēdēs et formīdābile rēgnum
Mortis inexplētae, tūque, ō saevissime frātrum,
cui servīre datī mānēs aeternaque sontum
supplicia atque īmī famulātur rēgia mundī,
solvite pulsantī loca mūta et ināne sevērae
Persephonēs vulgusque cavā sub nocte repostum
ēlicite, et plēnā redeat Styga portitor alnō.
ferte simul gressūs, nec simplex mānibus estō
in lūcem remeāre modus; tū sēpare coetū
Ēlysiōs, Persēi, piōs, virgāque potentī
nūbilus Arcas agat; contrā per crīmina fūnctīs,
quī plūrēs Erebō plūrēsque ē sanguine Cadmī,
angue ter excussō et flagrantī praevia taxō,
Tīsiphonē, dux pande diem, nec lūcis egentēs
Cerberus occursū capitum dētorqueat umbrās.'
dīxerat, et pariter senior Phoebēaque virgō
ērēxēre animōs; illī formīdine nūllā,
quippe in corde deus, sōlum timor obruit ingēns
Oedipodīonidēn, vātisque horrenda canentis
nunc umerōs nunc ille manūs et vellera prēnsat
ānxius inceptīsque velit dēsistere sacrīs.
quālis Gaetūlae stabulantem ad cōnfraga silvae
vēnātor longō mōtum clāmōre leōnem
expectat firmāns animum et sūdantia nīsū
tēla premēns; gelat ōra pavor gressūsque tremēscunt,
quis veniat quantusque, sed horrida signa frementis
accipit et caecā mētītur murmura cūrā.
atque hīc Tīresiās nōndum adventantibus umbrīs:
'testor,' ait, 'dīvae, quibus hunc saturāvimus ignem
laevaque convulsae dedimus carchēsia terrae,
jam nequeō tolerāre moram. cassusne sacerdōs
audior? an, rabidō jubeat sī Thessala cantū,
ībitis? et, Scythicīs quotiēns medicāta venēnīs
Colchis aget, trepidō pallēbunt Tartara mōtū?
nostrī cūra minor, sī nōn attollere bustīs
corpora nec plēnās antīquīs ossibus urnās
ēgerere et mixtōs caelīque Erebīque sub ūnum
fūnestāre deōs libet aut exsanguia ferrō
ōra sequī atque aegrās fūnctōrum carpere fibrās?
nē tenuēs annōs nūbemque hanc frontis opācae
spernite, nē, moneō: et nōbīs saevīre facultās.
scīmus enim et quidquid dīcī nōscīque timētis
et turbāre Hecatēn (nī tē, Thymbraee, verērer)
et triplicis mundī summum, quem scīre nefāstum.
illum sed taceō: prohibet tranquilla senectūs.
jamque ego vōs' avidē subicit Phoebēia Mantō:
'audīris, genitor, vulgusque exsangue propinquat.
panditur Ēlysium chaos, et tellūris opertae
dissilit umbra capāx, silvaeque et nigra patēscunt
flūmina: līventēs Acherōn ējectat harēnās,
fūmidus ātra vadīs Phlegethōn incendia volvit,
et Styx discrētīs interflua mānibus obstat.
ipsum pallentem soliō circumque ministrās
fūnestōrum operum Eumenidas Stygiaeque sevērōs
Jūnōnis thalamōs et torva cubīlia cernō.
in speculīs Mors ātra sedet dominōque silentēs
adnumerat populōs; major superinminet ōrdō.
arbiter hōs dūrā versat Gortȳnius urnā
vēra minīs poscēns adigitque exprōmere vītās
usque retrō et tandem poenārum lucra fatērī.
quid tibi mōnstra Erebī, Scyllās et ināne furentēs
Centaurōs solidōque intorta adamante Gigantum
vincula et angustam centēnī Aegaeonis umbram?'
'immō,' ait, 'ō nostrae regimen vīrēsque senectae,
nē vulgāta mihī. quis enim remeābile saxum
fallentēsque lacūs Tityonque alimenta volucrum
et cālīgantem longīs Ixīona gȳrīs
nesciat? ipse etiam, melior cum sanguis, opertās
īnspexī sēdēs, Hecatē dūcente, priusquam
obruit ōra deus tōtamque in pectora lūcem
dētulit. Argolicās magis hūc appelle precandō
Thēbānāsque animās; aliās āvertere gressūs
lacte quater sparsās maestōque excēdere lūcō,
nāta, jubē; tum quī vultūs habitūsque, quis ārdor
sanguinis adfūsī, gēns utra superbior adsit,
dīc agedum nostramque monē per singula noctem.'
jussa facit carmenque serit, quō dissipat umbrās,
quō reciet sparsās; quālis, sī crīmina dēmās,
Colchis et Aeaeō simulātrīx lītore Circē.
tunc hīs sacrificum dictīs adfāta parentem:
'prīmus sanguineō summittit inertia Cadmus
ōra lacū, juxtāque virum Cytherēia prōlēs
īnsequitur, geminusque bibit dē vertice serpēns.
terrigenae comitēs illōs, gēns Mārtia, cingunt,
quīs aevī mēnsūra diēs, manus omnis in armīs,
omnis et in capulō; prohibent obstantque ruuntque
spīrantum rabiē, nec trīstī incumbere fossae
cūra, sed alternum sitis exhaurīre cruōrem.
proxima nātārum manus est flētīque nepōtēs.
hīc orbam Autonoēn, et anhēlam cernimus Īnō
respectantem arcūs et ad ūbera dulce prementem
pignus, et oppositīs Semelēn ā ventre lacertīs.
Penthea jam frāctīs genetrīx Cadmēia thyrsīs
jamque remissa deō pectusque adoperta cruentum
īnsequitur plānctū; fugit ille per āvia Lēthēs
et Stygiōs super usque lacūs, ubi mītior illum
flet pater et lacerum compōnit corpus Echīōn.
trīstem nōsco Lycum dextramque in terga reflexum
Aeolidēn, umerō jactantem fūnus onustō.
necdum ille aut habitūs aut versae crīmina fōrmae
mūtat Aristaeō genitus: frōns aspera cornū,
tēla manū, reicitque canēs in vulnus hiantēs.
ecce autem magnā subit invidiōsa catervā
Tantalis et tumidō percēnset fūnera lūctū,
nīl dējecta malīs; juvat effūgisse deōrum
nūmina et īnsānae plūs jam permittere linguae.'
tālia dum patrī canit intemerāta sacerdōs,
illius ēlātīs tremefacta adsurgere vittīs
cānitiēs tenuisque impellī sanguine vultus.
nec jam firmantī baculō nec virgine fīdā
nītitur, ērēctusque solō, 'dēsiste canendō,
nāta,' ait, 'externae satis est mihi lūcis, inertēs
discēdunt nebulae, et vultum niger exuit āēr.
umbrīsne an superō dīmissus Apolline complet
spīritus? ēn videō quaecumque audīta. sed ecce
maerent Argolicī dējectō lūmine mānēs!
torvus Abās Proetusque nocēns mītisque Phorōneus
truncātusque Pelops et saevō pulvere sordēns
Oenomaus largīs ūmectant imbribus ōra.
auguror hinc Thēbīs bellī meliōra. quid autem
hī grege condēnsō (quantum arma et vulnera mōnstrant,
pugnācēs animae) nōbīs in sanguine multō
ōraque pectoraque et falsō clāmōre levātās
intendunt sine pāce manūs? rēx, fallor? an hī sunt
quīnquāgintā illī? cernis Cthoniumque Chrominque
Phēgeaque et nostrā praesignem Maeona laurō.
nē saevīte, ducēs, nihil hīc mortālibus ausum,
crēdite, cōnsiliīs: hōs ferrea nēverat annōs
Ātropos. exīstis cāsūs: bella horrida nōbīs,
atque iterum Tȳdeus.' dīcit, vittāque ligātīs
frondibus īnstantēs abigit mōnstratque cruōrem.
stābat inops comitum Cōcȳtī in lītore maestō
Lāius, inmītī quem jam deus āles Avernō
reddiderat, dīrumque tuēns oblīqua nepōtem
(nōscit enim vultū) nōn ille aut sanguinis haustūs,
cētera ceu plēbēs, aliumve accēdit ad imbrem,
inmortāle odium spīrāns. sed prōlicit ultrō
Āonius vātēs: 'Tyriae dux inclute Thēbēs,
cujus ab interitū nōn ūlla Amphīonis arcēs
vīdit amīca diēs, ō jam satis ulte cruentum
exitium, et multum plācāta minōribus umbra,
quō miserande fugis? jacet ille in fūnere longō,
quem fremis, et jūnctae sentit cōnfīnia mortis,
obsitus exhaustōs paedōre et sanguine vultūs
ējectusque diē: sors lētō dūrior omnī,
crēde mihī! quaenam inmeritum vītāre nepōtem
causa tibī? cōnfer vultum et satiāre litantī
sanguine ventūrāsque vicēs et fūnera bellī
pande, vel īnfēnsus vel rēs miserāte tuōrum.
tunc ego et optātā vetitam trānsmittere Lēthēn
puppe dabō placidumque piā tellūre repōnam
et Stygiīs mandābo deīs.' mulcētur honōris
mūneribus tingitque genās, dein tālia reddit:
'cūr tibi versantī mānēs, aequaeve sacerdōs,
lēctus ego auguriō tantīsque potissimus umbrīs,
quī ventūra loquar? satis est meminisse priōrum.
nostrane praeclārī (pudeat) cōnsulta nepōtēs
poscitis? illum, illum sacrīs adhibēte nefāstīs,
quī laetō fodit ēnse patrem, quī sēmet in ortūs
vertit et indignae regerit sua pignora mātrī.
et nunc ille deōs Furiārumque ātra fatīgat
concilia et nostrōs rogat haec in proelia mānēs.
quodsī adeō placuī dēflenda in tempora vātēs,
dīcam equidem, quō mē Lachesis, quō torva Megaera
usque sinunt: bellum, innumerō venit undique bellum
agmine, Lernaeōsque trahit fātālis alumnōs
Grādīvus stimulīs; hōs terrae mōnstra deumque
tēla manent pulchrīque obitūs et ab igne suprēmō
sontēs lēge morae. certa est victōria Thēbīs,
nē trepidā, nec rēgna ferōx germānus habēbit
sed Furiae; geminumque nefās miserōsque per ēnsēs
(ei mihi!) crūdēlis vincit pater.' haec ubi fātus
lābitur et flexā dubiōs ambāge relinquit.
intereā gelidam Nemeēn et cōnscia laudis
Herculeae dūmēta vagā legiōne tenēbant
Īnachidae; jam Sīdoniās āvertere praedās,
sternere, ferre domōs ārdent īnstantque. quis īrās
flexerit, unde morae, medius quis euntibus error,
Phoebe, docē: nōs rāra manent exōrdia fāmae.
marcidus ēdomitō bellum referēbat ab Haemō
Līber; ibi armiferōs geminae jam sīdera brūmae
orgia ferre Getās cānumque virēscere dorsō
Othryn et Īcariā Rhodopēn adsuēverat umbrā,
et jam pampineōs māterna ad moenia currūs
prōmovet; effrēnae dextrā laevāque sequuntur
lynces, et ūda merō lambunt retinācula tigrēs.
post exultantēs spolia armentālia portant
sēminecēsque lupōs scissāsque Mimallones ursās.
nec comitātus iners: sunt illīc Īra Furorque
et Metus et Virtūs et numquam sōbrius Ārdor
succiduīque gradūs et castra simillima rēgī.
isque ubi pulvereā Nemeēn effervere nūbe
cōnspicit et sōlem radiīs ignēscere ferrī,
necdum compositās bellī in certāmina Thēbās,
concussus vīsīs, quamquam ōre et pectore marcet,
aeraque tympanaque et biforem reticēre tumultum
imperat, attonitās quī circum plūrimus aurēs,
atque ita: 'mē globus iste meamque exscindere gentem
apparat; ex longō recalet furor; hoc mihi saevum
Argos et indomitae bellum ciet īra novercae.
usque adeōne parum cinerī data māter inīquō
nātālēsque rogī quaeque ipse micantia sēnsī
fulgura? rēliquiās etiam fūsaeque sepulcrum
paelicis et residem ferrō petit impia Thēbēn.
nectam fraude morās; illum, illum tendite campum,
tendite, iō comitēs.' Hyrcānae ad signa jugālēs
intumuēre jubās, dictō prius astitit arvīs.
tempus erat mediī cum sōlem in culmina mundī
tollit anhēla diēs, ubi tardus hiantibus arvīs
stat vapor atque omnēs admittunt aethera lūcī.
undārum vocat ille deās mediusque silentum
incipit: 'agrestēs, fluviōrum nūmina, Nymphae,
et nostrī pars magna gregis, perferte labōrem
quem damus. Argolicōs paulum mihi fontibus amnēs
stāgnaque et errantēs obdūcite pulvere rīvōs.
praecipuam Nemeēn, quā nostra in moenia bellīs
nunc iter, ex altō fugiat liquor; adjuvat ipse
Phoebus adhūc summō, cesset nī vestra voluntās,
līmite; vim coeptīs indulgent astra, meaeque
aestifer Ērigonēs spūmat canis. īte volentēs,
īte in operta solī; post vōs ego gurgite plēnō
ēliciam, et quae dōna meīs amplissima sacrīs
vester habēbit honōs, nocturnaque fūrta licentum
cornipedum et cupidās Faunōrum arcēbo rapīnās.'
dīxerat; ast illīs tenuior percurrere vīsus
ōra situs, viridisque comīs exhorruit ūmor.
prōtinus Īnachiōs haurit sitis ignea campōs:
diffūgēre undae, squālent fontēsque lacūsque,
et cava ferventī dūrēscunt flūmina līmō.
aegra solō maciēs, tenerīque in orīgine culmī
inclīnāta seges, dēceptum margine rīpae
stat pecus, atque amnēs quaerunt armenta natātōs.
sīc ubi sē magnīs refluus suppressit in antrīs
Nīlus et Ēōae liquentia pābula brūmae
ōre premit, fūmant dēsertae gurgite vallēs
et patris undōsī sonitūs expectat hiulca
Aegyptos, dōnec Phariīs alimenta rogātus
dōnet agrīs magnumque indūcat messibus annum.
āret Lerna nocēns, āret Lyrcēus et ingēns
Īnachus advolvēnsque natantia saxa Charadrus
et numquam in rīpīs audāx Erasīnus et aequus
flūctibus Asteriōn, ille alta per āvia nōtus
audīrī et longē pāstōrum rumpere somnōs.
[sīc Hyperīoniōs cum lūx effrēna per orbem
rapta ruit Phaethontis equōs, magnumque labōrem
discordēs gemuēre polī, dum pontus et arva
stēllārumque ruunt crīnēs, nōn amnibus undae,
nōn lūcīs mānsēre comae, sed multus ubīque
ignis, ubīque facēs et longā flūminis īnstar
indiget Aegaeōn dēceptus imāgine rīpae.]
ūna tamen tacitās, sed jussū nūminis, undās,
haec quoque, sēcrētā nūtrit Langīa sub umbrā.
nōndum illī raptus dederat lacrimābile nōmen
Archemorus, nec fāma deae; tamen āvia servat
et nemus et fluvium; manet ingēns glōria nympham,
cum trīstem Hypsipylēn ducibus sūdātus Achaeīs
lūdus et ātra sacrum recolet trietēris Opheltēn.
ergo nec ārdentēs clipeōs vectāre nec artōs
thōrācum nexūs (tantum sitis horrida torret)
sufficiunt; nōn ōra modo angustīsque perustī
faucibus, interior sed vīs quatit: aspera pulsū
corda, gelant vēnae et siccīs cruor aeger adhaeret
vīsceribus; tunc sōle putris, tunc pulvere tellūs
exhālat calidam nūbem. nōn spūmeus imber
mānat equum: siccīs inlīdunt ōra lupātīs,
ōra catēnātās procul exsertantia linguās;
nec lēgem dominōsve patī, sed perfurit arvīs
flammātum pecus. hūc illūc impellit Adrastus
explōrātōrēs, sī stāgna Licȳmnia restent,
sī quis Amȳmōnēs superet liquor: omnia caecīs
ignibus hausta sedent, nec spēs ūmentis Olympī,
ceu flāvam Libyēn dēsertaque pulveris Āfrī
conlūstrent nūllāque umbrātam nūbe Syēnēn.
tandem inter silvās (sīc Euhius ipse parārat)
errantēs subitam pulchrō in maerōre tuentur
Hypsipylēn; illī quamvīs et ad ūbera Opheltēs
nōn suus, Īnachiī prōlēs īnfausta Lycūrgī,
dēpendet (neglēcta comam nec dīves amictū),
rēgālēs tamen ōre notae, nec mersus acerbīs
extat honōs. tunc haec adeō stupefactus Adrastus:
'dīva potēns nemorum (nam tē vultusque pudorque
mortālī dē stirpe negant), quae laeta sub istō
igne polī nōn quaeris aquās, succurre propinquīs
gentibus; Arquitenēns seu tē Lātōnia castō
dē grege trānsmīsit thalamīs, seu lāpsus ab astrīs
nōn humilis fēcundat amor (neque enim ipse deōrum
arbiter Argolidum thalamīs novus), aspice maesta
agmina. nōs ferrō meritās exscindere Thēbās
mēns tulit, imbellī sed nunc sitis aspera fātō
summittitque animōs et inertia rōbora carpit.
dā fessīs in rēbus opem, seu turbidus amnis,
seu tibi foeda palūs, nihil hāc in sorte pudendum,
nīl humile est; tū nunc Ventīs pluviōque rogāris
prō Jove, tū refugās vīrēs et pectora bellīs
exanimāta replē: sīc hoc tibi sīdere dextrō
crēscat onus. tantum reducēs det flectere gressūs
Juppiter, ō quantā bellī dōnābere praedā!
Dircaeos tibi, dīva, gregēs numerumque rependam
sanguinis et magnā lūcus signābitur ārā.'
dīxit, et ōrantis media inter anhēlitus ārdēns
verba rapit, cursūque animae labat ārida lingua;
īdem omnēs pallorque virōs flātusque solūtī
ōris habet. reddit dēmissō Lemnia vultū:
'dīva quidem vōbīs, etsī caelestis orīgō est,
unde ego? mortālēs utinam haud trānsgressa fuissem
lūctibus! altrīcem mandātī cernitis orbam
pignoris; at nostrīs an quis sinus, ūberaque ūlla,
scit deus; et nōbīs rēgnum tamen et pater ingēns
sed quid ego haec, fessōsque optātīs dēmoror undīs?
mēcum age nunc, sī forte vadō Langīa perennēs
servat aquās; solet et rabidī sub līmite Cancrī
semper, et Īcariī quamvīs juba fulguret astrī,
īre tamen.' simul haerentem, nē tarda Pelasgīs
dux foret, ā! miserum vīcīnō caespite alumnum
(sīc Parcae voluēre) locat pōnīque negantis
flōribus aggestīs et amīcō murmure dulcēs
sōlātur lacrimās: quālis Berecyntia māter,
dum parvum circā jubet exultāre Tonantem
Cūrētas trepidōs; illī certantia plaudunt
orgia, sed magnīs resonat vāgītibus Īdē.
at puer in gremiō vernae tellūris et altō
grāmine nunc facilēs sternit prōcursibus herbās
in vultum nītēns, cāram modo lactis egēnō
nūtrīcem clangōre ciēns iterumque renīdēns
et tenerīs meditāns verba inluctantia labrīs
mīrātur nemorum strepitūs aut obvia carpit
aut patulō trahit ōre diem nemorīque malōrum
īnscius et vītae multum sēcūrus inerrat.
sīc tener Odrysiā Māvors nive, sīc puer āles
vertice Maenaliō, tālis per lītora reptāns
improbus Ortygiae latus inclīnābat Apollō.
illī per dūmōs et opāca virentibus umbrīs
dēvia: pars cingunt, pars artā plēbe sequuntur
praecelerantque ducem. medium subit illa per agmen
nōn humilī festīna modō; jamque amne propinquō
rauca sonat vallis, saxōsumque impulit aurēs
murmur: ibi exsultāns conclāmat ab agmine prīmus,
sīcut erat levibus tollēns vēxilla maniplīs,
Argus, 'aquae?' longusque virum super ōra cucurrit
clāmor, 'aquae!' sīc Ambraciī per lītora pontī
nauticus in rēmīs juvenum mōnstrante magistrō
fit sonus inque vicem contrā percussa reclāmat
terra, salūtātus cum Leucada pandit Apollō.
incubuēre vadīs passim discrīmine nūllō
turba simul prīmīque, nequit sēcernere mixtōs
aequa sitis, frēnāta suīs in curribus intrant
armenta, et plēnī dominīs armīsque feruntur
quadripedēs; hōs turbo rapāx, hōs lūbrica fallunt
saxa, nec implicitōs fluviō reverentia rēgēs
prōterere aut mersisse vadō clāmantis amīcī
ōra. fremunt undae, longusque ā fontibus amnis
dīripitur; modo lēne virēns et gurgite pūrō
perspicuus, nunc sordet aquīs ēgestus ab īmīs
alveus; inde torī rīpārum et prōruta turbant
grāmina; jam crassus caenōque et pulvere torrēns,
quamquam explēta sitis, bibitur tamen. agmina bellō
dēcertāre putēs jūstumque in gurgite Mārtem
perfurere aut captam tollī victōribus urbem.
atque aliquis rēgum mediō circumfluus amnī:
'silvārum, Nemeā, longē rēgīna virentum,
lēcta Jovis sēdēs, quam tū nōn Herculis āctīs
dūra magis, rabidī cum colla comantia mōnstrī
angeret et tumidōs animam angustāret in artūs!
hāc saevisse tenus populōrum in coepta tuōrum
sufficiat; tūque ō cūnctīs īnsuēte domārī
sōlibus, aeternae largītor corniger undae,
laetus eās, quācumque domō gelida ōra resolvis
inmortāle tumēns; neque enim tibi cāna repostās
brūma nivēs raptāsque aliō dē fonte refundit
arcus aquās gravidīve indulgent nūbila Caurī,
sed tuus et nūllī ruis expugnābilis astrō.
tē nec Apollineus Lādōn nec Xanthus uterque
Sperchēosque minās Centaurēusque Lycormās
praestiterint; tū pāce mihī, tū nūbe sub ipsā
armōrum fēstāsque super celebrābere mēnsās
(ā Jove prīmus honōs), bellīs modo laetus ovantēs
accipiās fessīsque libēns iterum hospita pandās
flūmina dēfēnsāsque velīs agnōscere turmās.'