Lesbonicvs
Minus quíndecim dies sunt, quom pro hisce aedibus
minas quadraginta accepisti a Callicle.
estne hoc quod dico, Stasime?
Stasimvs
Quom considero,
meminisse videor fieri.
Lesbonicvs
Quid factumst eo?
Stasimvs
Comessum, expotum; exussum: elotum in balineis,
piscator, pistor apstulit, lanii, coqui,
holitores, myropolae, aucupes: confit cito;
non hercle minus divorse distrahitur cito,
quam si tu obicias formicis papaverem.
Lesbonicvs
Minus hercle in istis rebus sumptumst sex minis.
Stasimvs
Quid quod dedisti scortis?
Lesbonicvs
Ibidem una traho.
Stasimvs
Quid quod égo defrudavi?
Lesbonicvs
Em, istaec ratio maxumast.
Stasimvs
Non tibi illud apparere, si sumas, potest;
nisi tu immortale rere esse argentum tibi.
Philto
Sero atque stulte, prius quod cautum oportuit,
postquam comedit rem, post rationem putat.
Lesbonicvs
Nequaquam argenti ratio comparet tamen.
Stasimvs
Ratio quidem hercle apparet: argentum οἴχεται.
minas quadraginta accepisti a Callicle,
et ille aédis mancipio abs te accepit?
Lesbonicvs
Admodum.
Philto
Pol opino adfinis noster aedis vendidit;
pater quom peregre veniet, in portast locus,
nisi forte in ventrem filio conrepserit.
Stasimvs
Trapezítae mille drachumarúm Olympico,
quas de ratione dehibuisti, redditae?
Lesbonicvs
Nempe quás spopondi.
Stasimvs
Immó “quas dependi” inquito
[†qua sponsione pronuper tu exactus es]
pro illo adulescente, quem tu esse aibas divitem.
Lesbonicvs
Factum.
Stasimvs
Vt quidem illud perierit.
Lesbonicvs
Factum id quoque est.
nam nunc eum vidi miserum et me eius miseritumst.
Stasimvs
Miseret te aliorum, tui nec miseret nec pudet.
Philto
Tempust adeundi.
Lesbonicvs
Éstne hic Philto qui advenit?
is herclest ipsus.
Stasimvs
Edepol né ego istum velim
meum fíeri servom cum suo peculio.
Philto
Erum atque servom plurumum Philto iubet
salvere, Lesbonicum et Stasimum.
Lesbonicvs
Di duint
tibi, Philto, quaequomque optes. quid agit filius?
Philto
Bene volt tibi.
Lesbonicvs
Edepol mutuom mecum facit.
Stasimvs
Nequam illud verbumst “bene volt”, nisi qui bene facit.
ego quoque volo esse liber: nequiquam volo;
hic postulet frugi esse: nugas postulet.
Philto
Meus gnátus me ad te misit, inter te atque nos
adfinitatem ut conciliarem et gratiam.
tuam vólt sororem ducere uxorem; et mihi
sententia eademst et volo.
Lesbonicvs
Hau nosco tuom:
bonis tuis rebus meas res inrides malas.
Philto
Homo ego sum, homo tu es: ita me amabit Iuppiter,
neque te derisum advenio neque dignum puto.
verum hoc quod dixi: meus me oravit filius,
ut tuam sororem poscerem uxorem sibi.
Lesbonicvs
Mearúm me rerum novisse aequomst ordinem.
cum vostra nostra non est aequa factio.
adfinitatem vobis aliam quaerite.
Stasimvs
Satin tu es sanus mentis aut animi tui,
qui condicionem hanc repudies? nam illum tibi
ferentárium esse amicum inventum intellego.
Lesbonicvs
Abin hínc dierecte?
Stasimvs
Si hercle ire occipiam, votes.
Lesbonicvs
Nisi quid me aliud vis, Philto, respondi tibi.
Philto
Benigniorem, Lesbonice, te mihi,
quam nunc experior esse, confido fore;
nam et stulte facere et stulte fabularier,
utrumque, Lesbonice, in aetate hau bonumst.
Stasimvs
Verum hercle hic dicit.
Lesbonicvs
Oculum ego ecfodiam tibi,
si verbum addideris.
Stasimvs
Hercle qui dicam tamen;
nam si sic non licebit, luscus dixero.
Philto
Ita tu nunc dicis, non esse aequiperabiles
vostras cum nostris factiones atque opes?
Lesbonicvs
Dico.
Philto
Quid? nunc si in aedem ad cenam veneris
atque ibi opulentus tibi par forte obvenerit
(adposita cena sit, popularem quam vocant),
si illi congestae sint epulae a cluentibus:
si quid tibi placeat quod illi congestum siet,
edisne an incenatus cum opulento accubes?
Lesbonicvs
Edim, nisi si ille votet.
Stasimvs
At pol ego etsi votet
edim, atque ambabus malis expletis vorem,
et quod illi placeat praeripiam potissimum,
neque illí concedam quicquam de vita mea.
verecundari neminem ápud mensam decet,
nam ibi de divinis atque humanis cernitur.
Philto
Rem fabulare.
Stasimvs
Non tibi dicam dolo:
decedam ego illi de via, de semita,
de honore populi; verum quod ad ventrem attinet,
non hercle hoc longe, nisi me pugnis vicerit.
cena hac annona est sine sacris hereditas.
Philto
Semper tu hoc facito, Lesbonice, cogites,
id optumum esse, tute uti sis optumus;
si id nequeas, saltem ut optumis sis proxumus.
nunc condicionem hanc, quam ego fero et quam abs te peto,
dare atque accipere, Lesbonice, te volo.
di divites sunt, deos decent opulentiae
et factiones, verum nos homunculi,
satillum animai qui quom extemplo emisimus,
aequo mendicus atque ille opulentissimus
censetur censu ad Acheruntem mortuos.
Stasimvs
Mirum quin tu illo tecum divitias feras.
ubi mortuos sis, ita sis ut nomen cluet.
Philto
Nunc ut scias hic factiones atque opes
non esse neque nos tuam neglegere gratiam,
sine dote posco tuam sororem filio.
quae res bene vortat—habeon pactam? quid taces?
Stasimvs
Pro di immortales, condicionem quoius modi.
Philto
Quin fabulare “di bene vortant, spondeo”?
Stasimvs
Eheú ubi usus nil erat dícto, spondeo
dicebat; nunc hic, quom opus est, non quit dicere.
Lesbonicvs
Quom adfinitate vostra me arbitramini
dignum, habeo vobis, Philto, magnam gratiam.
sed si haec res graviter cecidit stultitia mea,
Philto, est ager sub urbe hic nobis: eum dabo
dotem sorori; nam is de divitiis meis
solus superfit praeter vitam relicuos.
Philto
Profecto dotem nil moror.
Lesbonicvs
Certumst dare.
Stasimvs
Nostramne, ere, vis nutricem, quae nos educat,
abalienare a nobis? cave sis feceris.
quid edemus nosmet postea?
Lesbonicvs
Etiam tu taces?
tibi ego rationem reddam?
Stasimvs
Plane periimus,
nisi quid ego comminiscor. Philto, te volo.
Philto
Si quid vis, Stasime.
Stasimvs
Huc cóncede aliquantum.
Philto
Licet.
Stasimvs
Arcano tibi ego hoc dico, ne ille ex te sciat
neve alius quisquam.
Philto
Crede audacter quidlubet.
Stasimvs
Per deos atque homines dico, ne tu illunc agrum
tuom síris umquam fieri neque gnati tui.
ei rei argumenta dicam.
Philto
Audire edepol lubet.
Stasimvs
Primum omnium olim terra cum proscinditur,
in quinto quoque sulco moriuntur boves.
Philto
Apage, Acheruntis ostium in vostrost agro.
Stasimvs
Tum vinum prius quam coctumst pendet putidum.
Lesbonicvs
Consuadet homini, credo. etsi scelestus est,
at mi infidelis non est.
Stasimvs
Audi cetera.
post id, frumenti quom alibi messis maximast,
tribus tántis illi minus redit quam opseveris.
Philto
Em istic oportet opseri mores malos,
si in opserendo possint interfieri.
Stasimvs
Neque umquam quisquamst, quoius ille ager fuit,
quin pessume ei res vorterit: quoium fuit,
alii exulatum abierunt, alii emortui,
alii se suspendere. em nunc hic quoius est,
ut ad incitas redactust.
Philto
Apage a me istum agrum.
Stasimvs
Magis apage dicas, si omnia ex me audiveris.
nam fulguritae sunt alternae árbores;
sues moriuntur angina acerrume;
oves scabrae sunt, tam glabrae, em, quam haec est manus.
tum autem Surorum, genus quod patientissumumst
hominum, nemo extat qui ibi sex menses vixerit:
ita cuncti solstitiali morbo decidunt.
Philto
Credo ego istuc, Stasime, ita esse; sed Campans genus
multo Surorum iam antidit patientia.
sed istést ager profecto, ut te audivi loqui,
malos in quem omnes publice mitti decet,
sicut fortunatorum memorant insulas,
quo cuncti qui aetatem egerint caste suam
conveniant; contra istoc detrudi maleficos
aequom videtur, qui quidem istius sit modi.
Stasimvs
Hospitium est calamitatis: quid verbis opust?
quamvis malam rem quaeras, illic reperias.
Philto
At tu hercle et illi et alibi.
Stasimvs
Cave sis dixeris
me tibi dixisse hoc.
Philto
Dixisti arcano satis.
Stasimvs
Quin hic quidem cúpit illum ab se abalienarier,
si quem reperire possit cui os sublinat.
Philto
Meus quídem hercle numquam fiet.
Stasimvs
Si sapies quidem.
lepide hercle dé agro ego hunc senem deterrui;
nam qui vivamus nihil est, si illum amiserit.
Philto
Redeo ad te, Lesbonice.
Lesbonicvs
Dic sodes mihi,
quid hic est locutus tecum?
Philto
Quid censes? homost:
volt fieri liber, verum quod det non habet.
Lesbonicvs
Et ego esse locuples, verum nequiquam volo.
Stasimvs
Licitumst, si velles; nunc, quom nihil est, non licet.
Lesbonicvs
Quid tecum, Stasime?
Stasimvs
De istoc quod dixti modo:
si ante voluisses, esses; nunc sero cupis.
Philto
De dote mecum convenire nil potest:
quid tibi lubet tute agito cum nato meo.
nunc tuam sororem filio posco meo.
quae res bene vortat. quid nunc? etiam consulis?
Lesbonicvs
Quid istíc? quando ita vis: di bene vortant. spondeo.
Stasimvs
Numquam edepol quoiquam tam expectatus filius
natus quam illuc est spondeo natum mihi.
di fortunabunt vostra consilia.
Philto
Ita volo.
Lesbonicvs
Sed, Stasime, abi huc ad meam sororem ad Calliclem,
dic hoc negoti quo modo actumst.
Stasimvs
Ibitur.
Lesbonicvs
Et gratulator meae sorori.
Stasimvs
Scilicet.
Philto
I hac, Lesbonice, mecum, ut coram nuptiis
dies cónstituatur; eadem haec confirmabimus.—
Lesbonicvs
[Tu ístuc cura quod iussi. ego iam hic ero.—]
dic Callicli, me ut convenat.
Stasimvs
Quin tu i modo.
Lesbonicvs
De dote ut videat quid opus sit facto.
Stasimvs
I modo.
Lesbonicvs
Nam certumst sine dote haud dare.
Stasimvs
Quin tu i modo.
Lesbonicvs
Neque enim illi damno umquam esse patiar
Stasimvs
Abi modo.
Lesbonicvs
Meam néglegentiam.
Stasimvs
I modo.
Lesbonicvs
Nullo modo
aequom videtur quin quod peccarim
Stasimvs
I modo.
Lesbonicvs
Potissimum mi id obsit.
Stasimvs
I modo.
Lesbonicvs
O pater,
enumquam aspiciam te?—
Stasimvs
I modo, i modo, i modo.
tandem impetravi abiret. di vestram fidem,
edepol re gesta pessume gestam probe,
si quidem ager nobis salvos est; etsi admodum
in ambiguo est etiam nunc quid ea re fuat.
sed id si alienatur, actumst de collo meo,
gestandust peregre clupeus, galea, sarcina:
effugiet ex urbe, ubi erunt factae nuptiae,
ibít istac, aliquo, in maximam malam crucem,
latrocinatum, aut in Asiam aut in Ciliciam.
ibo huc quo mi imperatumst, etsi odi hanc domum,
postquam exturbavit hic nós ex nostris aedibus.—