Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.
Book 1
Book 2
Book 3
Book 4
Book 5
Book 6
Book 7
Book 8
Book 9
Book 10
Letter 1§ 10.1 Letter 2§ 10.2 Letter 3a§ 10.3a Letter 3b§ 10.3b Letter 4§ 10.4 Letter 5§ 10.5 Letter 6§ 10.6 Letter 7§ 10.7 Letter 8§ 10.8 Letter 9§ 10.9 Letter 10§ 10.10 Letter 11§ 10.11 Letter 12§ 10.12 Letter 13§ 10.13 Letter 14§ 10.14 Letter 15§ 10.15 Letter 16§ 10.16 Letter 17a§ 10.17a Letter 17b§ 10.17b Letter 18§ 10.18 Letter 19§ 10.19 Letter 20§ 10.20 Letter 21§ 10.21 Letter 22§ 10.22 Letter 23§ 10.23 Letter 24§ 10.24 Letter 25§ 10.25 Letter 26§ 10.26 Letter 27§ 10.27 Letter 28§ 10.28 Letter 29§ 10.29 Letter 30§ 10.30 Letter 31§ 10.31 Letter 32§ 10.32 Letter 33§ 10.33 Letter 34§ 10.34 Letter 35§ 10.35 Letter 36§ 10.36 Letter 37§ 10.37 Letter 38§ 10.38 Letter 39§ 10.39 Letter 40§ 10.40 Letter 41§ 10.41 Letter 42§ 10.42 Letter 43§ 10.43 Letter 44§ 10.44 Letter 45§ 10.45 Letter 46§ 10.46 Letter 47§ 10.47 Letter 48§ 10.48 Letter 49§ 10.49 Letter 50§ 10.50 Letter 51§ 10.51 Letter 52§ 10.52 Letter 53§ 10.53 Letter 54§ 10.54 Letter 55§ 10.55 Letter 56§ 10.56 Letter 57§ 10.57 Letter 58§ 10.58 Letter 59§ 10.59 Letter 60§ 10.60 Letter 61§ 10.61 Letter 62§ 10.62 Letter 63§ 10.63 Letter 64§ 10.64 Letter 65§ 10.65 Letter 66§ 10.66 Letter 67§ 10.67 Letter 68§ 10.68 Letter 69§ 10.69 Letter 70§ 10.70 Letter 71§ 10.71 Letter 72§ 10.72 Letter 73§ 10.73 Letter 74§ 10.74 Letter 75§ 10.75 Letter 76§ 10.76 Letter 77§ 10.77 Letter 78§ 10.78 Letter 79§ 10.79 Letter 80§ 10.80 Letter 81§ 10.81 Letter 82§ 10.82 Letter 83§ 10.83 Letter 84§ 10.84 Letter 85§ 10.85 Letter 86a§ 10.86a Letter 86b§ 10.86b Letter 87§ 10.87 Letter 88§ 10.88 Letter 89§ 10.89 Letter 90§ 10.90 Letter 91§ 10.91 Letter 92§ 10.92 Letter 93§ 10.93 Letter 94§ 10.94 Letter 95§ 10.95 Letter 96§ 10.96 Letter 97§ 10.97 Letter 98§ 10.98 Letter 99§ 10.99 Letter 100§ 10.100 Letter 101§ 10.101 Letter 102§ 10.102 Letter 103§ 10.103 Letter 104§ 10.104 Letter 105§ 10.105 Letter 106§ 10.106 Letter 107§ 10.107 Letter 108§ 10.108 Letter 109§ 10.109 Letter 110§ 10.110 Letter 111§ 10.111 Letter 112§ 10.112 Letter 113§ 10.113 Letter 114§ 10.114 Letter 115§ 10.115 Letter 116§ 10.116 Letter 117§ 10.117 Letter 118§ 10.118 Letter 119§ 10.119 Letter 120§ 10.120 Letter 121§ 10.121
Pliny the Younger · Letters

Book 8, Letter 18

Text kindly provided by Perseus

C. Plinius Rufino suo s.

Falsum est nimirum quod creditur vulgo, testamenta hominum speculum esse morum, cum Domitius Tullus longe melior apparuerit morte quam vita.

Nam cum se captandum praebuisset, reliquit filiam heredem, quae illi cum fratre communis, quia genitam fratre adoptaverat. Prosecutus est nepotes plurimis iucundissimisque legatis, prosecutus etiam proneptem. In summa omnia pietate plenissima ac tanto magis inexspectata sunt.

Ergo varii tota civitate sermones: alii fictum ingratum immemorem loquuntur, seque ipsos dum insectantur illum turpissimis confessionibus produnt, ut qui de patre avo proavo quasi de orbo querantur; alii contra hoc ipsum laudibus ferunt, quod sit frustratus improbas spes hominum, quos sic decipi pro moribus temporum est. Addunt etiam non fuisse ei liberum alio testamento mori: neque enim reliquisse opes filiae sed reddidisse, quibus auctus per filiam fuerat.

Nam Curtilius Mancia perosus generum suum Domitium Lucanum - frater is Tulli - sub ea condicione filiam eius neptem suam instituerat heredem, si esset manu patris emissa. Emiserat pater, adoptaverat patruus, atque ita circumscripto testamento consors frater in fratris potestatem emancipatam filiam adoptionis fraude revocaverat et quidem cum opibus amplissimis.

Fuit alioqui fratribus illis quasi fato datum ut divites fierent, invitissimis a quibus facti sunt. Quin etiam Domitius Afer, qui illos in nomen assumpsit, reliquit testamentum ante decem et octo annos nuncupatum, adeoque postea improbatum sibi, ut patris eorum bona proscribenda curaverit.

Mira illius asperitas, mira felicitas horum: illius asperitas, qui numero civium excidit, quem socium etiam in liberis habuit; felicitas horum, quibus successit in locum patris, qui patrem abstulerat.

Sed haec quoque hereditas Afri, ut reliqua cum fratre quaesita, transmittenda erant filiae fratris, a quo Tullus ex asse heres institutus praelatusque filiae fuerat, ut conciliaretur. Quo laudabilius testamentum est, quod pietas fides pudor scripsit, in quo denique omnibus affinitatibus pro cuiusque officio gratia relata est, relata et uxori.

Accepit amoenissimas villas, accepit magnam pecuniam uxor optima et patientissima ac tanto melius de viro merita, quanto magis est reprehensa quod nupsit. Nam mulier natalibus clara, moribus proba, aetate declivis, diu vidua mater olim, parum decore secuta matrimonium videbatur divitis senis ita perditi morbo, ut esse taedio posset uxori, quam iuvenis sanusque duxisset.

Quippe omnibus membris extortus et fractus, tantas opes solis oculis obibat, ac ne in lectulo quidem nisi ab aliis movebatur; quin etiam - foedum miserandumque dictu - dentes lavandos fricandosque praebebat. Auditum frequenter ex ipso, cum quereretur de contumeliis debilitatis suae, digitos se servorum suorum cotidie lingere.

Vivebat tamen et vivere volebat, sustentante maxime uxore, quae culpam incohati matrimonii in gloriam perseverantia verterat.

Habes omnes fabulas urbis; nam sunt omnes fabulae Tullus. Exspectatur auctio: fuit enim tam copiosus, ut amplissimos hortos eodem quo emerat die instruxerit plurimis et antiquissimis statuis; tantum illi pulcherrimorum operum in horreis quae neglegebat. Invicem tu, si quid istic epistula dignum, ne gravare.

Nam cum aures hominum novitate laetantur, tum ad rationem vitae exemplis erudimur. Vale.

Reader settings

Side Panel

Text SizeRelative to your text size
85%

Textual Aids

Touch Navigation