Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Letter 1§ 1 Letter 2§ 2 Letter 3§ 3 Letter 4§ 4 Letter 5§ 5 Letter 6§ 6 Letter 7§ 7 Letter 8§ 8 Letter 9§ 9 Letter 10§ 10 Letter 11§ 11 Letter 12§ 12 Letter 13§ 13 Letter 14§ 14 Letter 15§ 15 Letter 16§ 16 Letter 17§ 17 Letter 18§ 18 Letter 19§ 19 Letter 20§ 20 Letter 21§ 21 Letter 22§ 22 Letter 23§ 23 Letter 24§ 24 Letter 25§ 25 Letter 26§ 26 Letter 27§ 27 Letter 28§ 28 Letter 29§ 29 Letter 30§ 30 Letter 31§ 31 Letter 32§ 32 Letter 33§ 33 Letter 34§ 34 Letter 35§ 35 Letter 36§ 36 Letter 37§ 37 Letter 38§ 38 Letter 39§ 39 Letter 40§ 40 Letter 41§ 41 Letter 42§ 42 Letter 43§ 43 Letter 44§ 44 Letter 45§ 45 Letter 46§ 46 Letter 47§ 47 Letter 48§ 48 Letter 49§ 49 Letter 50§ 50 Letter 51§ 51 Letter 52§ 52 Letter 53§ 53 Letter 54§ 54 Letter 55§ 55 Letter 56§ 56 Letter 57§ 57 Letter 58§ 58 Letter 59§ 59 Letter 60§ 60 Letter 61§ 61 Letter 62§ 62 Letter 63§ 63 Letter 64§ 64 Letter 65§ 65 Letter 66§ 66 Letter 67§ 67 Letter 68§ 68 Letter 69§ 69 Letter 70§ 70 Letter 71§ 71 Letter 72§ 72 Letter 73§ 73 Letter 74§ 74 Letter 75§ 75 Letter 76§ 76 Letter 77§ 77 Letter 78§ 78 Letter 79§ 79 Letter 80§ 80 Letter 81§ 81 Letter 82§ 82 Letter 83§ 83 Letter 84§ 84 Letter 85§ 85 Letter 86§ 86 Letter 87§ 87 Letter 88§ 88 Letter 89§ 89 Letter 90§ 90 Letter 91§ 91 Letter 92§ 92 Letter 93§ 93 Letter 94§ 94 Letter 95§ 95 Letter 96§ 96 Letter 97§ 97 Letter 98§ 98 Letter 99§ 99 Letter 100§ 100 Letter 101§ 101 Letter 102§ 102 Letter 103§ 103 Letter 104§ 104 Letter 105§ 105 Letter 106§ 106 Letter 107§ 107 Letter 108§ 108 Letter 109§ 109 Letter 110§ 110 Letter 111§ 111 Letter 112§ 112 Letter 113§ 113 Letter 114§ 114 Letter 115§ 115 Letter 116§ 116 Letter 117§ 117 Letter 118§ 118 Letter 119§ 119 Letter 120§ 120 Letter 121§ 121 Letter 122§ 122 Letter 123§ 123 Letter 124§ 124
Seneca, Lucius Annaeus · Ad Lucilium Epistulae Morales

Letter 50

Text kindly provided by Perseus

Seneca Lucilio suo salutem

Epistulam tuam accepi post multos menses quam miseras. Supervacuum itaque putavi ab eo, qui adferebat, quid ageres quaerere. Valde enim bonae memoriae est, si meminit! Et tamen spero te sic iam vivere, ut ubicumque eris, sciam quid agas. Quid enim aliud agis quam ut meliorem te ipse cottidie facias, ut aliquid ex erroribus ponas, ut intellegas tua vitia esse, quae putas rerum? Quaedam enim locis et temporibus adscribimus. At illa, quocumque transierimus, secutura sunt.

Harpasten, uxoris meae fatuam, scis hereditarium onus in domo mea remansisse. Ipse enim aversissimus[1] ab istis prodigiis sum; si quando fatuo delectari volo, non est mihi longe quaerendus; me rideo. Haec fatua subito desiit videre. Incredibilem rem tibi narro, sed veram: nescit esse se caecam. Subinde paedagogum suum rogat ut migret. Ait domum tenebricosam esse.

Hoc quod in illa ridemus, omnibus nobis accidere liqueat tibi; nemo se avarum esse intellegit, nemo cupidum. Caeci tamen ducem quaerunt, nos sine duce erramus et dicimus: “Non ego ambitiosus sum, sed nemo aliter Romae potest vivere. Non ego sumptuosus sum, sed urbs ipsa magnas inpensas exigit Non est meum vitium, quod iracundus sum, quod nondum constitui certum genus vitae; adulescentia haec facit.”

Quid nos decipimus? Non est extrinsecus malum nostrum; intra nos est, in visceribus ipsis sedet, et ideo difficulter ad sanitatem pervenimus, quia nos aegrotare nescimus.

Si curari coeperimus, quando tot morborum tantas vires[2] discutiemus? Nunc vero ne[3] quaerimus quidem medicum, qui minus negotii haberet, si adhiberetur ad recens vitium. Sequerentur teneri et rudes animi recta monstrantem.

Nemo difficulter ad naturam reducitur, nisi qui ab illa defecit. Erubescimus discere bonam mentem; at mehercules, si turpe est magistrum huius rei quaerere, illud desperandum est, posse nobis casu tantum bonum induere.

Laborandum est, et ut verum dicam, ne labor quidem magnus est, si modo, ut dixi, ante animum nostrum formare incipimus et recorrigere, quam indurescat pravitas eius. Sed nec indurata despero.

Nihil est, quod non expugnet pertinax opera et intenta ac diligens cura; robora in rectum quamvis flexa revocabis. Curvatas trabes calor explicat et aliter natae in id finguntur, quod usus noster exigit; quanto facilius animus accipit formam, flexibilis et omni umore obsequentior. Quid enim est aliud animus quam quodam modo se habens spiritus? Vides autem tanto spiritum esse faciliorem omni alia materia, quanto tenuior est.

Illud, mi Lucili, non est quod te inpediat, quo minus de nobis bene speres, quod malitia nos iam tenet, quod diu in possessione nostri est; ad neminem ante bona mens venit quam mala. Omnes praeoccupati sumus. Virtutes discere vitia dediscere est.

Eo[4] maiore animo ad emendationem nostri debemus accedere, quod semel traditi nobis boni perpetua possessio est; non dediscitur virtus. Contraria enim male[5] in alieno haerent, ideo depelli et exturbari possunt; fideliter sedent, quae in locum suum veniunt. Virtus secundum naturam est, vitia inimica et infesta sunt.

Sed quemadmodum virtutes receptae exire non possunt facilisque earum tutela est, ita initium ad illas eundi arduum, quia hoc proprium[6] inbecillae mentis atque aegrae est, formidare inexperta. Itaque cogenda est, ut incipiat; deinde non est acerba medicina. Protinus enim delectat, dum sanat. Aliorum remediorum post sanitatem voluptas est, philosophia pariter et salutaris et dulcis est. Vale.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation