Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Letter 1§ 1 Letter 2§ 2 Letter 3§ 3 Letter 4§ 4 Letter 5§ 5 Letter 6§ 6 Letter 7§ 7 Letter 8§ 8 Letter 9§ 9 Letter 10§ 10 Letter 11§ 11 Letter 12§ 12 Letter 13§ 13 Letter 14§ 14 Letter 15§ 15 Letter 16§ 16 Letter 17§ 17 Letter 18§ 18 Letter 19§ 19 Letter 20§ 20 Letter 21§ 21 Letter 22§ 22 Letter 23§ 23 Letter 24§ 24 Letter 25§ 25 Letter 26§ 26 Letter 27§ 27 Letter 28§ 28 Letter 29§ 29 Letter 30§ 30 Letter 31§ 31 Letter 32§ 32 Letter 33§ 33 Letter 34§ 34 Letter 35§ 35 Letter 36§ 36 Letter 37§ 37 Letter 38§ 38 Letter 39§ 39 Letter 40§ 40 Letter 41§ 41 Letter 42§ 42 Letter 43§ 43 Letter 44§ 44 Letter 45§ 45 Letter 46§ 46 Letter 47§ 47 Letter 48§ 48 Letter 49§ 49 Letter 50§ 50 Letter 51§ 51 Letter 52§ 52 Letter 53§ 53 Letter 54§ 54 Letter 55§ 55 Letter 56§ 56 Letter 57§ 57 Letter 58§ 58 Letter 59§ 59 Letter 60§ 60 Letter 61§ 61 Letter 62§ 62 Letter 63§ 63 Letter 64§ 64 Letter 65§ 65 Letter 66§ 66 Letter 67§ 67 Letter 68§ 68 Letter 69§ 69 Letter 70§ 70 Letter 71§ 71 Letter 72§ 72 Letter 73§ 73 Letter 74§ 74 Letter 75§ 75 Letter 76§ 76 Letter 77§ 77 Letter 78§ 78 Letter 79§ 79 Letter 80§ 80 Letter 81§ 81 Letter 82§ 82 Letter 83§ 83 Letter 84§ 84 Letter 85§ 85 Letter 86§ 86 Letter 87§ 87 Letter 88§ 88 Letter 89§ 89 Letter 90§ 90 Letter 91§ 91 Letter 92§ 92 Letter 93§ 93 Letter 94§ 94 Letter 95§ 95 Letter 96§ 96 Letter 97§ 97 Letter 98§ 98 Letter 99§ 99 Letter 100§ 100 Letter 101§ 101 Letter 102§ 102 Letter 103§ 103 Letter 104§ 104 Letter 105§ 105 Letter 106§ 106 Letter 107§ 107 Letter 108§ 108 Letter 109§ 109 Letter 110§ 110 Letter 111§ 111 Letter 112§ 112 Letter 113§ 113 Letter 114§ 114 Letter 115§ 115 Letter 116§ 116 Letter 117§ 117 Letter 118§ 118 Letter 119§ 119 Letter 120§ 120 Letter 121§ 121 Letter 122§ 122 Letter 123§ 123 Letter 124§ 124
Seneca, Lucius Annaeus · Ad Lucilium Epistulae Morales

Letter 36

Text kindly provided by Perseus

Seneca Lucilio suo salutem

Amicum tuum hortare, ut istos magno animo contemnat, qui illum obiurgant, quod umbram et otium petierit, quod dignitatem suam destituerit, et cum plus consequi posset, praetulerit quietem omnibus; quam utiliter suum negotium gesserit, cotidie illis ostentet.[1] Hi, quibus invidetur, non desinent transire; alii elidentur, alii cadent. Res est inquieta felicitas; ipsa se exagitat. Movet cerebrum non uno genere; alios in aliud irritat, hos in potentiam, illos in luxuriam. Hos inflat, illos mollit et totos resolvit.

“At bene aliquis illam fert.” Sic, quomodo vinum. Itaque non est quod tibi isti persuadeant cum esse felicem, qui a[2] multis obsidetur; sic ad illum, quemadmodum ad lacum concurritur, quem exhauriunt et turbant. “Nugatorium et inertem vocant.” Scis quosdam perverse loqui et significare contraria.

Felicem vocabant; quid ergo? Erat? Ne illud quidem curo, quod quibusdam nimis horridi animi videtur et tetrici. Ariston aiebat malle se adulescentem tristem quam hilarem et amabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum et asperum visum est; non pati aetatem, quod in dolio placuit. Sine eum tristem appellent et inimicum processibus suis; bene se dabit in vetustate ipsa[3] tristitia, perseveret modo colere virtutem, perbibere liberalia studia, non illa, quibus perfundi satis est, sed haec, quibus tingendus est animus.

Hoc est discendi tempus. “Quid ergo? Aliquod est, quo non sit discendum?” Minime. Sed quemadmodum omnibus annis studere honestum est, ita non omnibus institui. Turpis et ridicula res est elementarius senex; iuveni parandum, seni utendum est. Facies ergo rem utilissimam tibi, si illum quam optimum feceris; haec aiunt beneficia esse expetenda tribuendaque, non dubie primae sortis, quae tam dare prodest quam accipere.

Denique nihil illi iam liberi est; spopondit. Minus autem turpe est creditori quam spei bonae decoquere. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotianti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi.

In mores fortuna ius non habet. Hos disponat, ut quam tranquillissimus ille animus ad perfectum veniat, qui nec ablatum sibi quicquam sentit nec adiectum, sed in eodem habitu est, quomodocumque res cedunt. Cui sive adgeruntur vulgaria bona, supra res suas eminet, sive aliquid ex istis vel omnia casus excussit, minor non fit.

Si in Parthia natus esset, arcum infans statim tenderet; si in Germania, protinus puer tenerum hastile vibraret; si avorum nostrorum temporibus fuisset, equitare et hostem comminus percutere didicisset. Haec singulis disciplina gentis suae suadet atque imperat.

Quid ergo huic meditandum est? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo dubitat; nec enim opus esset in id comparari et acui, in quod instinctu quodam voluntario iremus, sicut feruntur omnes ad conservationem sui.

Nemo discit, ut si necesse fuerit, aequo animo in rosa iaceat, sed in hoc duratur, ut tormentis non summittat fidem, ut si necesse fuerit, stans etiam aliquando saucius pro vallo pervigilet et ne pilo quidem incumbat, quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum reclinatis.

Mors nullum habet incommodum; esse enim debet aliquid,[4] cuius sit incommodum.

Quod si tanta cupiditas te longioris aevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam, ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret.

Sed postea diligentius docebo omnia, quae videntur perire, mutari. Aequo animo debet rediturus exire. Observa orbem rerum in se remeantium; videbis nihil in hoc mundo extingui, sed vicibus descendere ac surgere. Aestas abît, sed alter illam annus adducet; hiemps cecidit,[5] referent illam sui menses; solem nox obruit, sed ipsam statim dies abiget. Stellarum iste discursus quicquid praeterît repetit; pars caeli levatur assidue, pars mergitur.

Denique finem faciam, si hoc unum adiecero, nec infantes nec[6] pueros nec mente lapsos timere mortem et esse turpissimum, si eam securitatem nobis ratio non praestat, ad quam stultitia perducit. Vale.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation